KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 17.
Bakterie wywołujące boreliozę stanowią zagrożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Boreliozę wywołują bakterie (patogeny).
W klasyfikacji BHP mikroorganizmy chorobotwórcze zalicza się do zagrożeń biologicznych, bo źródłem narażenia jest czynnik żywy. Zagrożenia chemiczne dotyczą substancji/pyłów, fizyczne np. hałasu czy promieniowania, a psychofizyczne obciążeń i stresu.

Pełne wyjaśnienie:

Borelioza jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie (czynnik etiologiczny to mikroorganizm). W ujęciu BHP i oceny ryzyka zawodowego bakterie, wirusy, grzyby oraz pasożyty zalicza się do czynników biologicznych, ponieważ są to czynniki pochodzenia żywego, zdolne do wywołania zakażenia, alergii lub zatrucia biologicznego.

Dlatego odpowiedź "biologiczne" jest właściwa: zagrożenie wynika z kontaktu z patogenem (bezpośrednio lub pośrednio, np. przez wektory).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odnoszą się do innych grup zagrożeń:

  • "chemiczne" dotyczy narażenia na substancje chemiczne (np. rozpuszczalniki, kwasy, metale, pyły), które działają toksycznie lub drażniąco z powodu składu chemicznego, a nie dlatego, że są organizmami.
  • "fizyczne" obejmuje czynniki takie jak hałas, drgania, mikroklimat, promieniowanie czy ryzyko urazu mechanicznego. Bakterie nie są czynnikiem fizycznym, choć mogą powodować skutki zdrowotne.
  • "psychofizyczne" wiąże się z obciążeniem organizmu i psychiki (stres, presja czasu, monotonia, wysiłek, obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego). To nie jest kategoria dla patogenów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "bakterie", "wirus", "grzyb", "pasożyt" lub "mikroorganizm" – niemal zawsze chodzi o zagrożenie biologiczne. Najpierw identyfikuj źródło czynnika (żywe/chemiczne/fizyczne/organizacyjne), a dopiero potem jego skutki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenie biologiczne to narażenie na czynniki pochodzenia żywego, które mogą wywołać zakażenie, alergię lub inne skutki zdrowotne. Najczęściej chodzi o bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty oraz materiały biologiczne, z którymi pracownik ma kontakt.
Ponieważ bakterie są mikroorganizmami zdolnymi do namnażania i wywoływania chorób. W klasyfikacji BHP o rodzaju zagrożenia decyduje źródło czynnika (organizm żywy), a nie tylko objawy, które wystąpią u pracownika.
Boreliozę wywołują bakterie z rodzaju Borrelia, więc w ujęciu BHP jest to zagrożenie biologiczne. W praktyce narażenie może dotyczyć prac terenowych (np. leśnych), gdzie rośnie ryzyko kontaktu z wektorami chorób.
Biologiczne rozpoznasz po słowach: bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty, krew, materiały zakaźne. Chemiczne dotyczy substancji i mieszanin (opary, pyły, kwasy, zasady). Najpierw identyfikuj "co jest czynnikiem", a dopiero potem skutki.
Nie. Podwyższone ryzyko mogą mieć też pracownicy zieleni miejskiej, rolnicy, geodeci, osoby prowadzące prace budowlane w terenie czy służby mundurowe. Kluczowe jest wykonywanie pracy w środowisku, gdzie występują kleszcze.
Częsty błąd to klasyfikowanie "choroby" jako czynnika fizycznego, bo dotyczy organizmu. Fizyczne to np. hałas i promieniowanie, a biologiczne to patogen. Na egzaminie liczy się źródło zagrożenia, nie tylko skutek zdrowotny.
Najczęściej stosuje się odzież ochronną (długie rękawy, nogawki), oględziny ciała po pracy, szybkie usunięcie kleszcza, szkolenie pracowników oraz organizację pracy ograniczającą ekspozycję. Dobór środków zależy od oceny ryzyka.
Gdy praca wiąże się z kontaktem z ludźmi, zwierzętami, odpadami, materiałem biologicznym lub środowiskiem naturalnym. Wtedy należy uwzględnić drogi narażenia, możliwe skutki zdrowotne i realne środki zapobiegawcze w miejscu pracy.
Nie. Stres, monotonia, presja czasu i nadmierny wysiłek to zagrożenia psychofizyczne (organizacyjne i związane z obciążeniem pracownika). Biologiczne odnoszą się do patogenów i materiałów zakaźnych, czyli czynników pochodzenia żywego.
Stosuj schemat: 1) wskaż czynnik (co oddziałuje), 2) dopasuj kategorię (biologiczne/chemiczne/fizyczne/psychofizyczne), 3) sprawdź, czy pozostałe kategorie nie pasują do źródła. To ogranicza pomyłki "na skojarzenia".
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Boreliozę wywołują bakterie (patogeny).W klasyfikacji BHP mikroorganizmy chorobotwórcze zalicza się do zagrożeń biologicznych, bo źródłem narażenia jest czynnik żywy."

Źródła:

  • CDC – Lyme Disease (cause: Borrelia bacteria): https://www.cdc.gov/lyme/index.html - accessed 2026-02-27
  • ECDC – Factsheet: Lyme borreliosis (etiology and transmission): https://www.ecdc.europa.eu/en/lyme-borreliosis - accessed 2026-02-27
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Lyme Disease overview: https://medlineplus.gov/lymedisease.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu BHP: klasyfikacja czynników szkodliwych i uciążliwych
  • Materiały szkoleniowe o czynnikach biologicznych w środowisku pracy (higiena, profilaktyka zakażeń)
  • Wiarygodne opracowania medyczne/epidemiologiczne o boreliozie i jej czynniku etiologicznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego