KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 30.
Chlorozy i nekrotyczne, żółtobrązowe plamy występujące na wierzchołkach i krawędziach starszych liści wskazują na niedobór składnika pokarmowego. W nawożeniu należy uwzględnić wyższą dawkę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objawy niedoboru potasu często pojawiają się najpierw na starszych liściach, bo potas jest w roślinie dość mobilny. Typowe jest żółknięcie (chloroza) przechodzące w brzeżne zasychanie i nekrozy na krawędziach oraz wierzchołkach blaszki liściowej. Dlatego w nawożeniu należy zwiększyć udział potasu.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce wizualnej niedoborów kluczowe są dwie informacje: jak wyglądają objawy oraz gdzie występują (na młodych czy starszych liściach). Opis: "chlorozy i nekrotyczne, żółtobrązowe plamy na wierzchołkach i krawędziach starszych liści" pasuje do niedoboru potasu. Potas jest składnikiem względnie mobilnym w roślinie, więc przy jego braku roślina w pewnym stopniu "przenosi" go do młodszych tkanek, a symptomy wcześniej widać na liściach starszych.

Charakterystyczne dla niedoboru potasu jest tzw. brzeżne przypalanie: początkowo pojawia się chloroza przy brzegach blaszki, następnie dochodzi do zasychania tkanek i tworzenia nekroz, często rozpoczynających się od wierzchołków i krawędzi liści. Taki układ objawów odróżnia go od wielu innych niedoborów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "azotu": niedobór azotu także zwykle zaczyna się na starszych liściach, ale typowo powoduje bardziej równomierne żółknięcie (uogólnioną chlorozę) całej blaszki, a nie dominujące nekrozy i "przypalanie" brzegów.
  • "żelaza": niedobór żelaza najczęściej uwidacznia się na młodych liściach w postaci chlorozy międzyżyłkowej (nerwy pozostają bardziej zielone). Lokalizacja na starszych liściach i nekrotyczne brzegi nie są tu typowe.
  • "wapnia": wapń jest mało mobilny, więc jego niedobór zwykle dotyka młodych przyrostów (wierzchołków pędów, młodych liści, stożków wzrostu), powodując deformacje i zamieranie tkanek, a nie klasyczne brzeżne nekrozy na starszych liściach.

W praktyce ogrodniczej diagnozę warto potwierdzać analizą podłoża lub tkanek, bo podobne objawy mogą nasilać stres wodny, zasolenie czy uszkodzenia chemiczne. Na egzaminie jednak opis łączący starsze liście z nekrozą brzegów i wierzchołków jest typowym sygnałem niedoboru potasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chloroza na starszych liściach często sugeruje niedobór składnika mobilnego w roślinie (np. N lub K), bo roślina przenosi go do młodszych tkanek. O rozpoznaniu decyduje też wygląd: przy K typowe są objawy brzeżne i nekrozy, a przy N bardziej równomierne żółknięcie.
Dla niedoboru potasu charakterystyczne jest "przypalanie" brzegów: najpierw pojawia się żółknięcie przy krawędziach, potem brunatnienie i nekrozy, często zaczynające się od wierzchołka liścia. Objawy zwykle widać wcześniej na liściach starszych.
Żelazo jest słabo przemieszczane w roślinie, dlatego gdy brakuje go w podłożu, roślina nie potrafi łatwo "przekazać" go do nowych przyrostów. Objawy (często chloroza międzyżyłkowa) pojawiają się więc najpierw na młodych liściach, a nie na starszych.
Niedobór azotu zwykle daje bardziej równomierne żółknięcie całej blaszki starszych liści i ogólne osłabienie wzrostu. Niedobór potasu częściej powoduje brzeżną chlorozę oraz nekrozy na krawędziach i wierzchołkach (efekt "przypalenia").
Ma sens, gdy objawy wskazują na niedobór potasu (brzeżne zasychanie, nekrozy, symptomy na starszych liściach) i jednocześnie warunki sprzyjają jego brakowi (np. intensywne plonowanie, wypłukiwanie, niekorzystny odczyn). Dobrą praktyką jest weryfikacja analizą podłoża.
Nie zawsze. Podobne objawy mogą dawać stres suszy, zasolenie, uszkodzenia po opryskach lub niektóre choroby. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznanie opiera się na typowym zestawie cech: brzeżne nekrozy + chloroza + wcześniejsze występowanie na starszych liściach, co jest charakterystyczne dla K.
Najczęściej wykorzystuje się analizę gleby/podłoża (zawartość K, odczyn, zasolenie) oraz analizę roślinną (zawartość składników w liściach). W praktyce ważna jest też ocena historii nawożenia i warunków wodnych, bo potas łatwo ulega wypłukaniu.
Niedobór wapnia częściej ujawnia się w młodych częściach rośliny (wierzchołki wzrostu, młode liście, owoce), bo wapń jest mało mobilny. Objawy to m.in. deformacje, zamieranie stożków wzrostu i problemy jakościowe. To odróżnia go od potasu, którego brak widać na starszych liściach.
Najczęściej myli się składniki, ignorując informację o tym, czy objawy są na młodych czy starszych liściach. Częsty błąd to też utożsamianie każdej chlorozy z żelazem. Warto nauczyć się "par" cech: K = brzegi/wierzchołki + nekrozy; Fe = młode liście + chloroza międzyżyłkowa.
Przygotuj tabelę: składnik → mobilność → gdzie objawy → typowy wygląd. Ćwicz na zdjęciach i opisach, a po każdej odpowiedzi uzasadnij wybór dwoma cechami (np. "starsze liście" i "brzeżna nekroza"). To ogranicza zgadywanie i poprawia skuteczność w zadaniach testowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objawy niedoboru potasu często pojawiają się najpierw na starszych liściach, bo potas jest w roślinie dość mobilny.

Źródła:

  • Marschner P. (ed.), "Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants", 3rd edition, Academic Press (Elsevier), rozdziały dot. potasu i symptomów niedoborów składników (K deficiency symptoms).
  • University of Minnesota Extension, "Potassium for crop production" oraz materiały o objawach niedoboru potasu u roślin (strony Extension), https://extension.umn.edu/ (dostęp: 02.03.2026).
  • Cornell University, College of Agriculture and Life Sciences (CALS) / Cornell Cooperative Extension – materiały o żywieniu roślin i rozpoznawaniu niedoborów (potassium deficiency), https://cals.cornell.edu/ (dostęp: 02.03.2026).

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy niedoborów składników pokarmowych w roślinach (tabele objawów makro- i mikroelementów)
  • Materiały doradcze jednostek naukowych/uniwersyteckich z działu nawożenia i żywienia roślin
  • Notatki własne: porównawcza tabela "składnik → gdzie objawy → jak wyglądają"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego