KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Borelioza jest to choroba, na którą są najbardziej narażeni pracownicy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Borelioza jest chorobą przenoszoną głównie przez kleszcze, dlatego największe narażenie zawodowe dotyczy osób pracujących długo w terenie zielonym i leśnym. Pracownicy nadleśnictwa częściej mają kontakt z siedliskami kleszczy niż osoby pracujące w stolarni, szkole czy lakierni samochodowej.

Pełne wyjaśnienie:

Borelioza (choroba z Lyme) to choroba odzwierzęca, której zakażenie u człowieka najczęściej wiąże się z ukąszeniem kleszcza. Z perspektywy BHP kluczowe jest zrozumienie, że ryzyko zawodowe zależy przede wszystkim od ekspozycji na wektora (kleszcze) oraz środowiska pracy, a nie od samego faktu pracy "w zakładzie".

Odpowiedź "nadleśnictwa." jest uzasadniona, ponieważ pracownicy wykonujący zadania w lesie i na terenach z wysoką roślinnością przebywają w warunkach sprzyjających kontaktowi z kleszczami. Dodatkowo prace terenowe często obejmują poruszanie się poza utwardzonymi drogami, kontakt z podszytem i zaroślami, co zwiększa prawdopodobieństwo ukąszenia.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne z punktu widzenia mechanizmu zakażenia:

  • "stolarni." – typowa praca odbywa się wewnątrz pomieszczeń; dominują zagrożenia mechaniczne (narzędzia, obrabiarki) i pyłowe, a nie ekspozycja na kleszcze.
  • "szkoły." – choć występują infekcje sezonowe przenoszone drogą kropelkową, nie jest to charakterystyczne środowisko narażenia na ukąszenia kleszczy w ramach pracy.
  • "lakierni samochodowej." – środowisko pracy wiąże się częściej z zagrożeniami chemicznymi (opary, rozpuszczalniki) oraz ryzykiem pożaru/wybuchu, a nie z wektorem biologicznym typowym dla boreliozy.

W praktyce BHP dla prac terenowych ważne są działania profilaktyczne: odpowiednia odzież zakrywająca ciało, środki odstraszające, instruktaż oględzin skóry po pracy oraz szybkie i prawidłowe usuwanie kleszcza zgodnie z procedurami. Na egzaminie warto łączyć chorobę z wektorem i miejscem ekspozycji – wtedy wybór właściwej grupy zawodowej staje się logiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Borelioza (choroba z Lyme) to choroba przenoszona najczęściej przez kleszcze. W pracy ryzyko dotyczy głównie osób przebywających w terenie zielonym, gdzie kleszcze bytują (las, łąki, zarośla). Zakażenie wiąże się zwykle z ukąszeniem kleszcza, a nie z kontaktem z narzędziami czy chemikaliami.
Decyduje środowisko pracy: długie przebywanie w lesie i kontakt z roślinnością zwiększają prawdopodobieństwo ukąszenia kleszcza. W BHP to typowe narażenie biologiczne związane z pracą terenową. Ryzyko rośnie, gdy praca odbywa się poza utwardzonymi ścieżkami i w gęstych zaroślach.
Niepokojące mogą być zmiany skórne w miejscu ukąszenia oraz objawy ogólne utrzymujące się po ekspozycji (np. narastające dolegliwości). W kontekście BHP ważne jest, aby pracownik zgłaszał takie objawy i informował o ukąszeniu. Sama obecność kleszcza nie zawsze oznacza chorobę, ale wymaga obserwacji.
Skuteczna profilaktyka to połączenie kilku działań: odzież zakrywająca nogi i ręce, dopasowane mankiety, jasne ubranie ułatwiające zauważenie kleszcza, stosowanie repelentów oraz unikanie przecierania się przez wysokie trawy bez potrzeby. Po pracy kluczowa jest kontrola skóry i odzieży.
Zwykle nie, bo mechanizm zakażenia zależy od ekspozycji na kleszcze. Stolarna to przeważnie środowisko zamknięte, gdzie dominują inne zagrożenia (mechaniczne i pyłowe). Ryzyko boreliozy może wzrosnąć tylko wtedy, gdy pracownik wykonuje częste prace na zewnątrz w terenach bytowania kleszczy.
W typowej lakierni większe znaczenie mają zagrożenia chemiczne (opary, pyły, łatwopalność), a nie odkleszczowe. Borelioza nie jest związana z używaniem farb czy rozpuszczalników, tylko z kontaktem z kleszczami. Dlatego w takich miejscach nacisk kładzie się na wentylację, ochrony dróg oddechowych i procedury ppoż.
Najbardziej przydatne są elementy ograniczające kontakt kleszcza ze skórą: długie spodnie i rękawy, szczelniejsze zakończenia (np. ściągacze), odpowiednie obuwie oraz środki odstraszające (repelenty) stosowane zgodnie z instrukcją. W BHP ważne jest też dopasowanie ubioru do zadań i warunków pogodowych.
Ryzyko zależy od aktywności kleszczy i warunków środowiskowych; zwykle rośnie w okresach, gdy pracownicy intensywnie przebywają w roślinności. Na egzaminie warto kojarzyć "prace leśne/terenowe" z ekspozycją biologiczną i potrzebą profilaktyki, niezależnie od dokładnych dat sezonu.
Częsty błąd to utożsamianie boreliozy z zagrożeniami "zakładowymi" (chemia, pyły) zamiast z ukąszeniem kleszcza. Inny błąd to wybór miejsca pracy, gdzie jest dużo ludzi (np. szkoła), mimo że droga transmisji nie jest kropelkowa. Pomaga myślenie: choroba → wektor → środowisko pracy.
Nie. Ocena ryzyka zależy od drogi szerzenia się czynnika biologicznego (wektor, kontakt, droga kropelkowa) oraz od warunków pracy. Borelioza jest przykładem ryzyka związanego z pracą w terenie i ukąszeniami kleszczy. Inne choroby mogą dominować w innych branżach i wymagać innych działań profilaktycznych.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Borelioza jest chorobą przenoszoną głównie przez kleszcze, dlatego największe narażenie zawodowe dotyczy osób pracujących długo w terenie zielonym i leśnym."

Źródła:

  • ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control), "Lyme borreliosis" (factsheet), https://www.ecdc.europa.eu/en/lyme-borreliosis (dostęp: 2026-02-28)
  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Lyme Disease" (overview), https://www.cdc.gov/lyme/ (dostęp: 2026-02-28)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "Lyme disease", https://medlineplus.gov/lymedisease.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne instytucji zdrowia publicznego o boreliozie i kleszczach
  • Podręczniki BHP dotyczące czynników biologicznych w środowisku pracy
  • Wytyczne pracodawcy/procedury zakładowe dot. pracy w terenie i środków ochrony indywidualnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego