Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2008



PYTANIE NR 47.
Cegielnia wyprodukowała 2 000 sztuk cegły dziurawki i 1 000 sztuk cegły pełnej. Współczynniki kalkulacyjne ustalone na podstawie wagi wyprodukowanych cegieł wynoszą 1:2 (cegła pełna jest dwa razy cięższa). Koszty produkcji przedstawiały się następująco:
- materiały bezpośrednie 1 200 zł
- płace bezpośrednie 1 500 zł
- koszty wydziałowe 1 300 zł
Jednostkowy rzeczywisty koszt wytworzenia cegieł wynosi:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suma kosztów produkcji to 1 200 + 1 500 + 1 300 = 4 000 zł.
Przeliczamy produkcję na jednostki umowne: dziurawka 2 000×1=2 000, pełna 1 000×2=2 000, razem 4 000 j.u.
Koszt 1 j.u. = 4 000/4 000 = 1,00 zł, więc dziurawka 1,00 zł/szt., pełna 2,00 zł/szt.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie rozwiązuje się metodą kalkulacji podziałowej ze współczynnikami (często stosowanej w produkcji asortymentowej), gdy wyroby są podobne, ale różnią się "ciężarem"/zużyciem zasobów, np. wagą.

1) Ustal łączny koszt produkcji
Koszty okresu: materiały bezpośrednie 1 200 zł + płace bezpośrednie 1 500 zł + koszty wydziałowe 1 300 zł = 4 000 zł. W tym zadaniu wszystkie te pozycje wchodzą do kosztu wytworzenia produkcji w okresie.

2) Przelicz produkcję na jednostki umowne
Współczynniki 1:2 oznaczają, że cegła pełna "waży" kosztowo dwa razy tyle co dziurawka (w przeliczeniu na jednostki umowne).

  • Dziurawka: 2 000 szt. × 1 = 2 000 j.u.
  • Cegła pełna: 1 000 szt. × 2 = 2 000 j.u.
Razem: 4 000 j.u.

3) Policz koszt 1 jednostki umownej
Koszt 1 j.u. = 4 000 zł / 4 000 j.u. = 1,00 zł/j.u.

4) Wyznacz koszt jednostkowy wyrobów

  • Koszt 1 szt. dziurawki = 1,00 zł × 1 = 1,00 zł
  • Koszt 1 szt. cegły pełnej = 1,00 zł × 2 = 2,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Warianty z wartościami 0,80 i 1,60 wynikają zwykle z błędnej sumy kosztów (np. pominięcie części kosztów) albo z błędnego mianownika przy jednostkach umownych. Odpowiedzi, w których dziurawka jest droższa niż pełna (1,60 vs 0,80 lub 2,00 vs 1,00), oznaczają odwrócenie współczynników lub intuicyjne rozliczenie "na sztuki", a nie według wag/relacji 1:2.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj schemat: suma kosztów → jednostki umowne → koszt 1 j.u. → koszt jednostkowy każdego wyrobu. To minimalizuje ryzyko pomyłki kierunku współczynników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kalkulacja podziałowa ze współczynnikami?
To metoda ustalania kosztu jednostkowego w produkcji asortymentowej, gdy wyroby są podobne, ale mają różną "wagę" kosztową. Produkcję przelicza się na jednostki umowne przez mnożenie ilości sztuk przez współczynniki, a potem rozlicza się koszty proporcjonalnie do tych jednostek.
Jak obliczyć jednostki umowne w zadaniach ze współczynnikami 1:2?
Jednostki umowne liczysz jako: ilość wyrobu × jego współczynnik. Dla 1:2 oznacza to, że wyrób z współczynnikiem 2 "zużywa" dwa razy tyle kosztów co wyrób ze współczynnikiem 1. Sumujesz jednostki umowne obu wyrobów i używasz ich jako podstawy podziału kosztów.
Dlaczego nie można dzielić kosztów całkowitych przez łączną liczbę cegieł?
Bo cegły mają różną wagę (a więc różny "ciężar" kosztowy). Dzielenie przez liczbę sztuk zakłada, że każda sztuka pochłania tyle samo kosztów, co w tym zadaniu jest fałszywe. Właściwa podstawa to jednostki umowne, które uwzględniają relację 1:2.
Co w tym zadaniu oznacza współczynnik 1:2 dla cegły pełnej?
Oznacza, że cegła pełna jest dwa razy cięższa (i w kalkulacji współczynnikowej ma podwójny współczynnik) w porównaniu do dziurawki. W praktyce przekłada się to na to, że koszt jednostkowy cegły pełnej powinien wyjść wyższy niż dziurawki.
Jakie koszty wlicza się tu do kosztu wytworzenia?
W danych masz trzy elementy: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie oraz koszty wydziałowe (pośrednie produkcyjne). W typowych zadaniach egzaminacyjnych wszystkie te pozycje sumuje się jako koszty produkcji okresu, które następnie rozlicza się na wyroby.
Jak sprawdzić, czy wynik ma sens ekonomiczny bez liczenia od nowa?
Sprawdź relacje: skoro cegła pełna ma współczynnik 2, to jej koszt jednostkowy powinien być około 2 razy większy niż koszt dziurawki (przy tej samej bazie kosztu jednostki umownej). Jeśli wychodzi odwrotnie, prawdopodobnie odwrócono współczynniki lub źle policzono jednostki umowne.
Czy koszty wydziałowe zawsze rozlicza się współczynnikami na produkty?
Nie zawsze. W praktyce koszty wydziałowe można rozliczać różnymi kluczami (np. roboczogodziny, maszynogodziny, materiały). W zadaniu przyjęto jednak, że współczynnik oparty na wadze jest kluczem rozliczeniowym, więc tę samą bazę stosuje się do całych kosztów produkcji.
Jakie są najczęstsze błędy w kalkulacji współczynnikowej na egzaminie?
Najczęściej: (1) pomijanie jednej z pozycji kosztów przy sumowaniu, (2) dzielenie przez liczbę sztuk zamiast przez jednostki umowne, (3) odwrócenie współczynników 1 i 2, (4) pomylenie kolejności: najpierw koszt 1 j.u., dopiero potem koszt jednostkowy wyrobu.
Jak policzyć koszt 1 jednostki umownej w takim zadaniu?
Najpierw liczysz sumę wszystkich kosztów, potem sumę jednostek umownych dla obu wyrobów. Koszt 1 j.u. = koszty całkowite / jednostki umowne. Dopiero potem mnożysz koszt 1 j.u. przez współczynnik danego wyrobu, aby dostać koszt 1 sztuki.
Kiedy w praktyce stosuje się takie współczynniki jak 1:2?
Stosuje się je, gdy produkcja jest podobna technologicznie, ale wyroby różnią się parametrami wpływającymi na koszty, np. wagą, gramaturą, rozmiarem lub klasą jakości. Wtedy współczynnik jest uproszczonym sposobem przypisania kosztów wspólnych do poszczególnych asortymentów.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suma kosztów produkcji to 1 200 + 1 500 + 1 300 = 4 000 zł.Przeliczamy produkcję na jednostki umowne: dziurawka 2 000×1=2 000, pełna 1 000×2=2 000, razem 4 000 j.u.Koszt 1 j.u."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów: kalkulacja podziałowa prosta i współczynnikowa
  • Zadania ćwiczeniowe z rozliczania kosztów produkcji wieloasortymentowej
  • Notatki/ściąga: schemat "jednostki umowne → koszt na jednostkę umowną → koszt jednostkowy wyrobów"
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego