KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 4.
Asystent zaobserwował u 40-letniego podopiecznego postępujące osłabienie w zakresie siły rąk, zaburzenia równowagi i drżenie kończyn dolnych. Podopieczny zaczął się uskarżać na zaburzenia widzenia oraz bóle mięśniowe i skurcze mięśni rąk. Opisane objawy mogą wskazywać u podopiecznego na rozwój
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów (postępujące osłabienie siły, zaburzenia równowagi, drżenie, skurcze mięśni oraz dołączające zaburzenia widzenia) pasuje do obrazu choroby ośrodkowego układu nerwowego z objawami rozsianymi w czasie i lokalizacji, typowymi dla stwardnienia rozsianego. Pozostałe odpowiedzi nie tłumaczą łącznie objawów wzrokowych i wieloogniskowych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na problem neurologiczny o wieloogniskowym charakterze: pojawia się osłabienie siły (ręce), zaburzenia równowagi, drżenie kończyn dolnych, bóle i skurcze mięśni oraz zaburzenia widzenia. Taki zestaw objawów jest często kojarzony ze stwardnieniem rozsianym, ponieważ w tej chorobie mogą występować różnorodne objawy wynikające z zajęcia różnych obszarów ośrodkowego układu nerwowego (np. problemy z koordynacją, czuciem, siłą mięśni, a także dolegliwości wzrokowe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • Choroba Alzheimera kojarzy się głównie z postępującymi zaburzeniami funkcji poznawczych (pamięć, orientacja, planowanie). Sama obecność drżenia czy zaburzeń równowagi nie jest typowym punktem wyjścia, a zaburzenia widzenia w sensie neurologicznym nie stanowią charakterystycznego objawu wiodącego.
  • Choroba Parkinsona może dawać drżenie i problemy z poruszaniem się, jednak klasycznie dominuje spowolnienie ruchowe, sztywność i specyficzny charakter drżenia. Opis zawiera dodatkowo wyraźne zaburzenia widzenia oraz mieszany zestaw dolegliwości, co czyni tę odpowiedź mniej pasującą jako najlepsze dopasowanie.
  • Miażdżyca naczyń dotyczy układu naczyniowego i wiąże się z ryzykiem niedokrwienia narządów. Może pośrednio prowadzić do incydentów naczyniowych, ale sama w sobie nie wyjaśnia spójnie postępujących, różnorodnych objawów neurologicznych oraz dołączających zaburzeń widzenia w formie typowej dla chorób demielinizacyjnych.

Wskazówka dla asystenta: niezależnie od podejrzenia, narastające objawy neurologiczne i nowe zaburzenia widzenia wymagają pilnego zgłoszenia opiekunowi/zespołowi medycznemu. Rolą asystenta jest obserwacja, dokumentowanie zmian, zwiększenie bezpieczeństwa (profilaktyka upadków) i pomoc w organizacji konsultacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stwardnienie rozsiane to choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której mogą pojawiać się różne objawy w zależności od zajętego obszaru mózgu lub rdzenia. W praktyce mogą współistnieć problemy z ruchem, równowagą, czuciem, zmęczeniem oraz widzeniem.
Najbardziej charakterystyczne jest połączenie kilku objawów neurologicznych naraz: osłabienia siły, zaburzeń równowagi i dołączenia zaburzeń widzenia. Taki "mieszany" obraz sugeruje zajęcie różnych obszarów układu nerwowego, co często kojarzy się ze stwardnieniem rozsianym.
Drżenie jest objawem nieswoistym i może występować w wielu stanach (neurologicznych, metabolicznych, polekowych). W chorobie Parkinsona zwykle współwystępują też inne typowe cechy, jak spowolnienie ruchowe i sztywność. W zadaniu ważne są również zaburzenia widzenia i równowagi.
Choroba Alzheimera kojarzy się przede wszystkim z postępującymi zaburzeniami pamięci i funkcji poznawczych. Objawy ruchowe mogą pojawiać się później lub z innych przyczyn, ale zwykle nie są pierwszoplanowe. W zadaniu dominują problemy ruchowe i neurologiczne, a nie otępienie.
Miażdżyca może zwiększać ryzyko niedokrwienia i incydentów naczyniowych, które czasem dają objawy neurologiczne. Jednak w pytaniu występuje postępujący, wieloobjawowy obraz bez wskazania typowych czynników naczyniowych. Dlatego jako najlepsze dopasowanie częściej wybiera się chorobę OUN.
Nowe zaburzenia widzenia należy potraktować jako ważny sygnał i niezwłocznie zgłosić opiekunowi/rodzinie oraz, zgodnie z ustaleniami, personelowi medycznemu. Asystent powinien zadbać o bezpieczeństwo (np. asekuracja, ograniczenie ryzyka upadku) i odnotować czas oraz okoliczności objawu.
Najbardziej pomocne są konkretne obserwacje: kiedy objaw się pojawił, czy narasta, co go nasila/łagodzi, jak wpływa na chód, chwyt i samoobsługę. Warto opisać też częstotliwość upadków, skurczów i drżenia oraz to, czy objawy dotyczą jednej czy obu stron ciała.
Częsty błąd to wybieranie choroby "najbardziej znanej" (np. Parkinson) po jednym objawie, bez analizy całego zestawu. Inny błąd to ignorowanie objawów kluczowych (np. zaburzeń widzenia) albo uznanie, że każda choroba naczyniowa tłumaczy zaburzenia równowagi. Pomaga czytanie objawów w pakiecie.
Pilnej konsultacji wymagają objawy szybko narastające, nowe zaburzenia widzenia, nagłe pogorszenie chodu, powtarzające się upadki, silne osłabienie lub istotne ograniczenie samoobsługi. Asystent nie stawia diagnozy, ale powinien rozpoznać sygnały alarmowe i uruchomić właściwe wsparcie.
Ucz się "zestawami objawów", a nie pojedynczymi hasłami. Porównuj typowe cechy: otępienie (Alzheimer), zespół parkinsonowski (Parkinson), choroby naczyniowe oraz choroby demielinizacyjne (SM). Ćwicz też język obserwacji: co widzisz, co pacjent zgłasza, jak to wpływa na funkcjonowanie.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi nie tłumaczą łącznie objawów wzrokowych i wieloogniskowych."

Źródła:

  • MSD Manuals (Consumer Version): "Multiple Sclerosis (MS)" – Symptoms section, https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/multiple-sclerosis-ms/multiple-sclerosis-ms (dostęp: 2026-02-18)
  • NHS: "Multiple sclerosis" – Symptoms, https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/symptoms/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Mayo Clinic: "Multiple sclerosis" – Symptoms and causes, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/symptoms-causes/syc-20350269 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw neurologii dla opiekunów/asystentów (objawy alarmowe, obserwacja pacjenta)
  • Materiały edukacyjne organizacji pacjenckich dotyczące stwardnienia rozsianego (objawy, codzienne funkcjonowanie)
  • Wytyczne pierwszej pomocy i profilaktyki upadków u osób z zaburzeniami równowagi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego