KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 39.
Barwę na odbitce drukowej kontroluje się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola barwy odbitki drukowej wymaga pomiaru cech barwnych (widma/koloru) i porównania ich ze wzorcem lub wartościami referencyjnymi. Do takich pomiarów służy spektrofotometr. Ekspozymetr mierzy światło, pehametr pH, a mętnościomierz mętność cieczy, więc nie oceniają barwy odbitki.

Pełne wyjaśnienie:

Barwa na odbitce drukowej jest cechą optyczną związaną z tym, jak zadrukowana powierzchnia odbija światło o różnych długościach fali. Aby ją kontrolować w sposób obiektywny (a nie "na oko"), stosuje się przyrządy, które mierzą parametry barwy na podstawie pomiaru widmowego lub wyników przeliczonych do przestrzeni barw (np. wartości barwne porównywane z wzorcem).

Odpowiedź "spektrofotometru" jest właściwa, ponieważ spektrofotometr służy do pomiaru widmowego światła odbitego (lub transmitowanego) i pozwala wyznaczać/porównywać barwę w sposób powtarzalny. W praktyce jest to kluczowe przy ocenie zgodności kolorystycznej wydruku, stabilności procesu oraz dopasowaniu do wzorca.

Pozostałe przyrządy nie są przeznaczone do kontroli barwy odbitki:

  • "ekspozymetru" – dotyczy pomiaru ekspozycji/światła (np. w fotografii), a nie pomiaru barwy zadruku; może pomóc w doborze naświetlenia, ale nie mierzy koloru odbitki.
  • "mętnościomierzu" – mierzy mętność (turbidność) cieczy; jest użyteczny np. w kontroli roztworów, ale nie opisuje barwy wydruku na podłożu papierowym.
  • "pehametru" – mierzy pH roztworu (kwasowość/zasadowość), co bywa ważne w procesach technologicznych, lecz nie jest pomiarem barwy odbitki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy barwy/koloru wydruku, szukaj przyrządów z obszaru kolorymetrii (np. spektrofotometr). Gdy dotyczy pH – pehametr; mętności – mętnościomierz; natężenia światła/ekspozycji – ekspozymetr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektrofotometr to przyrząd mierzący, jak próbka (np. odbitka drukowa) odbija światło w funkcji długości fali. Na tej podstawie można obliczyć parametry barwy i porównać je ze wzorcem, co daje obiektywną kontrolę zgodności kolorystycznej wydruku.
Ponieważ barwa wynika z widmowego odbicia światła od zadrukowanej powierzchni. Spektrofotometr umożliwia powtarzalny pomiar i porównanie z wartościami referencyjnymi, ograniczając błąd oceny wzrokowej zależny od oświetlenia i subiektywnego postrzegania.
Spektrofotometr służy do pomiaru barwy (widma lub parametrów barwnych). Ekspozymetr mierzy ilość światła/ekspozycję, co jest związane np. z naświetlaniem lub fotografią. Ekspozymetr nie daje informacji o kolorze farby na odbitce.
Pehametr mierzy pH roztworu, więc ma znaczenie wtedy, gdy kontrolujesz parametry chemiczne (np. roztworów technologicznych). Nie jest jednak przyrządem do oceny barwy nadruku, bo pH nie opisuje tego, jak odbitka wygląda kolorystycznie.
Mętnościomierz mierzy mętność cieczy, czyli stopień rozproszenia światła przez cząstki zawiesiny. To przydatne w analizie roztworów, ale nie zastępuje pomiaru barwy na powierzchni papieru. Barwa odbitki wymaga narzędzi kolorymetrycznych.
W praktyce kontroluje się zgodność barwy z wzorcem (odchyłkę), stabilność kolorystyczną w czasie oraz powtarzalność między nakładami. Do tego potrzebny jest pomiar obiektywny (instrumentalny), a nie tylko ocena wzrokowa zależna od oświetlenia i doświadczenia.
Szczególnie wtedy, gdy wymagana jest wysoka powtarzalność (np. opakowania, etykiety, identyfikacja wizualna), przy zmianach partii papieru lub farby oraz przy uruchomieniu produkcji po przerwie. Pomiary pomagają szybko wykryć odchyłki i skorygować proces.
Najpierw ustal, co jest mierzone: barwa → przyrządy kolorymetryczne (spektrofotometr); pH → pehametr; mętność → mętnościomierz; światło/ekspozycja → ekspozymetr. To szybka mapa skojarzeń do zadań testowych.
Ocena wzrokowa jest możliwa, ale ma ograniczenia: zależy od oświetlenia, zmęczenia i indywidualnego postrzegania. Przy wymaganiach jakościowych i konieczności powtarzalności stosuje się pomiary przyrządowe, bo dają obiektywne, porównywalne wyniki.
Najczęściej myli się przyrządy laboratoryjne z procesowymi: pH kojarzy się z "kontrolą jakości", więc wybiera się pehametr, albo "odbitka" kojarzy się z "ekspozycją", więc wybiera się ekspozymetr. Zawsze sprawdzaj, czy przyrząd faktycznie mierzy barwę.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kontrola barwy odbitki drukowej wymaga pomiaru cech barwnych (widma/koloru) i porównania ich ze wzorcem lub wartościami referencyjnymi."

Źródła:

  • ISO 13655:2017, Graphic technology — Spectral measurement and colorimetric computation for graphic arts images
  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2: Offset lithographic processes
  • CIE 15:2018, Colorimetry (Commission Internationale de l'Éclairage)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z podstaw poligrafii i kontroli barwy (kolorymetria, densytometria, spektrofotometria)
  • Instrukcje producentów spektrofotometrów do poligrafii (opisy funkcji i interpretacji wyników)
  • Normy i wytyczne branżowe dotyczące pomiaru barwy w grafice (standardy pomiaru widmowego i kontroli procesu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego