KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 11.
Całkowity koszt stały wytworzenia 200 szt. szafek na obuwie wynosi 10 000,00 zł, a jednostkowy koszt zmienny to 30,00 zł. Ile wynosi koszt wytworzenia jednej szafki na obuwie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy wytworzenia w rachunku kosztów pełnych obejmuje koszty stałe oraz zmienne.
Najpierw liczysz koszty zmienne całkowite: 30,00 zł × 200 = 6 000,00 zł. Dodajesz koszty stałe: 10 000,00 zł + 6 000,00 zł = 16 000,00 zł. Dzielisz przez 200 szt.: 16 000,00 / 200 = 80,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa składniki kosztu wytworzenia:

  • koszty stałe całkowite dla całej partii (10 000,00 zł) – nie zależą od liczby wyprodukowanych sztuk w krótkim okresie, ale w kalkulacji jednostkowej muszą zostać rozliczone na wszystkie wyroby,
  • koszt zmienny jednostkowy (30,00 zł/szt.) – rośnie proporcjonalnie do wielkości produkcji.

W rachunku kosztów pełnych koszt jednostkowy wytworzenia liczy się jako:

(koszty stałe całkowite + koszty zmienne całkowite) / liczba sztuk.

Krok 1: oblicz koszty zmienne całkowite dla 200 sztuk: 30,00 zł × 200 = 6 000,00 zł.

Krok 2: oblicz koszt całkowity wytworzenia partii: 10 000,00 zł + 6 000,00 zł = 16 000,00 zł.

Krok 3: oblicz koszt jednostkowy: 16 000,00 zł / 200 = 80,00 zł/szt.

Warto zauważyć, że w tym wyniku "ukryte" są dwie części: 50,00 zł/szt. kosztów stałych (10 000,00 / 200) oraz 30,00 zł/szt. kosztów zmiennych. Odpowiedź "30,00 zł" odpowiada tylko kosztowi zmiennemu jednostkowemu i pomija rozliczenie stałych. Odpowiedź "50,00 zł" uwzględnia jedynie koszty stałe w przeliczeniu na sztukę, ale nie dolicza zmiennych. Odpowiedź "20,00 zł" nie wynika z żadnej poprawnej operacji na danych i jest nielogiczna, bo koszt jednostkowy nie może być niższy od samego kosztu zmiennego (30,00 zł/szt.).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt stały to wydatek, który w danym okresie nie zmienia się wraz z liczbą wytworzonych sztuk (np. czynsz, amortyzacja, stałe wynagrodzenia). W kalkulacji jednostkowej rozlicza się go na wszystkie wyroby, dlatego jego udział na sztukę maleje, gdy produkuje się więcej.
Koszt zmienny jednostkowy to koszt przypadający na 1 sztukę, który rośnie proporcjonalnie do produkcji (np. materiał, energia, robocizna akordowa). Aby policzyć koszty zmienne całkowite, mnożysz go przez liczbę sztuk w partii.
Stosuje się rachunek kosztów pełnych: najpierw liczysz koszty zmienne całkowite (koszt zmienny jednostkowy × ilość), dodajesz koszty stałe całkowite, a następnie dzielisz sumę przez liczbę wytworzonych sztuk. Wynik to koszt wytworzenia 1 sztuki.
Bo koszt wytworzenia jednostki ma obejmować także część kosztów stałych przypadającą na tę jednostkę (np. czynsz, amortyzację). Jeśli podasz wyłącznie 30 zł, ignorujesz koszty stałe, a wtedy wynik nie odzwierciedla pełnego kosztu wytworzenia i zaniża kalkulację.
50 zł to koszt stały w przeliczeniu na sztukę (10 000 zł / 200). To częsty błąd: uczeń dzieli koszty stałe przez liczbę sztuk i zatrzymuje się na tym etapie. Do pełnego kosztu jednostkowego trzeba jeszcze dodać koszt zmienny 30 zł/szt.
Sprawdź dwie rzeczy: (1) wynik powinien być co najmniej równy kosztowi zmiennemu jednostkowemu (tu minimum to 30 zł), (2) wynik powinien rosnąć, gdy doliczasz koszty stałe. Jeśli wychodzi mniej niż 30 zł lub równe 30 zł mimo kosztów stałych, to prawie na pewno jest błąd.
Przydaje się m.in. do ustalania ceny minimalnej, porównywania opłacalności serii produkcyjnych, oceny rentowności asortymentu oraz decyzji "produkować czy zlecić na zewnątrz". W magazynowaniu pomaga także w analizie kosztów obsługi partii i planowaniu zapasów.
Najczęściej: podanie tylko kosztu zmiennego, policzenie tylko kosztu stałego na sztukę, pomylenie kosztów całkowitych z jednostkowymi oraz pominięcie kroku mnożenia kosztu zmiennego przez liczbę sztuk. Pomaga zapisanie wzoru i wykonywanie działań w stałej kolejności.
Jeżeli koszt stały całkowity pozostaje taki sam, a koszt zmienny jednostkowy się nie zmienia, to przy większej produkcji udział kosztów stałych na sztukę maleje (bo dzielisz stałe przez większą liczbę). Koszt zmienny na sztukę zostaje taki sam, więc koszt jednostkowy zwykle spada.
Nie. Koszt wytworzenia to nakład poniesiony na wyprodukowanie 1 sztuki (stałe + zmienne w kalkulacji). Cena sprzedaży uwzględnia dodatkowo marżę, koszty sprzedaży i często koszty ogólne oraz ryzyko rynkowe. Na egzaminie trzeba rozróżniać te pojęcia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Horngren, Datar, Rajan, "Cost Accounting: A Managerial Emphasis", rozdziały o product costing i full costing (kalkulacja kosztu jednostkowego)
  • Garrison, Noreen, Brewer, "Managerial Accounting", rozdziały o cost behavior (fixed vs variable) oraz unit product cost
  • Drury, "Management and Cost Accounting", sekcje dotyczące kalkulacji kosztów pełnych i rozliczania kosztów stałych na jednostki produktu

Materiały:

  • Podręczniki z rachunkowości zarządczej i rachunku kosztów (kalkulacja kosztów pełnych)
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztu jednostkowego (koszty stałe i zmienne)
  • Notatki: definicje kosztów stałych/zmiennych i przykłady z produkcji/magazynowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego