KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 24.
Charakterystyka techniczna elementu wchodzącego w skład instalacji elektrycznej podaje, że rezystancja uzwojenia pierwotnego wynosi 3 Ohm, a uzwojenia wtórnego 70 Ohm. Jaki to element?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obecność uzwojenia pierwotnego i wtórnego wskazuje na element działający jak transformator.
W układzie zapłonowym pojazdu takim elementem jest cewka zapłonowa, która ma dwa uzwojenia o różnych oporach i służy do wytworzenia wysokiego napięcia dla świecy. Czujniki i świeca nie mają dwóch uzwojeń.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa sformułowania: "uzwojenie pierwotne" oraz "uzwojenie wtórne". Taki podział występuje w elementach indukcyjnych pracujących jak transformator: uzwojenie pierwotne jest zasilane napięciem instalacji (sterowane przez moduł/sterownik), a uzwojenie wtórne generuje impuls wysokiego napięcia.

"Cewka zapłonowa" jest właśnie takim transformatorem impulsowym stosowanym w układzie zapłonowym. Z tego powodu w jej charakterystyce technicznej spotyka się parametry dla dwóch uzwojeń (pierwotnego i wtórnego), a pomiar rezystancji uzwojeń jest jedną z podstawowych metod wstępnej oceny stanu cewki (np. czy nie ma przerwy albo zwarcia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Świeca zapłonowa" nie ma uzwojeń. Jest elementem, który tworzy iskrę w szczelinie elektrod po doprowadzeniu wysokiego napięcia. Jej diagnostyka dotyczy m.in. przerwy iskrowej, stanu izolatora, osadów i ewentualnie rezystora przeciwzakłóceniowego, ale nie "uzwojeń pierwotnego i wtórnego".
  • "Czujnik temperatury" w pojazdach jest zwykle elementem rezystancyjnym (np. termistorem), ale nie opisuje się go parametrami dwóch uzwojeń. Zmiana jego oporu zależy od temperatury, a nie od konstrukcji transformatorowej.
  • "Czujnik ciśnienia paliwa" to najczęściej czujnik elektroniczny (piezorezystancyjny lub z układem pomiarowym), również bez uzwojeń pierwotnego i wtórnego. Jego sygnał jest zwykle napięciowy lub cyfrowy, a nie wynikający z transformacji napięcia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się dwa uzwojenia (pierwotne/wtórne), niemal zawsze chodzi o element indukcyjny/transformator. W samochodzie typowym przykładem jest właśnie cewka zapłonowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie pierwotne to część cewki zasilana niskim napięciem instalacji (sterowana przerywaniem prądu). Uzwojenie wtórne ma znacznie więcej zwojów i dzięki zjawisku indukcji wytwarza impuls wysokiego napięcia potrzebny do przeskoku iskry na świecy.
Bo działa jak transformator impulsowy: zmiany prądu w uzwojeniu pierwotnym powodują indukcję napięcia w uzwojeniu wtórnym. Różnica liczby zwojów między uzwojeniami umożliwia uzyskanie dużo wyższego napięcia na wyjściu niż napięcie zasilania.
Najmocniejszą wskazówką jest informacja o uzwojeniu pierwotnym i wtórnym. Takie nazewnictwo dotyczy elementów indukcyjnych/transformatorowych. W instalacji pojazdu najczęściej odnosi się to do cewki zapłonowej.
Nie. Świeca zapłonowa jest odbiornikiem wysokiego napięcia i elementem wykonawczym, w którym powstaje iskra. Nie ma konstrukcji transformatorowej ani dwóch uzwojeń; ma elektrody, izolator i ewentualnie rezystor przeciwzakłóceniowy.
Stosuje się omomierz/multimetr i mierzy opór między odpowiednimi zaciskami cewki (osobno dla obwodu pierwotnego i wtórnego). Kluczowe jest użycie właściwych punktów pomiarowych oraz porównanie wyniku z danymi serwisowymi dla konkretnej cewki.
Bo cewka może mieć prawidłową rezystancję statyczną, a mimo to ulegać przebiciom izolacji pod obciążeniem lub w wysokiej temperaturze. Dlatego pomiar oporu to test wstępny, a pełna diagnoza często wymaga testu iskry, przebiegów lub testu pod obciążeniem.
Czujnik temperatury jest elementem rezystancyjnym, ale nie opisuje się go jako dwóch uzwojeń. Jego opór zmienia się wraz z temperaturą i zwykle jest podawany jako charakterystyka R(T). Informacja o uzwojeniu pierwotnym i wtórnym wyklucza typowy czujnik temperatury.
Najczęściej uczniowie skupiają się na liczbach (np. 3 i 70) zamiast na strukturze elementu. W tym zadaniu ważniejsze od konkretnych wartości jest to, że występują dwa uzwojenia: pierwotne i wtórne, co wskazuje na cewkę/transformator.
Uzwojenia mają np. silniki elektryczne, alternator czy rozrusznik, ale zwykle nie opisuje się ich jako "pierwotne" i "wtórne". Taki podział jest typowy dla transformatora. W kontekście wytwarzania wysokiego napięcia w silniku benzynowym najbardziej pasuje cewka zapłonowa.
Warto uczyć się cech charakterystycznych: które elementy mają uzwojenia, które są rezystorami/termistorami, a które czujnikami napięciowymi. Pomagają też ćwiczenia z multimetrem i czytanie danych serwisowych, aby kojarzyć typowe parametry z funkcją elementu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czujniki i świeca nie mają dwóch uzwojeń.

Źródła:

  • Bosch, "Bosch Automotive Handbook", rozdział: Ignition systems / Ignition coil (wydania współczesne; sekcja o budowie i uzwojeniach cewki zapłonowej)
  • R.M. Heckert, "Automotive Electricity and Electronics", rozdział o układach zapłonowych i cewkach (opis uzwojenia pierwotnego i wtórnego)

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki samochodowej (rozdziały o układzie zapłonowym i cewkach)
  • Instrukcje serwisowe (opis pomiaru rezystancji uzwojeń cewki dla danego modelu pojazdu)
  • Katalogi/opracowania producentów wyposażenia (opis budowy i diagnostyki cewek zapłonowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego