KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Biologiczne zwalczanie widocznego na fotografii szkodnika upraw szklarniowych, polega na
Ilustracja przedstawia liść rośliny, na którym znajdują się szkodniki upraw szklarniowych, najprawdopodobniej mączliki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biologiczne zwalczanie polega na wykorzystaniu naturalnych wrogów szkodnika (organizmów pożytecznych), a nie na zaprawianiu nasion, doborze odmian czy użyciu preparatów. "Wykorzystaniu dobrotnicy szklarniowej" opisuje właśnie introdukcję wroga naturalnego w uprawie pod osłonami.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie roślin określenie biologiczne zwalczanie oznacza ograniczanie liczebności szkodnika przez zastosowanie organizmów pożytecznych, czyli jego naturalnych wrogów (np. drapieżców lub parazytoidów). W praktyce szklarniowej jest to element integrowanej ochrony: obserwuje się występowanie szkodnika, a następnie wprowadza odpowiedni organizm pożyteczny i prowadzi monitoring skuteczności.

Odpowiedź "wykorzystaniu dobrotnicy szklarniowej" wskazuje właśnie na użycie konkretnego wroga naturalnego, co odpowiada definicji metody biologicznej: zamiast niszczyć szkodnika środkiem chemicznym, wykorzystuje się relację biologiczną (oddziaływanie organizm–organizm).

Pozostałe propozycje dotyczą innych grup metod i dlatego nie pasują do definicji biologicznego zwalczania:

  • "stosowaniu preparatów bakteryjnych" – to użycie preparatu (środka) o działaniu biobójczym/mikrobiologicznym. W wielu programach ochrony może być postrzegane jako "biologiczne" w sensie potocznym, ale w ujęciu egzaminacyjnym biologiczne zwalczanie to przede wszystkim wykorzystanie żywych wrogów naturalnych w uprawie.
  • "uprawianiu odmian odpornych" – to metoda hodowlana/profilaktyczna (odporność rośliny), ogranicza straty i rozwój szkodnika, lecz nie jest wprowadzaniem organizmów pożytecznych.
  • "zaprawianiu nasion" – to zabieg wykonywany przed siewem/sadzeniem w celu ochrony w początkowej fazie. Jest to metoda profilaktyczna (chemiczna lub biologiczna w znaczeniu preparatu), ale nie odpowiada idei zwalczania szkodnika w uprawie poprzez jego naturalnych wrogów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się nazwy konkretnych organizmów pożytecznych (np. dobrotnice, drapieżne roztocze, pasożytnicze błonkówki), zwykle chodzi o metodę biologiczną. Natomiast odmiany odporne i zaprawy to najczęściej profilaktyka/agrotechnika lub hodowla, a preparaty – zabiegi środkami ochrony roślin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ochrony roślin polegająca na użyciu żywych organizmów pożytecznych (np. drapieżców lub parazytoidów), które ograniczają liczebność szkodnika. W praktyce łączy się ją z monitoringiem i profilaktyką w ramach integrowanej ochrony.
Ponieważ polega na wprowadzeniu wroga naturalnego szkodnika do uprawy. Mechanizm opiera się na relacji biologicznej (organizm–organizm), a nie na działaniu środka chemicznego czy na zabiegach agrotechnicznych.
Zwalczanie biologiczne w tym ujęciu to wykorzystanie organizmów pożytecznych w uprawie (np. owadów pasożytniczych). Preparaty bakteryjne są środkiem stosowanym jak zabieg ochronny – to inny mechanizm niż introdukcja wroga naturalnego.
Najczęściej spotyka się drapieżne roztocze, dobroczynki, parazytoidy oraz drapieżne owady wykorzystywane przeciw typowym szkodnikom pod osłonami. Dobór zależy od gatunku szkodnika, fazy uprawy i warunków w szklarni.
Zwykle jak najwcześniej, po stwierdzeniu pierwszych osobników szkodnika lub nawet profilaktycznie w uprawach wysokiego ryzyka. Wczesna introdukcja ułatwia utrzymanie populacji szkodnika poniżej progu szkodliwości i poprawia stabilność programu biokontroli.
Nie w ścisłym znaczeniu. Odmiany odporne to metoda hodowlana/profilaktyczna: roślina jest mniej podatna na uszkodzenia lub zasiedlenie. Biologiczne zwalczanie polega na użyciu naturalnych wrogów szkodnika, a nie na cechach odmiany.
Zaprawianie to zabieg wykonywany przed siewem, mający chronić roślinę w początkowej fazie. Nawet jeśli używa się zapraw "biologicznych", mechanizm polega na działaniu preparatu, a nie na utrzymywaniu w uprawie populacji wroga naturalnego szkodnika.
Częsty błąd to mieszanie pojęć: uznawanie wszystkiego, co "naturalne" (np. bakterie), za biologiczne zwalczanie w sensie organizmów pożytecznych. Drugi błąd to nieuwzględnienie kontekstu: pytanie dotyczy zwalczania szkodnika w uprawie, a nie profilaktyki przed siewem.
Znaczenie mają m.in. temperatura i wilgotność, obecność roślin żywicielskich, intensywność porażenia oraz kompatybilność innych zabiegów (np. środków ochrony roślin). Niewłaściwe warunki mogą ograniczać przeżywalność i aktywność organizmów pożytecznych.
Ucz się przez skojarzenia "szkodnik–wróg naturalny" i rozróżniaj grupy metod: biologiczna (organizmy pożyteczne), hodowlana (odporność), agrotechniczna (higiena, zmianowanie), chemiczna (zabiegi). Trenuj też rozpoznawanie typowych szkodników szklarniowych.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Biologiczne zwalczanie polega na wykorzystaniu naturalnych wrogów szkodnika (organizmów pożytecznych), a nie na zaprawianiu nasion, doborze odmian czy użyciu preparatów."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Encarsia formosa (datasheet/summary), https://gd.eppo.int/taxon/ENCAFO (dostęp: 2026-03-01)
  • Koppert Biological Systems – Encarsia formosa (product/use information), https://www.koppert.com/products/encarsia-formosa/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Biobest – Encarsia formosa (beneficial insects description), https://www.biobestgroup.com/en/biobest/products/beneficial-insects/encarsia-formosa-2005/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla upraw pod osłonami
  • Karty/datasheety organizmów pożytecznych (wrogów naturalnych) publikowane przez dostawców biokontroli
  • Klucze i atlasy rozpoznawania najważniejszych szkodników szklarniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego