Atrycja to rodzaj niepróchnicowej utraty twardych tkanek zęba, w którym kluczowy jest bezpośredni kontakt zębów przeciwstawnych. Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że atrycja powstaje w wyniku tarcia zębów o zęby – jest to mechanizm fizyczny (zęby ścierają się wzajemnie).
W praktyce atrycja może być:
- fizjologiczna – postępująca powoli wraz z wiekiem, związana z normalnym żuciem,
- patologiczna – przyspieszona, często nasilona przez parafunkcje, np. zgrzytanie zębami.
Odpowiedź "używania zbyt twardej szczoteczki" nie opisuje atrycji, ponieważ dotyczy tarcia zęba o czynnik zewnętrzny. Taki mechanizm jest typowy dla abrazji (np. nieprawidłowa technika szczotkowania, zbyt twarde włosie, nieadekwatne narzędzia higieniczne).
Odpowiedź "stosowania ściernych past do zębów" również odpowiada przede wszystkim abrazji, bo źródłem zużycia jest materiał ścierny dostarczany z zewnątrz, a nie kontakt ząb–ząb. Może to nasilać ubytki i nadwrażliwość, ale nie jest definicyjnym mechanizmem atrycji.
Odpowiedź "spożywania kwaśnych pokarmów" wskazuje na erozję, czyli chemiczne rozpuszczanie szkliwa/zębiny przez kwasy (z diety lub np. refluksu). W erozji nie dominuje tarcie mechaniczne, tylko proces chemiczny, dlatego nie jest to atrycja.
Dla asystentki stomatologicznej ważne jest rozróżnienie tych pojęć w dokumentacji i podczas wywiadu: atrycja zawsze oznacza ząb–ząb, a inne czynniki (szczoteczka, pasta, kwasy) kierują rozpoznanie w stronę innych typów niepróchnicowych ubytków.
