Substancje gorączkotwórcze (pirogeny), w tym szczególnie endotoksyny bakteryjne, mogą wywoływać wzrost temperatury ciała i reakcje ogólnoustrojowe. Największe znaczenie kliniczne mają wtedy, gdy preparat jest podawany bezpośrednio do krwiobiegu lub tkanek jałowych, czyli w postaci produktów parenteralnych (np. roztworów do infuzji).
Dlatego poprawne jest wskazanie: "5,0% roztworu glukozy do infuzji". Preparaty dożylne muszą spełniać bardzo rygorystyczne wymagania jakościowe, w tym dotyczące obecności pirogenów/endotoksyn, ponieważ organizm nie ma "bariery ochronnej" (jak skóra czy błony śluzowe), a efekt jest szybki i potencjalnie groźny.
Pozostałe propozycje nie są typowymi przykładami, dla których standardowo akcentuje się wymaganie braku substancji gorączkotwórczych w takim samym znaczeniu jak dla infuzji:
- "0,1% roztworu etakrydyny mleczanu do przemywania ran" to preparat do stosowania miejscowego na ranę. Istotna jest jakość mikrobiologiczna odpowiednia do zastosowania, ale ryzyko gorączki pirogennej jak przy podaniu dożylnym nie jest tu kluczowym kryterium doboru wymagań.
- "kropli do oczu z gentamycyną" dotyczą wymagającego obszaru (oko), gdzie kluczowa jest m.in. jałowość i właściwa jakość mikrobiologiczna. Jednak pytanie dotyczy typowego wymogu "braku substancji gorączkotwórczych" kojarzonego przede wszystkim z preparatami do podań pozajelitowych.
- "maści z detreomycyną" to postać do stosowania na skórę; nie jest to produkt do infuzji ani iniekcji, więc kryterium pirogenów nie stanowi tu podstawowego wymogu jakościowego w takim ujęciu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się infuzja, iniekcja, dożylnie lub inny jasny sygnał podania pozajelitowego, rozważ wymagania związane z endotoksynami/pirogenami. Nie myl tego z samą jałowością: preparat może być jałowy, a mimo to zawierać endotoksyny, jeśli proces/warunki na to pozwolą.
