KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 18.
Celem Państwowego Monitoringu Środowiska jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Państwowy Monitoring Środowiska jest systemem pozyskiwania i opracowywania danych o stanie środowiska. Jego celem jest więc gromadzenie, przetwarzanie i rozpowszechnianie informacji, a nie finansowanie działań, usuwanie awarii czy prowadzenie kontroli zakładów (to inne zadania instytucji i służb).

Pełne wyjaśnienie:

Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ) to przede wszystkim system informacyjno-pomiarowy. Jego istotą jest pozyskiwanie danych (np. z pomiarów i obserwacji), ich weryfikacja i opracowanie, a następnie udostępnianie informacji o środowisku w formie raportów, baz danych czy komunikatów. Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje na: gromadzenie, przetwarzanie i rozpowszechnianie informacji o środowisku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Pozyskiwanie środków finansowych – finansowanie ochrony środowiska dotyczy instrumentów ekonomicznych, funduszy i programów dotacyjnych. To inny obszar niż monitoring; PMŚ ma dostarczać dane, a nie zapewniać pieniądze na inwestycje.
  • Usuwanie poważnych awarii – działania poawaryjne mają charakter interwencyjny i ratowniczy (minimalizacja szkód, zabezpieczenie miejsca zdarzenia, ograniczanie emisji). Monitoring może dostarczać danych o skutkach, ale nie jest "służbą usuwania awarii".
  • Kontrola przestrzegania przepisów BHP i ochrony środowiska – kontrola to czynności inspekcyjne (sprawdzanie wymagań, dokumentów i praktyk w zakładzie). PMŚ nie polega na kontrolowaniu podmiotów, tylko na systematycznych pomiarach i opracowaniu informacji o stanie komponentów środowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się słowa dane, informacja, pomiary, ocena stanu, zwykle dotyczą one monitoringu. Natomiast kontrola, kary, nakazy wskazują na inspekcję, a awaria, usuwanie skutków na interwencję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PMŚ to system zbierania danych o stanie środowiska (np. powietrza, wód, gleb), ich opracowania oraz udostępniania. Jego sens polega na dostarczaniu wiarygodnej informacji do ocen, raportów i planowania działań ochronnych, a nie na kontroli zakładów czy usuwaniu awarii.
W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi o rozpoznanie, że PMŚ służy do gromadzenia, przetwarzania i rozpowszechniania informacji o środowisku. To "system informacji i pomiarów", więc poprawne odpowiedzi zwykle zawierają słowa: dane, pomiary, ocena, informacja, udostępnianie.
Monitoring to systematyczne pomiary i analiza stanu środowiska, natomiast kontrola zakładów polega na sprawdzaniu przestrzegania przepisów przez podmioty (procedury, dokumentacja, emisje, decyzje). To inne działania i inny cel: monitoring daje dane, a kontrola egzekwuje wymagania.
Chodzi o udostępnianie wyników monitoringu w formie raportów, komunikatów, zestawień i baz danych. Dzięki temu administracja, firmy i mieszkańcy mogą ocenić jakość środowiska, śledzić trendy oraz porównywać wyniki między latami i obszarami.
Nie. Usuwanie skutków awarii ma charakter interwencyjny (zabezpieczenie, ograniczanie skutków, działania ratownicze). PMŚ może dostarczać dane o stanie środowiska i o zmianach po zdarzeniu, ale jego celem jest informacja i ocena, a nie prowadzenie akcji naprawczych.
Jeśli w odpowiedziach pojawiają się "dotacje, fundusze, opłaty, kary, środki finansowe", to zwykle temat dotyczy instrumentów ekonomicznych. PMŚ będzie kojarzył się z pomiarami, wskaźnikami i informacją. Na egzaminie to częsta pułapka skojarzeniowa.
Najczęściej: pobór danych (pomiary/obserwacje), weryfikacja i przetwarzanie (opracowanie wyników), interpretacja (ocena stanu i trendów) oraz udostępnianie (raporty, bazy danych). Ten ciąg odpowiada logice działania PMŚ.
Najczęściej mylona jest "kontrola przestrzegania przepisów" – bo brzmi urzędowo i kojarzy się z ochroną środowiska. Warto pamiętać: monitoring = dane i informacja, kontrola = egzekwowanie wymagań. To rozróżnienie pomaga szybko eliminować błędne odpowiedzi.
Ucz się definicji i roli PMŚ oraz tego, co jest "obok" monitoringu: inspekcja, działania interwencyjne, finansowanie. Pomaga tworzenie mapy pojęć: monitoring → pomiary → dane → przetwarzanie → informacja → raport. Takie skojarzenia są przydatne w zadaniach ABCD.
Dotyczy całego cyklu informacyjnego: nie tylko zbierania, ale też przetwarzania (opracowania) i rozpowszechniania (udostępniania). Sama "surowa" baza wyników bez analizy i przekazania informacji nie spełnia celu monitoringu w ujęciu systemowym.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Państwowy Monitoring Środowiska jest systemem pozyskiwania i opracowywania danych o stanie środowiska."

Źródła:

  • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) – strona informacyjna "Państwowy Monitoring Środowiska" (opis celu i zadań), https://www.gios.gov.pl/pl/stan-srodowiska/panstwowy-monitoring-srodowiska – dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – hasło "Państwowy Monitoring Środowiska" (ogólny opis celu i roli systemu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowy_Monitoring_%C5%9Arodowiska – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Strony Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska opisujące PMŚ i zakres pomiarów
  • Podręczniki/opracowania dla technika ochrony środowiska z działu: monitoring i informacja o środowisku
  • Materiały dydaktyczne dotyczące źródeł danych środowiskowych oraz interpretacji wskaźników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego