KWALIFIKACJA GIW6 - STYCZEŃ 2021

Wzór CaSO₄ · 2 H₂O opisuje uwodniony siarczan wapnia. Taki zapis oznacza, że w strukturze krystalicznej minerału oprócz jonów Ca²⁺ i grup siarczanowych SO₄²⁻ występują także dwie cząsteczki wody krystalizacyjnej przypadające na jednostkę wzoru. To jest cecha charakterystyczna gipsu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

• "barytu" – baryt jest siarczanem baru, a jego wzór to BaSO₄. Kluczowa różnica to kation: Ba zamiast Ca, a także brak wody krystalizacyjnej w tym zapisie.
• "kalcytu" – kalcyt należy do węglanów, a nie siarczanów. Jego wzór to CaCO₃, więc anionem jest CO₃²⁻ (węglan), a nie SO₄²⁻ (siarczan).
• "anhydrytu" – anhydryt to bezwodny siarczan wapnia, czyli CaSO₄. Najczęstsza pułapka polega na przeoczeniu fragmentu "· 2 H₂O"; właśnie on przesądza, że chodzi o gips, a nie anhydryt.

Z punktu widzenia geologii (np. w osadach ewaporatowych) rozróżnienie gipsu i anhydrytu ma znaczenie interpretacyjne: obecność minerału uwodnionego wiąże się z innymi warunkami stabilności niż forma bezwodna. Na egzaminie warto zapamiętać parę: gips = CaSO₄ · 2 H₂O oraz anhydryt = CaSO₄, bo to częste pytanie pamięciowe.