KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 5.
Autoklaw jest urządzeniem wykorzystywanym do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Autoklaw służy do sterylizacji, najczęściej parą wodną pod ciśnieniem. Jego zadaniem jest wyjałowienie materiałów i narzędzi poprzez zniszczenie mikroorganizmów (także form przetrwalnikowych), a nie wykonywanie analiz chemicznych czy fizycznych próbek.

Pełne wyjaśnienie:

Autoklaw to urządzenie przeznaczone do sterylizacji, czyli całkowitego wyjaławiania materiałów poprzez niszczenie mikroorganizmów (w tym form przetrwalnikowych). Najczęściej wykorzystuje się parę wodną pod ciśnieniem, dzięki czemu możliwe jest osiągnięcie temperatur wyższych niż 100°C i skuteczne przeniesienie ciepła do sterylizowanego wsadu.

Odpowiedź "sterylizacji mikrobiologicznej" jest poprawna, bo w praktyce laboratoryjnej (także w obszarze ochrony środowiska) autoklaw wykorzystuje się do przygotowania jałowych pożywek, szkła, narzędzi oraz do dekontaminacji części odpadów biologicznych, aby ograniczyć ryzyko skażenia oraz fałszywych wyników badań mikrobiologicznych próbek środowiskowych.

Odpowiedź "analizy chemicznej" jest błędna, ponieważ autoklaw nie służy do oznaczania składu chemicznego próbek; do tego wykorzystuje się m.in. techniki miareczkowe, spektrofotometrię lub chromatografię.

Odpowiedź "badań fizyko-chemicznych" także jest błędna: mimo że autoklaw pracuje z parametrami fizycznymi (temperatura, ciśnienie), nie jest urządzeniem pomiarowym ani analitycznym. Jego funkcją jest proces technologiczny (sterylizacja), a nie wykonywanie oznaczeń.

Odpowiedź "analizy fizycznej" jest niepoprawna, bo autoklaw nie wykonuje pomiarów właściwości fizycznych próbki (np. gęstości, lepkości, przewodności). Jest to urządzenie do dekontaminacji/wyjaławiania materiałów, ważne dla zachowania aseptyki i bezpieczeństwa w laboratorium.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się autoklaw, kluczowe skojarzenia to wyjaławianie, para, ciśnienie i bezpieczeństwo biologiczne, a nie "analiza" próbek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Autoklaw to urządzenie do sterylizacji (wyjaławiania) materiałów, zwykle przy użyciu pary wodnej pod ciśnieniem. Stosuje się go do niszczenia mikroorganizmów na narzędziach, szkle i materiałach pomocniczych, aby zapobiegać skażeniom i zapewnić bezpieczeństwo pracy.
Analiza chemiczna polega na oznaczaniu składu lub stężeń związków w próbce. Autoklaw nie mierzy parametrów próbki i nie wykonuje oznaczeń; realizuje proces technologiczny sterylizacji. Do analizy chemicznej używa się innych metod, np. miareczkowania, spektrofotometrii czy chromatografii.
W typowym procesie autoklawowania para wodna pod ciśnieniem ogrzewa wsad do wysokiej temperatury i utrzymuje ją przez określony czas. Dzięki temu ciepło skutecznie przenika materiały, powodując denaturację białek i zniszczenie mikroorganizmów, co prowadzi do wyjałowienia sterylizowanych przedmiotów.
Najczęściej sterylizuje się szkło laboratoryjne, narzędzia wielokrotnego użytku, niektóre tworzywa odporne na temperaturę, pożywki i roztwory dopuszczone do sterylizacji parowej oraz wybrane odpady biologiczne. Zawsze trzeba sprawdzić, czy dany materiał jest przeznaczony do sterylizacji wilgotnym gorącem.
Celem sterylizacji jest zniszczenie wszystkich form drobnoustrojów, w tym przetrwalników, które są bardziej odporne niż formy wegetatywne. Skuteczność zależy od prawidłowo dobranych parametrów procesu oraz właściwego ułożenia wsadu, aby para mogła dotrzeć do całej powierzchni materiału.
Typowe błędy to przeładowanie komory, zbyt ciasne pakowanie, zablokowanie dostępu pary do wnętrza naczyń, użycie nieodpowiednich opakowań oraz brak kontroli procesu. Skutkiem może być niedostateczne wyjałowienie materiałów i ryzyko skażenia próbek w dalszych etapach badań.
Autoklaw jest użyteczny m.in. w laboratoriach badających próbki wody, ścieków czy osadów pod kątem mikrobiologicznym. Pozwala wyjałowić pożywki i sprzęt oraz dekontaminować część odpadów biologicznych. Zmniejsza to ryzyko przeniesienia drobnoustrojów i poprawia wiarygodność wyników.
Sterylizacja oznacza wyjałowienie, czyli usunięcie/niszczenie wszystkich mikroorganizmów (łącznie z przetrwalnikami). Dezynfekcja zwykle tylko redukuje liczbę drobnoustrojów do poziomu bezpiecznego, ale nie musi usuwać wszystkich form. Autoklaw kojarzy się przede wszystkim ze sterylizacją.
Nie. Niektóre materiały mogą ulec stopieniu, odkształceniu lub zniszczeniu przez wilgotne ciepło. Także nie każdy odpad nadaje się do autoklawowania (np. materiały reagujące z parą lub zamknięte pojemniki bez możliwości wyrównania ciśnienia). Zawsze stosuje się procedury i zalecenia producenta.
Jeśli widzisz słowa: wyjaławianie, aseptyka, para, ciśnienie, dekontaminacja lub bezpieczeństwo biologiczne, to wskazuje na autoklaw i sterylizację. Sformułowania o "analizie" próbek dotyczą raczej aparatury pomiarowej, nie autoklawu.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Autoklaw służy do sterylizacji, najczęściej parą wodną pod ciśnieniem."

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities" (sekcje o sterylizacji parowej/autoklawach), https://www.cdc.gov/infectioncontrol/guidelines/disinfection/ (dostęp 2026-03-01)
  • World Health Organization, "Laboratory Biosafety Manual, 4th edition" (rozdziały dot. dekontaminacji i sterylizacji), https://www.who.int/publications/i/item/9789240011311 (dostęp 2026-03-01)
  • ISO 17665-1:2006, "Sterilization of health care products — Moist heat — Part 1: Requirements for the development, validation and routine control of a sterilization process for medical devices" (zakres: sterylizacja wilgotnym gorącem/parą)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mikrobiologii środowiskowej (podstawy sterylizacji i aseptyki)
  • Instrukcje BHP i procedury dekontaminacji w laboratorium (SOP) dla pracy z materiałem biologicznym
  • Materiały szkoleniowe z biobezpieczeństwa dotyczące sterylizacji parowej i postępowania z odpadami zakaźnymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego