KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy wykonują przede wszystkim laboratoria
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasadą jest, że badania i pomiary czynników szkodliwych w środowisku pracy wykonują laboratoria akredytowane, bo akredytacja potwierdza kompetencje i wiarygodność wyników.
Instytucje takie jak PIP czy UDT mają inne zadania, a medycyna pracy skupia się na profilaktyce i orzecznictwie, nie na roli "podstawowego" laboratorium pomiarowego.

Pełne wyjaśnienie:

W środowisku pracy występują różne czynniki szkodliwe dla zdrowia (np. hałas, pyły, substancje chemiczne), a pracodawca ma obowiązek zlecać ich badania i pomiary, aby ocenić narażenie pracowników i dobrać środki ochrony. Kluczowe jest, aby wyniki były wiarygodne i porównywalne.

Dlatego jako rozwiązanie podstawowe przyjęto, że pomiary wykonują laboratoria akredytowane. Akredytacja oznacza potwierdzenie kompetencji (personelu, metod, wyposażenia i systemu jakości) do wykonywania określonych badań, co ogranicza ryzyko błędów pomiarowych i sporów co do wyników.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo nie opisują podstawowej zasady organizacji pomiarów:

  • "Państwowej Inspekcji Pracy." – PIP jest organem kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy i BHP. Może żądać dokumentacji (w tym wyników pomiarów), ale nie jest "domyślnym" laboratorium wykonującym badania czynników szkodliwych.
  • "Urzędu Dozoru Technicznego." – UDT zajmuje się m.in. urządzeniami technicznymi podlegającymi dozorowi, a nie standardowym wykonywaniem badań i pomiarów narażeń środowiskowych na stanowiskach pracy.
  • "Medycyny Pracy." – jednostki medycyny pracy realizują przede wszystkim profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami (badania wstępne/okresowe/kontrolne, orzecznictwo), a nie rolę głównego laboratorium do pomiarów środowiska pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "przede wszystkim", szukaj odpowiedzi opisującej zasadę ogólną (akredytacja), a nie instytucję kojarzoną z kontrolą lub wyjątkiem stosowanym tylko w szczególnych sytuacjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To elementy środowiska pracy, które mogą powodować choroby lub pogorszenie zdrowia, np. hałas, drgania, pyły, substancje chemiczne czy promieniowanie. Ich poziom ocenia się przez badania i pomiary, a wyniki służą do oceny narażenia i doboru środków ochrony.
Przede wszystkim wykonują je laboratoria akredytowane. Akredytacja potwierdza kompetencje do wykonywania konkretnych badań, stosowanie właściwych metod i nadzór nad aparaturą. Dzięki temu wyniki są bardziej wiarygodne i akceptowalne w dokumentacji BHP.
Akredytacja ogranicza ryzyko błędów: laboratorium musi spełniać wymagania kompetencyjne, stosować sprawdzone metody, prowadzić system jakości i właściwie nadzorować wyposażenie. Dla pracodawcy oznacza to większą pewność, że protokoły z pomiarów będą rzetelne i obronią się podczas kontroli.
Tak, ale nie jako zasada podstawowa. Zgodnie z opisanym w przepisach podejściem priorytet mają laboratoria akredytowane, a laboratoria PIS mogą być rozwiązaniem zastępczym w szczególnych sytuacjach, np. gdy brakuje laboratoriów akredytowanych do badania danego czynnika.
Co do zasady nie. PIP jest organem kontroli warunków pracy i przestrzegania przepisów BHP: sprawdza dokumentację, może nakazać wykonanie pomiarów i ocenić wyniki, ale nie jest "domyślnym" laboratorium realizującym pomiary środowiska pracy dla pracodawcy.
UDT koncentruje się na urządzeniach technicznych podlegających dozorowi (np. dźwignice, zbiorniki) oraz na ich bezpiecznej eksploatacji. To inny obszar niż badania czynników szkodliwych w środowisku pracy, które dotyczą narażeń pracowników i są wykonywane przez laboratoria spełniające wymagania jakości.
Medycyna pracy zajmuje się profilaktyczną opieką zdrowotną nad pracownikami (badania wstępne, okresowe i kontrolne, orzeczenia). Wykorzystuje informacje o narażeniach, w tym wyniki pomiarów, ale sama zwykle nie pełni funkcji podstawowego laboratorium wykonującego badania środowiska pracy.
Zleca je, gdy w pracy występują czynniki szkodliwe i trzeba ocenić narażenie, a także okresowo lub po zmianach technologii, organizacji pracy czy wyposażenia, które mogą wpływać na poziom narażeń. Pomiary są podstawą do oceny ryzyka zawodowego i doboru środków ochrony.
Należy poprosić o dokument potwierdzający akredytację oraz upewnić się, że obejmuje ona zakres potrzebnych badań (konkretny czynnik i metoda). W praktyce warto sprawdzić, czy w ofercie i dokumentach laboratorium wskazano jednoznacznie, że wykonuje pomiary wymagane dla danego stanowiska pracy.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamianie pomiarów z kontrolą (wybór PIP), wybór PIS jako "zawsze właściwej" instytucji mimo że bywa rozwiązaniem zastępczym, oraz mylenie obszaru UDT z narażeniami środowiskowymi. Warto zapamiętać: zasadą jest laboratorium akredytowane.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250000949/O/D20250949.pdf
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, §15, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 949
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 227 §2 (podstawa wydania rozporządzenia wskazana w kontekście)

Materiały:

  • Tekst jednolity rozporządzenia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych (Dz.U. 2025 poz. 949), w szczególności §15
  • Kodeks pracy – dział dotyczący BHP (w tym obowiązki pracodawcy związane z czynnikami szkodliwymi)
  • Materiały PCA (Polskie Centrum Akredytacji) wyjaśniające, czym jest akredytacja laboratorium i jak weryfikować zakres akredytacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego