KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 21.
Brak proporcjonalnego wzrostu prędkości pojazdu w stosunku do wzrostu prędkości obrotowej silnika podczas gwałtownego przyspieszania świadczy o uszkodzeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas gwałtownego przyspieszania wzrost obrotów silnika bez proporcjonalnego wzrostu prędkości pojazdu jest typowym objawem poślizgu sprzęgła.
Moment nie jest skutecznie przenoszony na skrzynię biegów i koła, więc obroty rosną "na pusto", a pojazd przyspiesza słabiej.

Pełne wyjaśnienie:

W prawidłowo działającym układzie napędowym, po pełnym załączeniu sprzęgła, wzrost prędkości obrotowej silnika przekłada się na wzrost prędkości pojazdu (z uwzględnieniem przełożenia biegu i oporów ruchu). Jeśli podczas gwałtownego przyspieszania obroty silnika szybko rosną, a prędkość pojazdu nie zwiększa się proporcjonalnie, oznacza to, że moment obrotowy nie jest skutecznie przenoszony na dalszą część układu.

Najczęstszą przyczyną takiego zjawiska jest poślizg sprzęgła (zużyte okładziny tarczy, osłabione dociski, przegrzanie elementów ciernych lub problemy ze sterowaniem powodujące niepełne dociśnięcie). Sprzęgło jest elementem ciernym – gdy traci zdolność przeniesienia momentu, silnik może zwiększać obroty, ale napęd "ucieka" na styku tarcia, co daje wrażenie, że auto nie przyspiesza mimo "wchodzenia na obroty".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • Przekładnia główna: jej uszkodzenia częściej objawiają się hałasem (wycie), drganiami lub problemami z przeniesieniem napędu w sposób stały, a nie typowym wzrostem obrotów bez przyrostu prędkości tylko przy obciążeniu.
  • Skrzynia biegów: awarie skrzyni zwykle powodują zgrzyty, wyskakiwanie biegów, brak możliwości załączenia przełożenia lub stałe nieprawidłowości pracy. Objaw "obroty rosną, auto nie jedzie proporcjonalnie" jest klasycznie kojarzony z uślizgiem elementu ciernego, czyli sprzęgła.
  • Mechanizm różnicowy: jego uszkodzenie częściej daje stuki, hałas, problemy przy skręcie lub nierównomierne przeniesienie napędu, a nie typowy poślizg pod obciążeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się rozbieżność między obrotami silnika a rzeczywistym przyspieszeniem (szczególnie "na wysokim biegu" i przy dużym obciążeniu), w pierwszej kolejności podejrzewa się sprzęgło.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg sprzęgła to sytuacja, gdy sprzęgło nie przenosi w pełni momentu z silnika na skrzynię. Typowy objaw: przy mocnym dodaniu gazu obroty silnika szybko rosną, a prędkość auta zwiększa się słabo. Często pojawia się też zapach spalonej okładziny.
Najczęściej dlatego, że występuje strata przeniesienia momentu w układzie napędowym. Gdy sprzęgło się ślizga, część energii zamienia się w ciepło na powierzchniach ciernych zamiast napędzać koła. Efekt to "wysokie obroty" bez odpowiedniego przyrostu prędkości.
Do typowych przyczyn należą: zużyte okładziny tarczy sprzęgła, osłabiona siła docisku, przegrzanie po jeździe z "półsprzęgłem", zanieczyszczenie olejem oraz nieprawidłowe sterowanie (np. brak pełnego dociśnięcia). Każda z nich zmniejsza tarcie i zdolność przeniesienia momentu.
Na skrzynię biegów częściej wskazują: trudności z włączeniem biegu, zgrzyty przy zmianie przełożeń, wyskakiwanie biegów, stałe hałasy zależne od biegu lub prędkości. Sam wzrost obrotów bez wzrostu prędkości pod obciążeniem jest bardziej charakterystyczny dla sprzęgła.
Przekładnia główna zwykle daje objawy akustyczne (wycie, szum) nasilające się z prędkością i obciążeniem, a nie "rozjechanie" obrotów i prędkości. Poślizg sprzęgła objawia się głównie utratą skutecznego przeniesienia momentu: silnik wchodzi na obroty, a pojazd przyspiesza słabo.
Zwykle nie w typowy sposób. Uszkodzony mechanizm różnicowy częściej powoduje stuki, hałas, problemy w zakrętach lub nierównomierne przeniesienie napędu. Objaw "obroty rosną, prędkość nie" jest klasycznym sygnałem uślizgu elementu ciernego, czyli sprzęgła.
W praktyce często obserwuje się reakcję auta na gwałtowne dodanie gazu na wyższym biegu: jeśli obroty skaczą, a prędkość rośnie z opóźnieniem, to podejrzenie poślizgu rośnie. Testy należy wykonywać bezpiecznie, na odpowiednim odcinku drogi i z uwzględnieniem warunków ruchu.
Dalsza jazda z poślizgiem zwykle przyspiesza zużycie tarczy i docisku oraz prowadzi do przegrzewania elementów ciernych. Może pogorszyć osiągi, zwiększyć zużycie paliwa i w skrajnym przypadku doprowadzić do braku możliwości przeniesienia napędu. Zwykle konieczna jest naprawa lub wymiana zestawu sprzęgła.
Częsty błąd to wybieranie "skrzyni biegów" jako najbardziej złożonego elementu bez analizy objawu. Inny błąd to mylenie hałasów przekładni z poślizgiem. Warto zapamiętać: rozbieżność obroty–prędkość pod obciążeniem najczęściej wskazuje na sprzęgło.
Sprzęgło łączy silnik ze skrzynią biegów, więc współpracuje bezpośrednio z wałem korbowym (przez koło zamachowe) i wałkiem wejściowym skrzyni. Dalej w łańcuchu są: wał napędowy/półosie, przekładnia główna i mechanizm różnicowy. Usterka na początku łańcucha wpływa na wszystko "za nią".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH: "Bosch Automotive Handbook", rozdział: Power transmission / Clutch (najnowsze wydanie dostępne w obiegu wydawniczym)
  • D. A. Duffy: "Automotive Technology: A Systems Approach", część dotycząca sprzęgła i objawów poślizgu (wydanie podręcznikowe)

Materiały:

  • Podręcznik do nauki zawodu z działu: układ przeniesienia napędu i sprzęgło
  • Instrukcje serwisowe producentów (opis objawów i procedur diagnostycznych sprzęgła)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące diagnostyki drogowej i interpretacji objawów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego