Badania ukierunkowane na ustalenie przebiegu powstawania rys oraz ocenę aktywności ich powiększania dotyczą przede wszystkim obserwacji zmian w czasie. W praktyce oznacza to odpowiedź na pytanie: czy rysa jest stabilna (nie zmienia się), czy aktywna (zwiększa szerokość, "pracuje" pod wpływem przemieszczeń, odkształceń, osiadania, zmian wilgotności lub temperatury).
Do takiej oceny stosuje się paski wykonane ze szkła lub zaprawy gipsowej, czyli proste znaczniki kontrolne zakładane poprzecznie przez rysę. Ich rola nie polega na naprawie, lecz na "zapisie" ruchu: jeśli rysa się rozchodzi, pasek może pęknąć, a jeżeli występują przemieszczenia – może pojawić się wyraźne rozwarcie lub przesunięcie. Dzięki temu można wnioskować o aktywności zarysowania i podjąć decyzję, czy naprawa ma sens już teraz, czy najpierw trzeba wyeliminować przyczynę (np. przemieszczenia konstrukcji).
Odpowiedź o ściągach wykonanych z prętów stalowych dotyczy raczej działań konstrukcyjnych (spinanie/ściąganie elementów), czyli stabilizacji lub naprawy, a nie monitoringu. Takie rozwiązanie nie jest typowym "wskaźnikiem" pokazującym tempo rozwoju rysy.
Znaczniki wapienne oraz placki z zaprawy wapiennej lub cementowej mogą kojarzyć się z materiałami budowlanymi, jednak bez właściwej funkcji kontrolnej i jednoznacznego sposobu odczytu nie stanowią standardowego narzędzia do oceny aktywności rys w rozumieniu obserwacji ich rozwoju.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "ustalenie aktywności powiększania rys", szukaj odpowiedzi związanej z pomiarem/obserwacją w czasie, a nie z naprawą. To zwykle odróżnia znaczniki kontrolne od rozwiązań konstrukcyjnych.
