KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 34.
Brak zapasów w łańcuchu dostaw może się wiązać z kosztami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak zapasów oznacza niedobór (stockout), który najczęściej skutkuje brakiem możliwości realizacji sprzedaży lub zamówienia. Taka sytuacja generuje utracone korzyści (np. marżę ze sprzedaży). Pozostałe odpowiedzi dotyczą kosztów posiadania/nadmiaru zapasu, a nie jego braku.

Pełne wyjaśnienie:

W logistyce koszty związane z zapasami dzieli się zwykle na kilka grup. Kluczowe jest rozróżnienie, czy koszt powstaje dlatego, że zapas posiadamy, czy dlatego, że zapasów brakuje.

Gdy występuje brak zapasów (niedobór, stockout), przedsiębiorstwo może nie zrealizować zamówienia w terminie albo w ogóle nie sprzedać towaru. Typowym skutkiem ekonomicznym są utracone korzyści: utracona sprzedaż i marża, a czasem także długofalowe straty (odejście klienta, spadek reputacji). Dlatego odpowiedź "utraconych korzyści." jest właściwa dla sytuacji braku zapasu w łańcuchu dostaw.

Pozostałe propozycje odnoszą się do sytuacji odwrotnej, czyli gdy zapas jest utrzymywany:

  • "utrzymania zapasu." to koszty posiadania zapasu (magazynowanie, obsługa, ubezpieczenie, ryzyko uszkodzeń). Powstają, gdy zapas istnieje.
  • "zamrożenia kapitału." oznacza, że środki finansowe są związane w towarze i nie mogą być wykorzystane gdzie indziej. To również skutek posiadania zapasu.
  • "nadmiaru zapasu." wiąże się z przechowywaniem zbyt dużej ilości, ryzykiem przeterminowania, spadku wartości, przecen czy kosztów likwidacji. Także dotyczy sytuacji, gdy zapas jest za duży, nie gdy go brakuje.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się brak zapasu, szukaj odpowiedzi z kategorii kosztów niedoboru (utracona sprzedaż, kary umowne, dodatkowe koszty ekspresowych dostaw), a nie kosztów magazynowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Utracone korzyści to wartość zysku lub marży, której firma nie osiągnie, bo nie mogła sprzedać lub wydać towaru z powodu niedoboru. W praktyce to np. niezrealizowane zamówienie, anulowana sprzedaż albo przeniesienie zakupu do konkurencji.
Bo koszt nie wynika z magazynowania, tylko z utraconego przychodu i zakłóceń obsługi klienta. Niedobór może oznaczać brak sprzedaży, opóźnienia, kary umowne, a także koszty działań awaryjnych (np. droższy transport ekspresowy).
Najczęściej wyróżnia się: koszty utrzymania zapasu (magazynowanie, obsługa, ubezpieczenie), koszty zamrożenia kapitału (pieniądz w towarze), koszty nadmiaru (przeceny, przeterminowanie) oraz koszty niedoboru (utracone korzyści, spadek obsługi, działania awaryjne).
Koszt niedoboru to skutek braku dostępnego towaru wtedy, gdy jest potrzebny. Objawia się m.in. utraconą sprzedażą, opóźnieniem realizacji zamówień, koniecznością zamienników, a czasem utratą klienta. W magazynie to typowo brak możliwości kompletacji zlecenia.
Zamrożenie kapitału dotyczy sytuacji, gdy zapas jest i pieniądze są "w towarze". Utracone korzyści dotyczą sytuacji, gdy zapasu brakuje i nie można zrealizować sprzedaży lub zamówienia. To dwa różne kierunki ryzyka: nadmiar vs niedobór.
Nie. Nadmiar zapasu to koszt posiadania zbyt dużej ilości towaru: większe magazynowanie, ryzyko starzenia, uszkodzeń, przeterminowania i konieczność obniżek cen. Koszt braku zapasu dotyczy niewykonania sprzedaży lub opóźnień, czyli skutków niedoboru.
Braki pojawiają się np. przy błędnych prognozach popytu, zbyt niskim zapasie bezpieczeństwa, opóźnionych dostawach, błędach inwentaryzacyjnych (różnice stanów), sezonowości lub nagłych wzrostach zamówień. W praktyce magazynier widzi to jako brak pozycji do kompletacji.
Pomagają: rzetelna kontrola stanów (WMS, inwentaryzacje), właściwe przyjęcia i przesunięcia, szybkie zgłaszanie różnic i uszkodzeń, monitorowanie rotacji oraz przestrzeganie parametrów uzupełniania (punkt zamówienia, minimum). To zmniejsza ryzyko niedoboru i utraconych korzyści.
Częsty błąd to automatyczne łączenie słowa "zapas" z kosztami magazynowania, nawet gdy w treści jest "brak zapasów". Pomaga zasada: posiadanie zapasu → utrzymanie/kapitał/nadmiar, brak zapasu → niedobór/utracona sprzedaż i pogorszenie obsługi.
Najpierw ustal, czy sytuacja dotyczy niedoboru czy posiadania zapasu. Jeśli jest "brak", szukaj skutków dla sprzedaży i klienta (utracone korzyści, opóźnienia). Jeśli jest "zapas" lub "nadmiar", pasują koszty utrzymania, kapitału i ryzyk magazynowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Brak zapasów oznacza niedobór (stockout), który najczęściej skutkuje brakiem możliwości realizacji sprzedaży lub zamówienia."

Źródła:

  • Chopra S., Meindl P., "Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation", rozdziały dotyczące zapasów i kosztów niedoboru (stockout), Pearson (wydania akademickie).
  • Christopher M., "Logistics & Supply Chain Management", część dotycząca poziomu obsługi klienta, zapasów i konsekwencji niedoborów, Pearson (wydania akademickie).
  • Ballou R.H., "Business Logistics / Supply Chain Management", rozdziały o zarządzaniu zapasami i klasyfikacji kosztów (holding vs shortage), Pearson/Prentice Hall (wydania akademickie).

Materiały:

  • Podręczniki z logistyki i zarządzania łańcuchem dostaw (rozdziały: zapasy i ich koszty)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji magazynowo-logistycznych (gospodarka magazynowa, zapasy)
  • Zadania i testy z klasyfikacji kosztów zapasów (utrzymanie vs niedobór vs zamrożenie kapitału)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego