W zadaniu podano cenę zakupu netto (70 zł/szt., określoną jako cena ewidencyjna) oraz cenę sprzedaży netto (90 zł/szt.). Pytanie dotyczy jednak wyłącznie tego, jak zaksięgować prawidłowo wyceniony rozchód sprzedanych towarów, czyli ujęcie kosztu własnego sprzedaży i zmniejszenie zapasów.
Krok 1: wycena rozchodu
Rozchód towarów wycenia się w cenie zakupu (netto). Sprzedano 100 sztuk, więc wartość rozchodu wynosi:
70 zł/szt. × 100 szt. = 7 000 zł.
Krok 2: dobór kont
Rozchód towarów (koszt własny sprzedaży towarów) ujmuje się po stronie kosztów oraz równocześnie zmniejsza się stan zapasów towarów. Dlatego poprawny zapis to: obciążenie konta kosztowego związanego ze sprzedażą towarów oraz uznanie konta "Towary".
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "Dt Koszt sprzedanych wyrobów / Ct Wyroby gotowe" dotyczy ewidencji produkcji (wyrobów), a nie obrotu towarami handlowymi. Mechaniczna zamiana kont jest typowym błędem, gdy myli się handel z wytwarzaniem.
- "Dt Rozrachunki z odbiorcami 9 000 zł / Ct Towary 9 000 zł" miesza dwie różne operacje. Kwota 9 000 zł wynika z ceny sprzedaży netto (90 × 100), a rozchód zapasów nie jest ujmowany na rozrachunkach z odbiorcami. Dodatkowo konto "Towary" nie powinno być zmniejszane o wartość sprzedaży netto, tylko o wartość w cenie zakupu.
- "Dt Rozrachunki z odbiorcami 11 070 zł, Ct Przychody 9 000 zł, Ct VAT należny 2 070 zł" opisuje księgowanie sprzedaży (przychodu i VAT) oraz należności. To poprawny typ zdarzenia dla faktury sprzedaży, ale nie odpowiada na pytanie o rozchód sprzedanych towarów. W praktyce rozchód i sprzedaż księguje się jako dwa powiązane, lecz odrębne zapisy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "rozchód towarów" lub "koszt własny sprzedaży", najpierw liczysz wartość według ceny zakupu, a dopiero osobno rozpatrujesz przychód i VAT według ceny sprzedaży.
