W ergonomii pracy zespołu stomatologicznego (praca na cztery ręce) kluczowe jest takie ustawienie pozycji lekarza i asysty, aby obie osoby miały stabilną, możliwie neutralną postawę oraz nie musiały nadmiernie pochylać głowy i tułowia. Jednym z elementów tej organizacji jest relacja wysokości siedziska asysty do siedziska lekarza.
Jeżeli asysta ma zapewnić pełną kontrolę wizualną pola zabiegowego, jej linia wzroku powinna przebiegać powyżej linii wzroku lekarza. W praktyce uzyskuje się to przez ustawienie asysty na nieco wyższym stołku (lub wyższej pozycji siedziska). Przyjmuje się różnicę wysokości, która z jednej strony poprawia widoczność i ułatwia podawanie/odbieranie narzędzi, a z drugiej nie wymusza niekorzystnych ustawień barków, szyi oraz odcinka lędźwiowego.
Odpowiedź "o 15÷20 cm." wskazuje typowy, ergonomiczny zakres różnicy umożliwiający obserwację pola zabiegowego ponad ramieniem lekarza bez konieczności kompensacji postawą (np. wysuwania głowy do przodu czy skręcania tułowia).
Dlaczego pozostałe zakresy są odrzucane?
- "o 20÷25 cm." – zbyt duża różnica może prowokować ustawianie kończyn górnych asysty w niekorzystnym położeniu (unoszenie barków), a w konsekwencji szybsze zmęczenie oraz dolegliwości mięśniowo-szkieletowe.
- "o 25÷30 cm." – dalsze zwiększanie wysokości zwykle pogarsza ekonomię ruchu i stabilność pracy siedzącej; widoczność nie zawsze rośnie proporcjonalnie, natomiast rośnie ryzyko nienaturalnych kompensacji postawy.
- "o 30÷35 cm." – bardzo duża różnica wysokości jest w typowym stanowisku stomatologicznym mało praktyczna i częściej prowadzi do utraty ergonomii niż do realnej poprawy kontroli pola.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach występują bliskie przedziały, warto powiązać je z celem ergonomii: zapewnić widoczność, ale nie kosztem przeciążenia. Najmniejszy zakres spełniający warunek widoczności bywa właściwy.
