KWALIFIKACJA OGR1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 25.
Brunatne plamy na łodygach i liściach, pokrywające się z czasem szarym nalotem są konsekwencją choroby grzybowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szara pleśń typowo powoduje brunatne plamy na liściach i łodygach, a przy sprzyjającej wilgotności szybko pojawia się charakterystyczny szary, pylący nalot (zarodnikowanie). Pozostałe choroby zwykle dają inne objawy: rdza – krostki, mączniak – biały nalot, a zgnilizny – silne gnicie tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

Opis: brunatne plamy na łodygach i liściach, które z czasem pokrywają się szarym nalotem, jest typowy dla choroby nazywanej szarą pleśnią. W praktyce florystycznej i w obrocie kwiatami ciętymi jest to jedna z najczęstszych przyczyn pogorszenia jakości materiału: najpierw powstają nekrotyczne (brunatne) plamy, a następnie w warunkach podwyższonej wilgotności pojawia się widoczny, szary nalot – to grzybnia i zarodnikowanie, które łatwo się osypuje i rozprzestrzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Sucha zgnilizna" – nazwy z grupy "zgnilizn" sugerują zwykle dominujące objawy gnicia/suszenia tkanek (często z innym typem nalotu lub bez typowego szarego, pylącego nalotu). Sam zestaw: brunatne plamy + szary nalot jest bardziej charakterystyczny dla szarej pleśni.
  • "Rdza rdzawnikowa" – rdze rozpoznaje się najczęściej po krostkach i skupieniach zarodników (często pomarańczowych/rdzawych) na spodniej lub wierzchniej stronie liści, a nie po jednolitym szarym nalocie pokrywającym plamy.
  • "Mączniak prawdziwy" – daje zwykle biały lub białoszary, mączysty nalot na powierzchni liści i pędów, często bez wcześniejszych brunatnych, wodnistych plam typowych dla szarej pleśni. Kluczowa jest tu różnica w barwie i charakterze nalotu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach opisowych zwracaj uwagę na dwa elementy: (1) barwę nalotu (szary vs biały vs rdzawy) oraz (2) kolejność objawów w czasie (np. "plamy, potem nalot"). To często rozstrzyga między szarą pleśnią, mączniakiem i rdzą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szara pleśń to choroba grzybowa powodująca plamy i gnicie tkanek, a w wilgotnych warunkach charakterystyczny szary, pylący nalot (zarodnikowanie). W florystyce jest groźna, bo szybko obniża jakość kwiatów ciętych i łatwo przenosi się na sąsiedni materiał.
Najczęściej widzi się brunatne, nekrotyczne plamy, które z czasem mogą pokrywać się szarym nalotem. Zmiany nasilają się przy wysokiej wilgotności i słabej wentylacji. To połączenie "brunatne plamy + szary nalot" jest ważną wskazówką w rozpoznaniu.
Barwa nalotu pomaga odróżniać choroby o podobnym przebiegu. Szary nalot częściej kojarzy się z szarą pleśnią, biały mączysty nalot z mączniakiem, a rdzawe krostki z rdzą. W testach egzaminacyjnych to zwykle kluczowy szczegół rozstrzygający.
Mączniak prawdziwy zwykle daje biały lub białoszary, mączysty nalot na powierzchni liści i pędów. Szara pleśń częściej zaczyna się od brunatnych plam/nekroz, a nalot ma charakter szary i "pylący". Pomaga też kontekst: wysoka wilgotność sprzyja szarej pleśni.
Rdza tworzy zwykle wyraźne krostki lub skupienia zarodników (często rdzawopomarańczowe) i bywa widoczna punktowo. Szara pleśń daje bardziej rozlane brunatne plamy i później szary nalot. Szukaj więc "krostek" dla rdzy i "szarego nalotu" dla szarej pleśni.
Najszybciej rozwija się przy dużej wilgotności powietrza, skraplaniu wody na roślinach, ciasnym ułożeniu materiału i słabej cyrkulacji powietrza. Ryzyko rośnie też, gdy kwiaty są uszkodzone mechanicznie, bo patogen łatwiej wnika przez rany.
Częsty błąd to kierowanie się tylko jednym słowem (np. "nalot") bez analizy koloru i przebiegu w czasie. Inny błąd to mylenie nazw: rdza wybierana "bo plamy są brązowe", mimo braku krostek. Warto porównywać: kolor nalotu, typ zmian i ich lokalizację.
Tak, łatwo przenosi się w zwartej wiązance, szczególnie gdy materiał jest wilgotny, a kwiaty stykają się ze sobą. Zarodniki mogą osiadać na sąsiednich roślinach, a infekcja przyspiesza w mikrokli macie o wysokiej wilgotności. Dlatego ważna jest selekcja i wentylacja.
Pomaga ograniczenie wilgotności i kondensacji wody, zapewnienie przewiewu, niezbyt ciasne układanie pęczków oraz usuwanie porażonych części roślin. W praktyce ważne są też czyste naczynia i narzędzia oraz szybkie schłodzenie materiału, aby spowolnić rozwój patogenu.
Ucz się rozpoznawania po "pakietach cech": plama (kolor/kształt), nalot (kolor/struktura), krostki, zgnilizna i warunki sprzyjające. Dobrze działa atlas objawów i krótkie fiszki porównawcze (szara pleśń vs mączniak vs rdza). Na egzaminie czytaj uważnie opis "z czasem".
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Szara pleśń typowo powoduje brunatne plamy na liściach i łodygach, a przy sprzyjającej wilgotności szybko pojawia się charakterystyczny szary, pylący nalot (zarodnikowanie)."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Botrytis cinerea (datasheet/record), https://gd.eppo.int/taxon/BOTRCI (dostęp 2026-02-28)
  • Royal Horticultural Society (RHS) – Gray mould (Botrytis), opis objawów i warunków sprzyjających, https://www.rhs.org.uk/disease/grey-mould (dostęp 2026-02-28)
  • University of Minnesota Extension – Botrytis blight / gray mold (opis objawów na roślinach ozdobnych), https://extension.umn.edu/plant-diseases/botrytis-blight-gray-mold (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z ochrony roślin ozdobnych (rozdziały o chorobach grzybowych i objawach)
  • Materiały dydaktyczne z fitopatologii dla ogrodnictwa i florystyki (atlasy objawów)
  • Karty informacyjne o chorobach roślin ozdobnych przygotowywane przez instytucje doradcze oraz ogrody botaniczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego