KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 33.
Choroba białych palców to choroba mogąca powstać na skutek zawodowego narażenia na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Choroba białych palców jest typowym skutkiem narażenia na drgania mechaniczne, zwłaszcza drgania przenoszone na kończyny górne podczas pracy narzędziami wibrującymi. Pyły i czynniki chemiczne wywołują inne mechanizmy chorobowe, a ultradźwięki nie są klasyczną przyczyną tego zespołu objawów.

Pełne wyjaśnienie:

"Choroba białych palców" jest potocznym określeniem objawów naczynioruchowych (zblednięcia, oziębienia, drętwienia palców), które mogą występować w przebiegu choroby wibracyjnej związanej z ekspozycją zawodową na drgania mechaniczne. Najczęściej dotyczy to drgań przenoszonych na ręce i ramiona podczas pracy narzędziami ręcznymi o napędzie mechanicznym.

Dlaczego poprawne są "drgania mechaniczne"? Ponieważ mechanizm uszkodzenia wynika z długotrwałego oddziaływania wibracji na tkanki oraz naczynia krwionośne i nerwy palców. U części osób prowadzi to do napadowych zaburzeń ukrwienia, co jest postrzegane jako "bielenie" palców, zwłaszcza w zimnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "pyły przemysłowe" – typowo kojarzą się z chorobami układu oddechowego (np. podrażnienia, pylice), a nie z napadowym zblednięciem palców wynikającym z wibracji.
  • "czynniki chemiczne" – mogą powodować zatrucia lub zmiany narządowe i skórne, ale nazwa "białe palce" w kontekście BHP jest charakterystyczna dla ekspozycji na wibracje, a nie dla ogólnej ekspozycji chemicznej.
  • "ultradźwięki" – są innym rodzajem czynnika fizycznego; w praktyce BHP rozróżnia się je od drgań mechanicznych przenoszonych bezpośrednio na kończyny. Nie są klasycznym czynnikiem kojarzonym z tym zespołem objawów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się "białe palce", łącz to z pracą narzędziami wibrującymi i długotrwałą ekspozycją na drgania miejscowe, a nie z pyłami czy chemią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potoczne określenie objawów naczynioruchowych palców (zblednięcie, oziębienie, drętwienie), które w kontekście BHP najczęściej wiąże się z długotrwałą ekspozycją na drgania przenoszone na ręce podczas pracy narzędziami wibrującymi.
Najbardziej typowe jest narażenie na drgania mechaniczne, szczególnie drgania miejscowe (ręka–ramię). Dotyczy to m.in. pracy narzędziami udarowymi lub szlifierskimi, gdy wibracje są przenoszone bezpośrednio na dłonie.
Pyły przemysłowe oddziałują głównie na układ oddechowy (podrażnienia, przewlekłe choroby płuc) i nie wywołują charakterystycznego mechanizmu napadowych zaburzeń ukrwienia palców typowego dla ekspozycji na wibracje.
Niektóre substancje mogą wpływać na skórę lub krążenie, ale w pytaniach egzaminacyjnych BHP "choroba białych palców" jest zwykle kojarzona z chorobą wibracyjną i drganiami mechanicznymi, a nie z ogólną ekspozycją chemiczną.
Drgania mechaniczne w BHP to wibracje przenoszone przez narzędzia/maszyny na ciało (np. dłonie). Ultradźwięki to fala akustyczna o wysokiej częstotliwości. W kontekście "białych palców" kluczowe są drgania przenoszone na kończyny.
Typowe wczesne sygnały to okresowe drętwienie, mrowienie, oziębienie dłoni, spadek czucia i napadowe zblednięcia palców (często nasilane zimnem). W praktyce BHP to przesłanka do weryfikacji narażenia na drgania i działań profilaktycznych.
Stosuje się ograniczanie czasu ekspozycji, przerwy, dobór narzędzi o niższych drganiach, konserwację sprzętu, wibroizolację uchwytów oraz właściwą organizację pracy. Ważna jest też edukacja pracowników i monitorowanie objawów.
Nie zawsze. Mogą ograniczać część drgań, ale skuteczność zależy od rodzaju narzędzia, częstotliwości drgań i dopasowania rękawic. W praktyce powinny być elementem pakietu działań: technicznych, organizacyjnych i profilaktyki medycznej.
Niezwłocznie. Zgłaszane zblednięcia i drętwienia palców u osoby pracującej z narzędziami wibrującymi to sygnał możliwego przeciążenia wibracyjnego. Należy przeanalizować narażenie, organizację pracy i skierować pracownika do oceny medycznej.
Ucz się skojarzeń: drgania miejscowe → choroba wibracyjna → "białe palce". Powtórz podział czynników szkodliwych (fizyczne/chemiczne/pyłowe), typowe skutki zdrowotne i przykłady stanowisk z narzędziami wibrującymi.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Choroba białych palców jest typowym skutkiem narażenia na drgania mechaniczne, zwłaszcza drgania przenoszone na kończyny górne podczas pracy narzędziami wibrującymi."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Choroba wibracyjna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Choroba_wibracyjna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Choroba Raynauda" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Choroba_Raynauda (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Zjawisko Raynauda" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zjawisko_Raynauda (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z BHP dotyczące czynników fizycznych (drgania, hałas) i ich skutków zdrowotnych
  • Podstawy medycyny pracy: rozdziały o chorobach wywołanych czynnikami fizycznymi
  • Instrukcje i karty oceny ryzyka zawodowego dla prac z użyciem narzędzi wibrujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego