Błąd względny (często nazywany też błędem procentowym) opisuje, jak duży jest błąd pomiaru w odniesieniu do mierzonej wielkości. Liczy się go jako:
błąd względny = (błąd bezwzględny / wartość mierzona) · 100%
W zadaniu przyjmujemy, że "dokładność 0,1 g" oznacza błąd bezwzględny (graniczny) rzędu Δm = 0,1 g. Masa próbki wynosi m = 1 g, więc:
(0,1 g / 1 g) · 100% = 0,1 · 100% = 10%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "1%" odpowiadałoby błędowi bezwzględnemu 0,01 g dla próbki 1 g, czyli 10 razy mniejszemu niż podane 0,1 g.
- "0,1%" odpowiadałoby błędowi 0,001 g przy masie 1 g, co jest typowe raczej dla wag o rozdzielczości 0,001 g, a nie 0,1 g.
- "100%" oznaczałoby, że błąd jest równy mierzonej masie (Δm = 1 g), czyli wynik jest praktycznie bezwartościowy — to nie wynika z danych.
W praktyce laboratoryjnej warto pamiętać, że zapis "dokładność 0,1 g" bywa w instrukcjach zastępowany pojęciami rozdzielczości (działki odczytowej) i niepewności. Niezależnie od nazwy, w tym typie zadania egzaminacyjnego chodzi o proste odniesienie podanej wartości błędu (0,1 g) do masy próbki (1 g) i zamianę na procent.