KWALIFIKACJA MEC9 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 34.
Bardzo dużą liczbą wyrobów i niskim kosztem jednostkowym charakteryzuje się produkcja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcja wielkoseryjna dotyczy wytwarzania bardzo dużej liczby jednakowych wyrobów w powtarzalnym procesie. Dzięki standaryzacji operacji, specjalizacji stanowisk i rozłożeniu kosztów przygotowania na wiele sztuk uzyskuje się niski koszt jednostkowy. Produkcja jednostkowa i prototypowa mają zwykle wyższy koszt jednej sztuki.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "bardzo duża liczba wyrobów i niski koszt jednostkowy" odpowiada produkcji wielkoseryjnej (często traktowanej jako etap zbliżony do produkcji masowej). W tym typie produkcji wykonuje się wiele takich samych lub bardzo podobnych wyrobów, a proces jest silnie powtarzalny i zwykle dobrze zorganizowany.

Dlaczego koszt jednostkowy jest niski?

  • Koszty przygotowania produkcji (oprzyrządowanie, przezbrojenia, dokumentacja) "rozsmarowują się" na dużą liczbę sztuk.
  • Możliwa jest specjalizacja stanowisk, stosowanie przyrządów i organizacja pracy pod powtarzalne operacje.
  • Rośnie wydajność i stabilność procesu, co zwykle ogranicza straty czasu i braki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Jednostkowa – obejmuje pojedyncze wyroby lub bardzo małe partie. Częściej występują przezbrojenia i prace przygotowawcze, więc koszt jednej sztuki jest zazwyczaj wysoki.
  • Prototypowa – dotyczy wykonania prototypu/serii próbnej w celu sprawdzenia konstrukcji. Dominuje praca rozwojowa i dopasowania, co podnosi koszt jednostkowy i nie wiąże się z bardzo dużą liczbą sztuk.
  • Seryjna – to pojęcie szersze: oznacza produkcję w seriach, ale nie musi oznaczać "bardzo dużej" liczby sztuk ani tak niskiego kosztu jednostkowego jak w wielkich seriach. Dlatego, przy wskazanych cechach, właściwsze jest określenie wielkoseryjna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się jednocześnie "duży wolumen" i "niski koszt jednostkowy", szukaj odpowiedzi związanej z dużą powtarzalnością i efektem skali (wielkoseryjna/masowa), a nie z produkcją pojedynczą lub rozwojową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Produkcja wielkoseryjna to wytwarzanie dużej liczby jednakowych wyrobów w powtarzalnym procesie technologicznym. Typowe są stałe operacje, podobne czasy wykonania oraz możliwość organizacji pracy pod powtarzalność (np. specjalizacja stanowisk), co obniża koszt jednej sztuki.
Koszt jednostkowy maleje, bo koszty przygotowania (uruchomienie, przezbrojenia, oprzyrządowanie, kontrola) rozkładają się na wiele sztuk. Dodatkowo powtarzalność sprzyja większej wydajności i mniejszym stratom czasu, co zwykle obniża koszt w przeliczeniu na wyrób.
Produkcja seryjna to wytwarzanie w partiach, ale skala może być mała, średnia lub duża. Wielkoseryjna oznacza bardzo duże serie i wysoki stopień powtarzalności, co częściej pozwala na specjalizację stanowisk i silniejszy efekt skali. W praktyce różnica dotyczy głównie wolumenu i organizacji procesu.
Produkcja jednostkowa to wykonywanie pojedynczych wyrobów lub bardzo małych partii, często pod konkretne zamówienie. Stosuje się ją np. przy remontach, wykonaniu nietypowych części, narzędzi specjalnych lub maszyn prototypowych. Zwykle ma wyższy koszt jednostkowy z powodu małej skali i częstych przygotowań.
Produkcja prototypowa jest uzasadniona, gdy wyrób jest nowy i trzeba sprawdzić konstrukcję, technologię lub wymagania klienta. Celem jest weryfikacja i poprawki, a nie niski koszt jednostkowy. Wielkoseryjna ma sens dopiero wtedy, gdy wyrób i proces są ustabilizowane, a zapotrzebowanie jest duże.
Szukaj dwóch elementów naraz: bardzo dużego wolumenu (wiele sztuk tego samego wyrobu) oraz niskiego kosztu jednostkowego. Często pojawiają się też hasła o powtarzalności, standaryzacji, ograniczeniu przezbrojeń i stabilnym procesie. Taki zestaw cech najczęściej wskazuje na wielkie serie.
W produkcji jednostkowej koszty przygotowania są ponoszone dla pojedynczego wyrobu: planowanie, ustawienie maszyn, dobór narzędzi i kontrola nie mają na czym się "rozłożyć". Częste są też nietypowe operacje i dłuższy czas wykonania, co podnosi koszt jednostkowy w porównaniu z dużymi seriami.
Najczęstsze błędy to: wybór "seryjnej" zawsze, gdy widać słowo "seria", bez oceny skali; ignorowanie informacji o koszcie jednostkowym; mylenie prototypowej z wielkoseryjną przez skojarzenie z "ważnym wyrobem"; oraz traktowanie "jednostkowej" jako tańszej, bo "mniej pracy", co zwykle jest odwrotne.
Nie zawsze, ale często sprzyja organizacji w kierunku linii lub układu silnie powtarzalnego. Kluczowe jest to, że proces ma mało zmian asortymentu i dużą stabilność, więc opłaca się standaryzować operacje i ograniczać przezbrojenia. W praktyce może to być linia, gniazdo lub inny układ zapewniający wysoką wydajność.
Ucz się rozpoznawania typów produkcji po cechach: wielkość partii, powtarzalność, udział przygotowania, koszt jednostkowy i elastyczność. Rób krótkie zestawienia: jednostkowa–wysoki koszt, prototypowa–sprawdzenie, seryjna–partie, wielkoseryjna/masowa–duży wolumen i niski koszt. Ćwicz na opisach przypadków.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Produkcja wielkoseryjna dotyczy wytwarzania bardzo dużej liczby jednakowych wyrobów w powtarzalnym procesie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Produkcja masowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Produkcja_masowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Produkcja seryjna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Produkcja_seryjna (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Produkcja jednostkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Produkcja_jednostkowa (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji w zawodzie technik mechanik (podstawy typów produkcji)
  • Notatki/lekcje dotyczące kosztów stałych i zmiennych w produkcji oraz efektu skali
  • Artykuły/hasła encyklopedyczne opisujące produkcję seryjną i masową

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego