Ślepota zmierzchowa (noktaloopia), potocznie nazywana "kurzą ślepotą", jest klasycznie łączona z niedoborem witaminy A. Wynika to z roli retinolu i jego pochodnych w prawidłowym funkcjonowaniu siatkówki oka. W uproszczeniu: związki pochodzące z witaminy A są potrzebne do tworzenia i odtwarzania barwników wzrokowych, które umożliwiają widzenie przy słabym oświetleniu. Gdy w diecie brakuje witaminy A przez dłuższy czas, jednym z pierwszych zauważalnych skutków może być pogorszenie widzenia o zmierzchu i w nocy.
Odpowiedź "witaminy A" jest więc właściwa, bo łączy konkretny objaw (problemy z widzeniem w ciemności) z funkcją tej witaminy w narządzie wzroku.
Pozostałe propozycje nie pasują do tego objawu:
- "witaminy B" (ogólnie: grupa witamin B) częściej kojarzy się z metabolizmem energetycznym i układem nerwowym; niedobory mogą dawać różne objawy, ale ślepota zmierzchowa nie jest ich typowym, podręcznikowym markerem.
- "witaminy C" dotyczy m.in. syntezy kolagenu i odporności; jej niedobór kojarzy się przede wszystkim z problemami naczyniowymi i gojeniem, a nie z widzeniem o zmierzchu.
- "witaminy D" jest kluczowa dla gospodarki wapniowo-fosforanowej i kości; niedobór wiąże się głównie z układem kostnym, a nie z typową noktaloopią.
Dla praktyki kucharza ważne jest także to, że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, a jej źródła w diecie to m.in. produkty zwierzęce (zawierające retinol) oraz warzywa i owoce bogate w karotenoidy (prowitaminę A). Umiejętne planowanie menu i dobór surowców pomagają zapobiegać niedoborom.
