KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Brak podjazdu dla wózka inwalidzkiego i brak windy w miejscach użyteczności publicznej to bariery
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak podjazdu dla wózka i brak windy to przeszkody wynikające z konstrukcji i rozwiązań budowlanych obiektu. Ograniczają fizyczny dostęp do przestrzeni i możliwość poruszania się po kondygnacjach, dlatego zalicza się je do barier architektonicznych, a nie finansowych, społecznych czy komunikacyjnych.

Pełne wyjaśnienie:

W podanym przykładzie opisano dwie przeszkody w przestrzeni: brak podjazdu oraz brak windy w miejscu użyteczności publicznej. Są to utrudnienia powstające na poziomie projektu, budowy i wyposażenia budynku. Tego typu przeszkody ograniczają wejście do obiektu, przemieszczanie się między poziomami i samodzielne korzystanie z usług przez osobę poruszającą się na wózku. Z tego powodu klasyfikuje się je jako bariery architektoniczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "finansowe" dotyczą kosztów (np. brak środków na rehabilitację, sprzęt, transport czy opłacenie asystencji). W pytaniu problemem nie są pieniądze, lecz fizyczna niedostępność budynku.
  • "społeczne" odnoszą się do postaw ludzi i relacji (np. uprzedzenia, dyskryminacja, brak akceptacji, lekceważenie potrzeb). Brak windy i podjazdu nie wynika bezpośrednio z postaw interpersonalnych, tylko z infrastruktury.
  • "komunikacyjne" w praktyce wiążą się z trudnościami w przekazywaniu i odbiorze informacji (np. brak tłumacza PJM, brak napisów, niezrozumiała informacja) lub z organizacją komunikacji/transportu. Tu przeszkoda jest konstrukcyjna: uniemożliwia lub utrudnia fizyczny dostęp.

W pracy asystenta osoby niepełnosprawnej rozpoznanie rodzaju bariery pomaga dobrać sposób wsparcia: zaplanować alternatywne wejście, wybrać dostępny obiekt, zamówić asystę w innym miejscu, a także zgłosić potrzebę dostosowań. Na egzaminie warto zapamiętać regułę: podjazd, schody, winda, progi, wąskie drzwi to klasyczne przykłady barier architektonicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bariery architektoniczne to fizyczne przeszkody w budynku lub jego otoczeniu, które utrudniają wejście i poruszanie się, np. schody bez podjazdu, brak windy, progi, zbyt wąskie drzwi. W kontekście wsparcia oznaczają realne ograniczenie samodzielności osoby poruszającej się na wózku.
Bo wynika z rozwiązań konstrukcyjnych i wyposażenia budynku. Brak windy ogranicza dostęp do wyższych kondygnacji i uniemożliwia lub znacząco utrudnia korzystanie z usług osobom z ograniczoną mobilnością. To problem infrastruktury, a nie finansów czy relacji społecznych.
Bariery architektoniczne dotyczą przestrzeni i poruszania się (np. schody, brak podjazdu, wąskie przejścia). Bariery komunikacyjne dotyczą przekazu informacji i kontaktu (np. brak napisów, brak tłumacza PJM, niezrozumiałe oznaczenia). W pytaniu o podjazd i windę chodzi o architekturę.
Bariery społeczne to przeszkody wynikające z postaw i zachowań ludzi: stereotypy, dyskryminacja, niechęć do udzielania pomocy, lekceważenie potrzeb, wykluczanie z aktywności. Nie są to elementy budynku, tylko czynniki relacyjne, które mogą równie mocno ograniczać udział w życiu społecznym.
Nie zawsze "uniemożliwia", ale często istotnie utrudnia lub czyni wejście zależnym od pomocy innych osób. Jeśli są schody bez alternatywnej drogi dostępnej, osoba na wózku może nie wejść samodzielnie. W praktyce asystent powinien sprawdzić dostępność i zaplanować bezpieczną alternatywę.
Do typowych barier architektonicznych należą m.in. wysokie progi, ciężkie drzwi bez automatyki, zbyt wąskie korytarze, brak poręczy, śliskie nawierzchnie, brak odpowiednio dostosowanej toalety. Łączy je to, że są związane z układem przestrzeni i elementami budowlanymi.
Może wcześniej rozpoznać dostępność miejsca, umówić wizytę w dostępnym punkcie, zaplanować trasę bez schodów, poprosić obsługę obiektu o pomoc organizacyjną, a w razie potrzeby zaproponować alternatywną lokalizację. Ważne jest też dbanie o bezpieczeństwo przy pokonywaniu przeszkód.
Bo oba typy barier często współwystępują: brak dostosowań w budynku może wynikać z kosztów, ale w pytaniach egzaminacyjnych liczy się to, co jest przeszkodą bezpośrednią. Jeśli przeszkodą jest element budynku (winda, podjazd), to klasyfikacja jest architektoniczna.
Najczęściej są to: schody, próg, drzwi, korytarz, winda, podjazd, wejście, kondygnacja, toaleta, poręcz. To sygnały, że problem dotyczy infrastruktury i projektu przestrzeni. Wtedy właściwą kategorią jest bariera architektoniczna, a nie społeczna czy finansowa.
Warto opanować podział barier (architektoniczne, społeczne, finansowe, informacyjne/komunikacyjne) i ćwiczyć na przykładach z życia: urząd, przychodnia, szkoła, transport. Pomaga też układanie własnych przykładów do każdej kategorii i sprawdzanie, czy przeszkoda jest "w budynku", "w ludziach", czy "w kosztach".
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Brak podjazdu dla wózka i brak windy to przeszkody wynikające z konstrukcji i rozwiązań budowlanych obiektu."

Źródła:

  • World Health Organization, "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001, część: Environmental Factors
  • United Nations, "Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD)", 2006, temat: dostępność (Accessibility)

Materiały:

  • WHO: International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) – rozdziały o czynnikach środowiskowych
  • Materiały dydaktyczne z zakresu wsparcia osób z niepełnosprawnością (temat: dostępność i bariery)
  • Poradniki o projektowaniu uniwersalnym i dostępności architektonicznej (publikacje instytucji publicznych i NGO)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego