KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 31.
Brakowanie dokumentacji, której czas przechowywania upłynął, realizuje się poprzez przekazanie dokumentów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakowanie dotyczy dokumentacji, której okres przechowywania minął, więc nie przekazuje się jej do dalszego przechowywania, lecz przeznacza do zniszczenia w sposób kontrolowany. Dlatego właściwe jest przekazanie dokumentów podmiotowi zajmującemu się niszczeniem dokumentów, a nie do archiwum, firmy sprzątającej ani na makulaturę bez procedur.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie to etap postępowania z dokumentacją, w którym usuwa się (wycofuje z dalszego przechowywania) materiały, dla których upłynął wymagany czas przechowywania i które nie mają już wartości użytkowej ani archiwalnej. Sens tego procesu polega na tym, aby dokumenty nie były nadal magazynowane, lecz zostały zniszczone w sposób uporządkowany i bezpieczny.

Odpowiedź "przedsiębiorstwu zajmującemu się niszczeniem dokumentów" jest właściwa, ponieważ taki podmiot realizuje usługę zniszczenia zgodnie z ustalonymi procedurami (organizacyjnie i technicznie), co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dokumentacja zawiera dane osobowe lub informacje, których ujawnienie mogłoby spowodować szkody. W praktyce oczekuje się też potwierdzenia wykonania usługi, aby zamknąć obieg dokumentów i wykazać prawidłowe postępowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "do archiwum państwowego" – archiwum jest miejscem przechowywania materiałów archiwalnych, a brakowanie dotyczy sytuacji przeciwnej: dokumenty po upływie okresu przechowywania mają zostać wycofane i usunięte, a nie przekazane do dalszego składowania.
  • "przedsiębiorstwu utrzymania czystości" – firma sprzątająca nie jest właściwym adresatem przekazania dokumentacji w ramach brakowania, ponieważ celem jest kontrolowane zniszczenie dokumentów, a nie standardowa usługa porządkowa, która nie gwarantuje wymogów bezpieczeństwa informacji.
  • "do skupu makulatury" – przekazanie "na papier" może kojarzyć się z utylizacją, ale bez formalnego i bezpiecznego procesu niszczenia grozi ujawnieniem treści dokumentów. Skup makulatury nie jest równoznaczny z profesjonalnym niszczeniem dokumentacji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o brakowanie zwracaj uwagę na słowa "upłynął czas przechowywania" – to sygnał, że chodzi o zniszczenie i zamknięcie sprawy, a nie o przekazanie do kolejnego miejsca przechowywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalne wycofanie dokumentacji z dalszego przechowywania po upływie wymaganego okresu i przeznaczenie jej do zniszczenia. Celem jest uporządkowanie zasobu oraz usunięcie dokumentów w sposób kontrolowany, aby nie doszło do ujawnienia informacji.
Możliwość brakowania wynika z upływu czasu przechowywania danego rodzaju dokumentów oraz z oceny, że nie ma ona wartości do dalszego przechowywania. W praktyce trzeba sprawdzić przypisaną kategorię i okres przechowywania oraz upewnić się, że nie ma podstaw do dalszego zatrzymania akt.
Archiwum państwowe służy przejmowaniu i przechowywaniu materiałów archiwalnych, które mają trwałą wartość. Brakowanie dotyczy dokumentacji przeznaczonej do usunięcia, więc celem jest zniszczenie, a nie dalsze składowanie lub przekazanie do instytucji gromadzącej zasób archiwalny.
Ryzykiem jest brak kontroli nad tym, czy dokumenty zostały faktycznie i nieodwracalnie zniszczone, oraz możliwość odczytania ich treści przez osoby nieuprawnione. W przypadku dokumentacji zawierającej dane osobowe lub wrażliwe informacje może to prowadzić do naruszeń bezpieczeństwa i odpowiedzialności organizacji.
Bezpieczne niszczenie polega na zastosowaniu metod, które uniemożliwiają odtworzenie treści (np. profesjonalne rozdrabnianie) oraz na zachowaniu kontroli nad procesem. W praktyce często korzysta się z usług podmiotu specjalizującego się w niszczeniu dokumentów i uzyskuje potwierdzenie wykonania usługi.
Zwykle nie, ponieważ usługi utrzymania czystości nie są tożsame z kontrolowanym niszczeniem dokumentów. Brakowanie wymaga takiej organizacji procesu, aby zapewnić poufność i pewność zniszczenia. Podmiot niszczący dokumenty powinien realizować usługę w sposób gwarantujący bezpieczeństwo informacji.
Najczęściej brakowaniu podlegają dokumenty o czasowym znaczeniu, których okres przechowywania minął, np. część dokumentacji administracyjnej i pomocniczej. Kluczowe jest to, że nie są to materiały przeznaczone do wieczystego przechowywania, tylko takie, które po określonym czasie mogą zostać usunięte.
Proces rozpoczyna się wtedy, gdy ustalono, że upłynął okres przechowywania danej dokumentacji i można ją przeznaczyć do usunięcia. W praktyce robi się to po przeglądzie akt, sprawdzeniu terminów przechowywania i przygotowaniu dokumentacji do przekazania do zniszczenia w sposób zgodny z procedurami jednostki.
Częsty błąd to utożsamienie brakowania z przekazaniem dokumentów do archiwum (bo "archiwum = dokumenty"). Inny błąd to wybór makulatury jako odpowiedzi "intuicyjnej", bez uwzględnienia, że liczy się kontrolowane niszczenie i bezpieczeństwo informacji, nie zwykła utylizacja papieru.
Ucz się definicji i celu brakowania: kluczowe jest rozróżnienie między przechowywaniem a zniszczeniem. Przećwicz rozpoznawanie słów-kluczy typu "upłynął czas przechowywania" oraz kojarz, że poprawna odpowiedź będzie dotyczyć kontrolowanego niszczenia, a nie przekazania do instytucji przechowującej.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Brakowanie dotyczy dokumentacji, której okres przechowywania minął, więc nie przekazuje się jej do dalszego przechowywania, lecz przeznacza do zniszczenia w sposób kontrolowany."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji z zakresu organizacji i prowadzenia archiwum (temat: brakowanie)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (rozdziały o brakowaniu i zniszczeniu)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/branżowych dla technika archiwisty dotyczące kategorii archiwalnych i okresów przechowywania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego