KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 38.
Asystent przygotowuje podopiecznego do samodzielności w zakresie pielęgnacji wyłonionej u niego stomii jelitowej. Przeprowadzając instruktaż wymiany worka stomijnego, udziela mu wsparcia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wsparcie instrumentalne to pomoc ukierunkowana na wykonanie zadania: instruktaż, pokaz, trening czynności i konkretne wskazówki "jak to zrobić". Podczas nauki wymiany worka stomijnego asystent przekazuje praktyczne kroki i wspiera samodzielne działanie, a nie tylko emocje czy ocenę.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji asystent uczy podopiecznego samodzielności w pielęgnacji stomii, a więc prowadzi instruktaż (pokazuje, tłumaczy i ćwiczy z podopiecznym kolejne etapy wymiany worka stomijnego). Taki rodzaj pomocy jest klasycznym przykładem wsparcia instrumentalnego: dostarcza narzędzi działania (procedury, kroki, wskazówki), które pomagają wykonać konkretne zadanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Wsparcie emocjonalne" dotyczy okazywania zrozumienia, uspokajania, bycia obok, redukowania lęku i napięcia. Może towarzyszyć edukacji, ale sednem opisu jest nauka czynności, a nie regulacja emocji.
  • "Wsparcie wartościujące" (często rozumiane jako wzmacniające poczucie własnej wartości) polega na dawaniu komunikatów akceptacji, docenienia, potwierdzania kompetencji. Również może się pojawić (np. pochwała postępów), jednak opis dotyczy przede wszystkim przekazywania instrukcji wymiany worka.
  • "Wsparcie rzeczowe" to wsparcie materialne (np. dostarczenie środków, sprzętu, finansowanie). Sam instruktaż i trening umiejętności nie są wsparciem rzeczowym, nawet jeśli dotyczą używania konkretnych wyrobów stomijnych.

W praktyce opiekuńczej warto zapamiętać prostą wskazówkę: gdy w zadaniu pojawiają się słowa "instruktaż", "nauka", "pokaz", "ćwiczenie krok po kroku", najczęściej chodzi o wsparcie instrumentalne. Takie wsparcie jest kluczowe przy budowaniu samodzielności i bezpieczeństwa podopiecznego w czynnościach samoopieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wsparcie instrumentalne to pomoc "w działaniu": instruktaż, pokaz, trening umiejętności, wspólne przećwiczenie czynności i podanie konkretnych kroków postępowania. W praktyce asystent pomaga podopiecznemu wykonać zadanie samodzielnie i bezpiecznie.
Instruktaż dotyczy tego, jak wykonać konkretną czynność krok po kroku, więc jest nastawiony na rozwiązanie problemu i naukę umiejętności. Wsparcie emocjonalne skupia się głównie na uczuciach (uspokajaniu, towarzyszeniu), a nie na samej procedurze.
Wsparcie emocjonalne polega na okazywaniu zrozumienia, akceptacji i zmniejszaniu lęku. Przy stomii bywa potrzebne, gdy podopieczny wstydzi się, boi się wycieku lub bólu, albo przeżywa spadek samooceny. Nie zastępuje jednak instruktażu technicznego.
Wsparcie rzeczowe to pomoc materialna: zapewnienie lub zorganizowanie dostępu do środków i sprzętu (np. worków, płytek, środków do pielęgnacji skóry) albo pomoc w ich zakupie i zaopatrzeniu. To inny typ pomocy niż nauka wykonywania czynności.
Instrumentalne odpowiada na pytanie "jak to zrobić?" (pokaz, instrukcja, trening). Wartościujące odpowiada na "czy sobie radzę?" (docenienie, wzmocnienie, potwierdzenie kompetencji). W treści zadania szukaj słów typu: instruktaż, ćwiczenie, krok po kroku.
Powinien być prosty i powtarzalny: omówienie celu, pokaz czynności, ćwiczenie z podopiecznym, sprawdzenie zrozumienia oraz omówienie typowych trudności (np. szczelność, podrażnienie skóry). Kluczowe jest też zachowanie higieny i poszanowanie intymności.
W praktyce asystent może wspierać samodzielność podopiecznego poprzez utrwalanie zaleceń i trening czynności, o ile działa w ramach swoich kompetencji i zgodnie z planem wsparcia. Gdy pojawiają się powikłania lub wątpliwości medyczne, potrzebna jest konsultacja personelu medycznego.
Najczęściej mylą pojęcia: uznają "rzeczowe" za "praktyczne" albo wybierają "emocjonalne", bo temat zdrowia kojarzy się z emocjami. Pomaga metoda: dopasuj odpowiedź do czynności w opisie (instruktaż = działanie = instrumentalne; sprzęt = rzeczowe).
To np. pokaz bezpiecznego transferu, trening ubierania się jedną ręką, nauka korzystania z kul/balkonika, przygotowanie planu dnia i ćwiczenie higieny osobistej krok po kroku. Wspólny mianownik: konkretne narzędzia działania i nauka umiejętności.
Zrób krótką ściągę: instrumentalne = "jak zrobić", emocjonalne = "jak się czujesz", wartościujące = "dasz radę/umiem", rzeczowe = "sprzęt/środki". Ćwicz na opisach sytuacji z opieki domowej i higieny.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wsparcie instrumentalne to pomoc ukierunkowana na wykonanie zadania: instruktaż, pokaz, trening czynności i konkretne wskazówki "jak to zrobić".

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Wsparcie społeczne" (hasła: wsparcie emocjonalne, instrumentalne, rzeczowe), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsparcie_spo%C5%82eczne - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Stomia" (opis ogólny stomii i kontekstu pielęgnacyjnego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Stomia - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o opiece stomijnej (broszury poradni stomijnej/organizacji pacjenckich)
  • Podręczniki z psychologii zdrowia i wsparcia społecznego (typologie wsparcia)
  • Standardy i procedury higieniczne w opiece długoterminowej (ogólne zasady aseptyki i pielęgnacji skóry)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego