KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Brak koordynacji ruchowej ciała u osoby chorej na stwardnienie rozsiane określa się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ataksja to zaburzenie koordynacji ruchów i utrzymania równowagi, typowo objawiające się niepewnym chodem, niezgrabnością i trudnością w wykonywaniu precyzyjnych ruchów. Agnozja i aleksja dotyczą funkcji poznawczych, a atrofia oznacza zanik tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

Brak koordynacji ruchowej (niezgrabność ruchów, trudność w utrzymaniu równowagi, niepewny chód, problem z ruchami precyzyjnymi) określa się jako ataksję. Jest to objaw neurologiczny wynikający z zaburzeń pracy układu nerwowego, często kojarzony m.in. z uszkodzeniem móżdżku lub dróg czuciowo-ruchowych.

W kontekście stwardnienia rozsianego mogą pojawiać się różne objawy zależnie od lokalizacji zmian w ośrodkowym układzie nerwowym. Ataksja jest jednym z możliwych objawów – praktycznie oznacza to, że osoba może potrzebować asekuracji podczas chodzenia, wsparcia przy wstawaniu, a także dostosowania otoczenia (usunięcie progów, antypoślizgowe dywaniki, właściwe oświetlenie), aby ograniczyć ryzyko upadku.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ opisują inne zjawiska:

  • Agnozja to zaburzenie rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, dźwięków) mimo prawidłowego działania narządów zmysłów – dotyczy przetwarzania informacji, a nie koordynacji ruchowej.
  • Atrofia oznacza zanik (zmniejszenie masy) tkanek lub narządów, np. zanik mięśni; nie jest nazwą zaburzenia koordynacji ruchów, choć może współwystępować w różnych chorobach.
  • Aleksja to utrata lub istotne zaburzenie umiejętności czytania (zwykle na skutek uszkodzeń mózgu); również dotyczy funkcji poznawczo-językowych, a nie ruchowych.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj, że ataksja jest "a-koordynacją" (problem z koordynacją), natomiast agnozja i aleksja odnoszą się do rozpoznawania/lektury, a atrofia do zaniku struktur.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ataksja to zaburzenie koordynacji ruchów i równowagi. W SM może objawiać się chodem na szerokiej podstawie, chwiejnością, niezgrabnością rąk i trudnością w wykonywaniu precyzyjnych czynności. To objaw neurologiczny, a nie "brak siły" sam w sobie.
W ataksji problemem jest koordynacja (ruchy są niecelne, "rozsypane"), a przy osłabieniu mięśni dominuje trudność w wytworzeniu siły. Osoba z ataksją może mieć siłę względnie zachowaną, ale poruszać się niepewnie i tracić równowagę.
Agnozja dotyczy rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, dźwięków) mimo prawidłowego widzenia czy słyszenia. To zaburzenie przetwarzania informacji, a nie kontroli ruchu. Dlatego nie jest właściwą nazwą braku koordynacji.
Aleksja to zaburzenie lub utrata umiejętności czytania spowodowana uszkodzeniem mózgu. Należy do zaburzeń funkcji językowych/poznawczych. Nie opisuje problemów z chodem czy precyzyjnymi ruchami, więc nie pasuje do braku koordynacji.
Atrofia oznacza zanik tkanek (np. mięśni) lub zmniejszenie narządu. Ataksja natomiast jest objawem zaburzonej koordynacji. Te pojęcia są z innych kategorii: atrofia opisuje zmianę strukturalną, a ataksja sposób wykonywania ruchu.
Najważniejsze są: chwiejny chód, trudność w skręcaniu i zatrzymywaniu się, problem z ruchem precyzyjnym (np. zapinanie guzików), drżenie zamiarowe oraz łatwe tracenie równowagi. To sygnały do zwiększenia asekuracji i poprawy bezpieczeństwa otoczenia.
Pomagają: usunięcie przeszkód i luźnych dywaników, dobre oświetlenie, poręcze w łazience, stabilne obuwie, odpowiedni sprzęt (laska/balkonik zgodnie z zaleceniem), spokojne tempo i asekuracja. Warto też ustalić bezpieczny sposób transferu.
Niekoniecznie. Objawy mogą się wahać w zależności od zmęczenia, infekcji, przegrzania czy stresu. Jednak nowy lub wyraźnie nasilony brak koordynacji powinien być sygnałem do kontaktu z personelem medycznym, bo może wymagać oceny klinicznej.
Typowe są: mylenie ataksji z atrofią (podobne brzmienie), wybieranie agnozji lub aleksji "bo to medyczne słowo", oraz utożsamianie każdego problemu ruchowego z osłabieniem siły. Warto zapamiętać: ataksja = koordynacja.
Pomocny skrót myślowy: ataksja = "chaos ruchu" (koordynacja), agnozja = "nie rozpoznaję", aleksja = "nie czytam", atrofia = "zanik". Ucz się, do jakiej funkcji (ruch/poznanie/struktura) należy termin.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ataksja to zaburzenie koordynacji ruchów i utrzymania równowagi, typowo objawiające się niepewnym chodem, niezgrabnością i trudnością w wykonywaniu precyzyjnych ruchów."

Źródła:

  • Słownik medyczny PWN – hasło "ataksja" (definicja), https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła: ataksja) - dostęp 2026-02-27
  • MSD Manuals (wersja dla pacjentów) – opis objawu "Ataksja" (zaburzenia koordynacji), https://www.msdmanuals.com/pl/ (wyszukiwanie hasła: ataksja) - dostęp 2026-02-27
  • Medycyna Praktyczna – artykuły/encyklopedia medyczna: hasła "agnozja", "aleksja", "atrofia" (rozróżnienie pojęć), https://www.mp.pl/ (wyszukiwanie haseł) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słownik terminów medycznych (hasła: ataksja, agnozja, aleksja, atrofia)
  • Podstawy neurologii dla opiekunów i asystentów – rozdziały o objawach uszkodzeń OUN
  • Materiały edukacyjne dotyczące stwardnienia rozsianego (objawy, rehabilitacja, bezpieczeństwo w domu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego