KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 8.
Badanie wrażliwości drobnoustroju na działanie antybiotyku to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie określające, czy dany drobnoustrój jest wrażliwy lub oporny na wybrane antybiotyki nazywa się antybiogramem.
Pozostałe nazwy dotyczą innych zestawień wyników: "leukogram" odnosi się do leukocytów, a "jonogram" do stężeń jonów.

Pełne wyjaśnienie:

Termin antybiogram oznacza badanie wrażliwości (lekowrażliwości) drobnoustroju na działanie antybiotyków. Wynik takiego badania pomaga ocenić, które substancje przeciwbakteryjne mają szansę zadziałać w leczeniu, a na które drobnoustrój wykazuje oporność.

W praktyce weterynaryjnej antybiogram wykonuje się zwykle po uzyskaniu izolatu z posiewu (hodowli) materiału pobranego od zwierzęcia. Celem jest wsparcie doboru terapii, ograniczenie podawania nieskutecznych leków oraz zmniejszanie ryzyka selekcji szczepów opornych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Chemogram bywa używany jako potoczne/ogólne określenie zestawu wyników badań biochemicznych (chemii klinicznej), a nie testu wrażliwości bakterii na antybiotyki.
  • Leukogram odnosi się do oceny leukocytów (krwinek białych), np. ich liczby i odsetków poszczególnych frakcji. To obszar hematologii, a nie mikrobiologii lekowrażliwości.
  • Jonogram dotyczy stężeń jonów (elektrolitów) w materiale biologicznym, takich jak sód czy potas. Jest to badanie biochemiczne, niezwiązane z wrażliwością drobnoustrojów na antybiotyki.

Wskazówka egzaminacyjna: końcówka "-biogram" może występować w różnych nazwach, dlatego warto kojarzyć rdzeń: antybiogram = antybiotyk + wrażliwość/oporność drobnoustroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Antybiogram to badanie, które określa wrażliwość lub oporność wyizolowanego drobnoustroju na wybrane antybiotyki. Pomaga dobrać skuteczny lek, ograniczyć terapię "w ciemno" i zmniejszać ryzyko narastania oporności bakterii w stadzie lub u pacjenta.
Wynik antybiogramu wskazuje, które antybiotyki mają szansę być skuteczne wobec danego szczepu, a które prawdopodobnie nie zadziałają. Ułatwia lekarzowi wybór leczenia oraz ocenę, czy przyczyną braku poprawy może być oporność drobnoustroju.
Dobór bez badania zwiększa ryzyko zastosowania leku nieskutecznego, wydłuża chorobę i sprzyja selekcji szczepów opornych. Antybiogram jest szczególnie ważny przy nawrotach, ciężkich zakażeniach lub gdy wcześniejsze leczenie nie przyniosło efektu.
Leukogram dotyczy krwinek białych (leukocytów) i jest elementem oceny hematologicznej krwi. Antybiogram dotyczy drobnoustrojów i ich wrażliwości na antybiotyki. To dwa różne działy diagnostyki: hematologia vs mikrobiologia lekowrażliwości.
Jonogram to badanie stężeń elektrolitów (jonów) w materiale biologicznym, np. we krwi. Wykonuje się go m.in. przy odwodnieniu, zaburzeniach metabolicznych lub chorobach nerek. Nie służy do oceny wrażliwości bakterii na antybiotyki.
Najczęściej myli się nazwy badań kończące się na "-gram" i wybiera odpowiedź na podstawie brzmienia, a nie znaczenia. Częsty jest też błąd mieszania mikrobiologii z biochemią (jonogram/chemogram) lub hematologią (leukogram) bez sprawdzenia, czego dotyczy badanie.
W zakresie czynności pomocniczych technik może wspierać prawidłowe pobranie i opisanie materiału, zadbać o warunki przechowywania i transportu do laboratorium oraz przygotować dokumentację. Kluczowe jest unikanie zanieczyszczenia próbki i zachowanie łańcucha informacji.
Warto rozważyć posiew i antybiogram przy zakażeniach nawracających, przewlekłych, o ciężkim przebiegu, w ogniskach stadnych oraz gdy wcześniejsza antybiotykoterapia nie pomogła. Badanie wspiera celowaną terapię i ogranicza nadużywanie antybiotyków.
Wynik może być zafałszowany m.in. przez nieprawidłowe pobranie (zanieczyszczenie florą środowiskową), zbyt długi transport, niewłaściwe przechowywanie próbki lub pobranie po rozpoczęciu antybiotykoterapii. Ważne są też poprawne dane pacjenta i miejsca pobrania.
Najlepiej uczyć się przez skojarzenia działów diagnostyki: antybiogram = mikrobiologia i antybiotyki; leukogram = hematologia i leukocyty; jonogram = biochemia i elektrolity. Twórz krótkie fiszki z definicją i przykładem zastosowania, żeby nie mylić podobnych nazw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "antybiogram": https://sjp.pwn.pl/sjp/antybiogram.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "leukogram": https://sjp.pwn.pl/sjp/leukogram.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Antybiogram": https://pl.wikipedia.org/wiki/Antybiogram (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z mikrobiologii weterynaryjnej (dział: diagnostyka bakteriologiczna i lekowrażliwość)
  • Instrukcje laboratoriów weterynaryjnych dotyczące pobierania i transportu materiału do posiewu
  • Słowniki terminów medycznych/weterynaryjnych (hasła: antybiogram, leukogram, jonogram)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego