KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
Charakterystycznym objawem jaskry pierwotnej wrodzonej nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jaskra pierwotna wrodzona jest kojarzona głównie z typowym zespołem dolegliwości u niemowląt: światłowstrętem, łzawieniem i odruchowym kurczem powiek (blefarospazmem). Zmętnienie rogówki bywa następstwem zaburzeń w oku, ale nie stanowi klasycznego, najbardziej charakterystycznego objawu w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

W jaskrze pierwotnej wrodzonej obraz kliniczny u niemowląt i małych dzieci często opiera się na objawach zgłaszanych lub obserwowanych przez opiekunów. Za najbardziej charakterystyczne (klasyczne) uznaje się dolegliwości tworzące typowy zestaw: światłowstręt, łzawienie oraz odruchowy kurcz powiek (blefarospazm). Taki układ objawów wynika z podrażnienia i nadwrażliwości narządu wzroku, a w praktyce klinicznej jest istotnym sygnałem alarmowym do pilnej diagnostyki w kierunku jaskry dziecięcej.

Odpowiedź "zmętnienie rogówki." traktuje się w tym pytaniu jako niebędącą charakterystycznym objawem, ponieważ zmętnienie może występować w wielu różnych chorobach rogówki i przedniego odcinka oka, a więc jest mniej swoiste jako "objaw rozpoznawczy" w porównaniu z klasyczną triadą dolegliwości. W ujęciu egzaminacyjnym rozróżnia się zatem objawy typowe, często wczesne i funkcjonalne (światłowstręt, łzawienie, blefarospazm) od zmian, które mogą mieć charakter wtórny lub nieswoisty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "światłowstręt." – pasuje do typowego obrazu: dziecko unika światła, mruży oczy, płacze przy jasnym oświetleniu.
  • "kurcz powiek." – jest odruchem ochronnym, często współwystępującym ze światłowstrętem i podrażnieniem; w praktyce opiekun opisuje "zaciskanie powiek" i niechęć do otwierania oczu.
  • "łzawienie." – typowe i łatwe do zauważenia przez rodziców; pojawia się bez cech infekcji, co powinno nasuwać czujność diagnostyczną.

Wskazówka do egzaminu: gdy pytanie dotyczy "charakterystycznych objawów" jaskry pierwotnej wrodzonej, najczęściej chodzi o triadę: światłowstręt + łzawienie + blefarospazm. Warto też pamiętać, że u dzieci objawy bywają opisywane behawioralnie (unikanie światła, drażliwość), a nie precyzyjnymi terminami medycznymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To postać jaskry występująca u niemowląt i małych dzieci, związana z zaburzeniem odpływu cieczy wodnistej. Skutkiem jest wzrost ciśnienia w oku i uszkodzenie struktur narządu wzroku. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, bo opóźnienie może pogorszyć rokowanie widzenia.
Najczęściej wskazuje się triadę dolegliwości: światłowstręt, łzawienie i blefarospazm (kurcz powiek). Rodzice mogą opisywać je jako unikanie światła, ciągłe łzawienie bez infekcji oraz zaciskanie powiek lub niechęć do otwierania oczu.
Światłowstręt u niemowlęcia nie jest "zwykłą nadwrażliwością". Jeśli pojawia się razem z łzawieniem i kurczem powiek, może wskazywać na istotne podrażnienie narządu wzroku i wymaga pilnej oceny okulistycznej. W jaskrze wrodzonej bywa jednym z pierwszych objawów zauważanych przez opiekunów.
Blefarospazm to odruchowe zaciskanie powiek, często jako reakcja obronna na ból, podrażnienie lub światło. W jaskrze wrodzonej może współwystępować z łzawieniem i światłowstrętem, dlatego jego obecność w wywiadzie zwiększa podejrzenie poważnej choroby przedniego odcinka oka.
Nie. Łzawienie może mieć wiele przyczyn, np. niedrożność dróg łzowych, alergię, podrażnienie rogówki lub inne schorzenia. Jeśli jest połączone ze światłowstrętem i kurczem powiek, powinno skłaniać do pilnej diagnostyki, bo taki zestaw objawów może pasować do jaskry wrodzonej.
Pytania egzaminacyjne często sprawdzają rozpoznanie najbardziej typowego obrazu klinicznego, a nie pełnej listy zmian, które mogą wystąpić. Uczeń może wybrać odpowiedź kojarzącą się z "poważnym uszkodzeniem oka", ale egzamin zwykle oczekuje wskazania klasycznej triady objawów obserwowanych przez opiekunów.
W zapaleniu spojówek typowe są zaczerwienienie, wydzielina i sklejanie rzęs, a światłowstręt bywa mniej dominujący. W podejrzeniu jaskry wrodzonej zwraca uwagę triada: światłowstręt, łzawienie i kurcz powiek, często bez ropnej wydzieliny. Każde niemowlę z nasilonym światłowstrętem wymaga czujności.
Gdy u niemowlęcia występuje nasilony światłowstręt, stałe łzawienie oraz odruchowe zaciskanie powiek, szczególnie jeśli utrzymują się mimo podstawowych działań pielęgnacyjnych i nie przypominają infekcji. W praktyce im szybciej wykonana diagnostyka specjalistyczna, tym większa szansa na ochronę widzenia.
Częsty błąd to wybieranie objawu nieswoistego (pasującego do wielu chorób rogówki) zamiast klasycznej triady. Drugi błąd to kierowanie się "intuicją" bez analizy słów w pytaniu, np. "charakterystyczny" (typowy) vs "może występować". Pomaga zapamiętać zestaw: światło–łzy–skurcz.
Ortoptyści spotykają dzieci kierowane z powodu problemów wzrokowych i zachowań kompensacyjnych. Znajomość objawów alarmowych (światłowstręt, łzawienie, kurcz powiek) pomaga w szybkim wychwyceniu sytuacji wymagającej pilnej konsultacji okulistycznej oraz w edukacji opiekunów, na co zwracać uwagę w domu.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jaskra pierwotna wrodzona jest kojarzona głównie z typowym zespołem dolegliwości u niemowląt: światłowstrętem, łzawieniem i odruchowym kurczem powiek (blefarospazmem).

Źródła:

  • American Academy of Ophthalmology (AAO), Basic and Clinical Science Course (BCSC), Section 10: Glaucoma, rozdział dotyczący pediatric glaucoma / primary congenital glaucoma (zakres: objawy kliniczne).
  • UpToDate, hasło: "Primary congenital glaucoma: Clinical features and diagnosis" (zakres: typowe objawy, obraz kliniczny) - accessed 2026-03-01.
  • Kanski J.J., "Okulistyka kliniczna" (Clinical Ophthalmology), rozdział: jaskra u dzieci / jaskra wrodzona (zakres: objawy i prezentacja kliniczna).

Materiały:

  • Podręcznik okulistyki klinicznej (rozdziały: jaskra u dzieci, objawy jaskry wrodzonej)
  • Materiały dydaktyczne z okulistyki dziecięcej dla kierunków medycznych
  • Algorytmy/opracowania dotyczące "pediatric glaucoma" (objawy i diagnostyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego