KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 11.
Biały, mączasty nalot grzybni i zarodnikowania, widoczny na powierzchni liści, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biały, mączysty nalot na powierzchni liści jest typowym objawem mączniaka prawdziwego: patogen tworzy widoczną grzybnię i zarodniki na blaszce liściowej. Fuzariozy zwykle dotyczą więdnięcia i zgnilizn, rdze dają rudawe skupienia, a plamistości – wyraźne plamy nekrotyczne.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "biały, mączasty nalot grzybni i zarodnikowania na powierzchni liści" odpowiada typowym objawom mączniaka prawdziwego. W tej chorobie grzyb (lub grzyby z grup powodujących mączniaki) wytwarza na liściu zewnętrzną grzybnię i masy zarodników, co daje charakterystyczny, jakby posypany mąką, nalot. Objaw jest często najlepiej widoczny na górnej stronie liścia, ale zależy to od rośliny i sprawcy.

Odpowiedź "fuzarioza" nie pasuje do podanego symptomu, ponieważ fuzariozy w uprawach ogrodniczych kojarzą się przede wszystkim z więdnięciem, zamieraniem przewodzenia, zgniliznami podstawy pędu lub korzeni i przebarwieniami tkanek wewnętrznych, a nie z białym, mączystym nalotem na blaszce liściowej.

"Plamistość liści" jest nazwą grupy chorób, w których dominują plamy (odbarwienia, nekrozy), często z obwódką, czasem z drobnymi strukturami w obrębie plamy. Nie jest to zwykle jednolity, biały nalot na całej powierzchni.

"Rdza" również ma inny obraz: typowe są rdzawo-pomarańczowe, brunatne lub czarne skupienia (pustule) na liściach, niekiedy pylące zarodnikami, ale barwa i forma są odmienne od białego "mącznego" nalotu.

Wskazówka egzaminacyjna: w diagnostyce warto zwracać uwagę na kolor i postać objawu (nalot vs. plamy vs. brodawki/pustule) oraz miejsce występowania (powierzchnia liścia czy tkanki wewnętrzne). To pozwala szybko zawęzić rozpoznanie jeszcze przed doborem ochrony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mączniak prawdziwy to choroba grzybowa (grupa chorób), w której na liściach i młodych pędach pojawia się biały, mączysty nalot grzybni i zarodników. Nalot jest "na wierzchu" tkanek, dlatego bywa łatwo zauważalny i ścieralny na wczesnym etapie.
Najczęściej ma postać białego lub białoszarego, mączystego nalotu na powierzchni blaszki liściowej. Z czasem może się zagęszczać, obejmować większą część liścia i prowadzić do zniekształceń oraz osłabienia rośliny przez ograniczenie fotosyntezy.
Rdze dają zwykle rdzawo-pomarańczowe, brunatne lub czarne skupienia zarodników (pustule), często punktowe i wyraźnie odcinające się od tkanek. Mączniak prawdziwy tworzy natomiast jednolity, biały "mączny" nalot. Różna barwa i forma objawu to klucz do odróżnienia.
Plamistości liści to choroby, w których typowe są wyraźne plamy: nekrotyczne, odbarwione lub z obwódką. Mączniak prawdziwy daje nalot na powierzchni, jakby roślina była oprószona mąką. W plamistościach nalot (jeśli jest) nie jest cechą dominującą.
Często sprzyjają mu zagęszczenie roślin, słaba cyrkulacja powietrza i wahania warunków w tunelu lub szklarni. W praktyce ogrodniczej ważna jest profilaktyka: przewietrzanie, odpowiednia rozstawa i unikanie nadmiernego pobudzania delikatnych przyrostów.
Nie zawsze. Biały nalot może pochodzić też od innych zjawisk (np. osady, kurz, pozostałości po opryskach) lub innych agrofagów. W pytaniach egzaminacyjnych "biały, mączasty nalot grzybni i zarodnikowania" jest jednak klasyczną wskazówką dla mączniaka prawdziwego.
Fuzariozy częściej objawiają się więdnięciem, zamieraniem pędów, zgnilizną korzeni lub podstawy pędu oraz przebarwieniami wiązek przewodzących po przekrojeniu. To inny "typ" symptomów niż nalot na liściu. Pomaga patrzenie, czy problem dotyczy całej rośliny (więdnięcie), czy samej powierzchni liści.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi na zasadzie ogólnego skojarzenia "grzyb na liściu" oraz mylenie chorób o podobnych, szkolnych nazwach. Często też pomija się kolor i postać objawu (nalot vs plamy vs rdzawe pustule). Warto ćwiczyć rozpoznawanie na zdjęciach i opisach.
Szczególnie groźne jest silne porażenie młodych liści i pędów oraz długotrwałe utrzymywanie się nalotu, bo ogranicza to fotosyntezę i osłabia wzrost. W roślinach uprawnych może to przekładać się na gorszą jakość handlową i większą podatność na inne stresy uprawowe.
Najlepiej łączyć krótkie definicje z "mapą objawów": nalot (biały) → mączniak, rdzawy pylący nalot/pustule → rdza, plamy nekrotyczne → plamistości, więdnięcie i zgnilizny → choroby naczyniowe/odglebowe. Pomagają atlasy chorób i własne notatki ze zdjęciami.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Biały, mączysty nalot na powierzchni liści jest typowym objawem mączniaka prawdziwego: patogen tworzy widoczną grzybnię i zarodniki na blaszce liściowej."

Źródła:

  • EPPO Global Database – ogólne informacje o chorobach roślin i organizmach sprawczych (hasła dotyczące powdery mildew), https://gd.eppo.int/ (dostęp: 2026-02-27)
  • CABI Invasive Species Compendium / Crop Protection Compendium – przegląd objawów i biologii patogenów (powdery mildew – symptomatologia), https://www.cabi.org/isc/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik fitopatologii roślin ogrodniczych (rozdziały o mączniakach, rdzach i plamistościach)
  • Atlasy chorób i szkodników roślin ogrodniczych z fotografiami objawów
  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące rozpoznawania agrofagów i objawów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego