KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Chorobą bakteryjną przenoszoną przez kleszcze jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Borelioza jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez krętki Borrelia i przenoszoną przez kleszcze, więc spełnia oba warunki z pytania.
Babeszjoza jest odkleszczowa, ale powodują ją pierwotniaki, a leptospiroza i kolibakterioza nie są typowo przenoszone przez kleszcze.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga spełnienia dwóch kryteriów jednocześnie: choroba ma być bakteryjna oraz przenoszona przez kleszcze (czyli kleszcz działa jako wektor).

Odpowiedź "borelioza" jest poprawna, ponieważ boreliozę (chorobę z Lyme) wywołują krętki z rodzaju Borrelia, czyli bakterie, a zakażenie szerzy się m.in. przez kleszcze z rodzaju Ixodes. To klasyczny przykład bakteryjnej choroby odkleszczowej istotnej także w praktyce weterynaryjnej.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "babeszjoza" rzeczywiście jest chorobą przenoszoną przez kleszcze, ale jej czynnikiem etiologicznym są pierwotniaki (np. Babesia), a nie bakterie. To częsta pułapka: choroba odkleszczowa nie zawsze jest bakteryjna.
  • "leptospiroza" jest bakteryjna (wywołują ją Leptospira), jednak typowa droga szerzenia wiąże się z kontaktem z moczem zakażonych zwierząt i skażoną wodą/środowiskiem, a nie z transmisją wektorową przez kleszcze.
  • "kolibakterioza" jest bakteryjna (związana z E. coli), ale klasycznie szerzy się drogą pokarmową/fekalno‑oralną lub oportunistycznie, a nie poprzez kleszcze.

W praktyce warto pamiętać o rozróżnieniu etiologii, bo wpływa to na diagnostykę i leczenie: w przypadku podejrzenia boreliozy typowo rozważa się antybiotykoterapię, natomiast w babeszjozie stosuje się leczenie przeciwpierwotniacze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Borelioza (choroba z Lyme) to zakażenie wywoływane przez bakterie z rodzaju Borrelia. Jest przenoszona przez kleszcze i może dotyczyć m.in. psów i koni. Objawy mogą obejmować gorączkę, osowiałość i kulawiznę związaną z zapaleniem stawów.
Ponieważ jej czynnikiem etiologicznym są krętki Borrelia, czyli bakterie. To ważne na egzaminie: "bakteryjna" odnosi się do rodzaju patogenu, a nie do sposobu zakażenia. Kleszcz jest wektorem, ale patogenem jest bakteria.
Tak, babeszjoza jest typową chorobą odkleszczową. Pułapka polega na tym, że nie jest bakteryjna: wywołują ją pierwotniaki z rodzaju Babesia. Dlatego w pytaniu o "chorobę bakteryjną przenoszoną przez kleszcze" babeszjoza nie pasuje.
Najprościej po etiologii: borelioza = bakterie (Borrelia), babeszjoza = pierwotniaki (Babesia). Obie mogą być przenoszone przez kleszcze, więc samo skojarzenie "kleszcz" nie wystarczy. Trzeba sprawdzić, czy pytanie wymaga choroby bakteryjnej.
Leptospiroza jest bakteryjna, ale najczęściej szerzy się przez kontakt z moczem zakażonych zwierząt oraz skażoną wodą lub wilgotnym środowiskiem. Na egzaminach często myli się ją z chorobami odkleszczowymi, bo też jest zakaźna i może dawać objawy ogólne.
Oznacza, że kleszcz jest wektorem, czyli przenosi patogen między żywicielami podczas żerowania. W praktyce wskazuje to na choroby odkleszczowe, takie jak borelioza czy babeszjoza. Następny krok to sprawdzenie, jaki to patogen: bakteria, wirus czy pierwotniak.
U psów podejrzewa się boreliozę m.in. przy kulawiźnie (często przemijającej), bólu stawów, gorączce i apatii po ekspozycji na kleszcze. Objawy nie są swoiste, dlatego znaczenie ma wywiad (kleszcze), badanie kliniczne oraz diagnostyka laboratoryjna zlecona przez lekarza weterynarii.
Kleszcze mogą przenosić różne typy patogenów: bakterie (np. Borrelia, Anaplasma), pierwotniaki (np. Babesia) oraz wirusy. W nauce do egzaminu opłaca się uporządkować je tabelą: patogen → choroba → wektor → podstawowe różnicowanie.
Najczęściej wybiera się "babeszjozę", bo silnie kojarzy się z kleszczami, ale pomija się warunek "bakteryjna". Inny błąd to uznawanie każdej choroby bakteryjnej (np. leptospirozy) za przenoszoną przez kleszcze. Klucz to czytanie dwóch warunków w pytaniu.
Pomaga metoda skojarzeń: "-oza" nie mówi o typie patogenu, więc zawsze dopisz rodzaj czynnika (bakteria/wirus/pierwotniak). Twórz fiszki: nazwa choroby → patogen → leczenie ogólne. To zmniejsza ryzyko mechanicznego wyboru po samym wektorze.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Lyme Disease: https://www.cdc.gov/lyme/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Merck Veterinary Manual – Lyme Borreliosis in Animals: https://www.merckvetmanual.com/ (wyszukaj hasło: "Lyme Borreliosis"; dostęp: 2026-03-02)
  • European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) – Lyme borreliosis factsheet: https://www.ecdc.europa.eu/en/lyme-borreliosis (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik z mikrobiologii weterynaryjnej (rozdziały o bakteryjnych chorobach odkleszczowych)
  • Materiały dydaktyczne o chorobach odkleszczowych psów i kotów (etiologia, wektory, objawy)
  • Algorytmy diagnostyki różnicowej: borelioza vs babeszjoza vs anaplazmoza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego