KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Blok prądu stałego przedstawiony na rysunku, może pełnić funkcję bloku
Ilustracja przedstawia schemat blokowy elementu mechanicznego związanego z automatyką sterowania ruchem kolejowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok przebiegowo utwierdzający odnosi się do funkcji utrzymania (utwierdzenia) ustawionego przebiegu po spełnieniu warunków zależności. W schematach SRK taki blok współpracuje z obwodami kontroli i blokowania zmian, by zabezpieczyć drogę przebiegu przed nieuprawnioną ingerencją.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniach sterowania ruchem kolejowym (SRK) pojęcia "przebieg" i "utwierdzenie przebiegu" są kluczowe: przebieg to zestawienie drogi dla ruchu pociągu/manewru, a utwierdzenie oznacza stan, w którym po zestawieniu i sprawdzeniu warunków nie można swobodnie zmieniać elementów wpływających na bezpieczeństwo tej drogi.

Odpowiedź "przebiegowo utwierdzającego" wskazuje właśnie na blok, którego rola jest związana z utwierdzaniem przebiegu – czyli "zablokowaniem" możliwości zmiany nastaw/ustawień po utworzeniu przebiegu, aż do spełnienia warunków zwolnienia. Tego typu funkcja jest typowa dla zależności zapewniających, że po podaniu sygnału i rozpoczęciu realizacji przebiegu układ nie dopuści do działań mogących naruszyć bezpieczeństwo.

Pozostałe odpowiedzi są zbyt ogólne i mogą kojarzyć się z potocznym "zezwoleniem" na ruch, ale nie oddają precyzyjnej funkcji technicznej:

  • "dania zgody" – "zgoda" może występować w różnych kontekstach zależności (np. warunek zezwalający), jednak nie opisuje wprost mechanizmu utrzymania/utwierdzenia przebiegu.
  • "otrzymania nakazu" – "nakaz" to kategoria pojęciowa bliższa poleceniom/procedurom niż nazwie funkcji bloku w schemacie elektrycznym urządzeń SRK.
  • "pozwolenia" – termin zbyt szeroki; w SRK "pozwolenie" mogłoby oznaczać wiele różnych stanów zezwalających, ale nie wskazuje na fazę utwierdzania i blokowania zmian przebiegu.

W zadaniach z rysunkiem warto szukać na schemacie elementów sugerujących "podtrzymanie" stanu (np. zależności blokujące, warunki zwolnienia, powiązania z kontrolą zajętości/położenia), bo to one najczęściej prowadzą do rozpoznania funkcji utwierdzającej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Utwierdzenie przebiegu to stan zabezpieczenia zestawionej drogi przebiegu, w którym nie da się swobodnie zmienić elementów wpływających na bezpieczeństwo (np. nastaw) aż do spełnienia warunków zwolnienia. Celem jest uniemożliwienie "rozbicia" przebiegu w trakcie jego realizacji.
Rozpoznanie opiera się na funkcji: szukaj powiązań z sygnałem zestawienia przebiegu, obwodami podtrzymania stanu oraz warunkami zwolnienia (np. po przejechaniu, po spełnieniu zależności). Elementy "utwierdzające" zwykle blokują zmiany, dopóki przebieg nie może zostać bezpiecznie zwolniony.
"Pozwolenie" jest pojęciem ogólnym, a bezpieczeństwo wymaga dodatkowo utrzymania zgodności nastaw i zależności w czasie. Utwierdzenie przebiegu zapewnia, że po dopuszczeniu ruchu układ nie pozwoli na działania, które mogłyby zmienić drogę przebiegu w sposób niebezpieczny.
W praktyce warunki zwolnienia zależą od konkretnego systemu SRK, ale idea jest stała: przebieg zwalnia się dopiero, gdy nie jest już potrzebny i nie ma ryzyka konfliktu. Zwykle analizuje się zdarzenia związane z przejazdem, zwolnieniem odcinków lub spełnieniem zależności kontrolnych.
Nie. "Zgoda" może oznaczać spełnienie warunku zezwalającego na wykonanie operacji (np. zestawienie lub kontynuację), natomiast utwierdzenie dotyczy utrzymania raz zestawionego przebiegu i zablokowania zmian do czasu bezpiecznego zwolnienia. To różne etapy logiki zależności.
Przy uruchomieniach, przeglądach i usuwaniu usterek w urządzeniach zależnościowych. Umiejętność kojarzenia symboli bloków prądu stałego z ich funkcją ułatwia analizę schematu, interpretację stanów przekaźników i szybkie zawężenie obszaru poszukiwania przyczyny nieprawidłowości.
Najczęstsze są: pomijanie rysunku i zgadywanie po słowach, mylenie języka potocznego z terminologią techniczną oraz wybór odpowiedzi "najbardziej ogólnej". Pomaga metoda: najpierw ustal funkcję (co układ ma wymusić/uniemożliwić), dopiero potem dobierz nazwę bloku.
To określenie spotykane w schematach układów (często przekaźnikowych), gdzie funkcje zależności realizuje się obwodami zasilanymi prądem stałym. Kluczowe jest nie samo zasilanie, lecz rola funkcjonalna bloku w logice zależności: podtrzymanie, blokowanie, kontrola warunków.
Blok "dający zgodę" działa jak warunek wejściowy: pozwala rozpocząć operację, gdy spełnione są przesłanki. Blok "utwierdzający" działa jak mechanizm podtrzymania i blokady: po rozpoczęciu i potwierdzeniu przebiegu utrzymuje stan oraz ogranicza możliwość zmian do czasu bezpiecznego zwolnienia.
Ćwicz na schematach: identyfikuj sygnały wejścia/wyjścia, elementy podtrzymania i warunki zwolnienia. Rób fiszki z nazwami funkcji bloków i ich rolą (np. "utwierdzanie", "blokowanie", "kontrola"). Na egzaminie najpierw opisz funkcję własnymi słowami, dopiero potem dopasuj termin.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Blok przebiegowo utwierdzający odnosi się do funkcji utrzymania (utwierdzenia) ustawionego przebiegu po spełnieniu warunków zależności."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) i logiki zależności przekaźnikowych
  • Instrukcje zakładowe i materiały szkoleniowe zarządcy infrastruktury dotyczące urządzeń SRK (konkretne wydanie zależne od pracodawcy/centrum szkolenia)
  • Dokumentacja techniczna (schematy ideowe) przykładowych urządzeń blokowych i zależnościowych stosowanych w praktyce SRK

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego