KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Chory na schizofrenię nie goli się, nie czesze, nie dba o schludny wygląd. Opis wskazuje na deprywację potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis zaniedbania golenia, czesania i schludnego wyglądu dotyczy przede wszystkim samoopieki.
Takie zachowanie wskazuje na niezaspokojenie potrzeb związanych z utrzymaniem higieny osobistej oraz estetyki (wyglądu). Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do relacji społecznych, poczucia bezpieczeństwa lub uznania, czego w opisie nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej ważne jest łączenie obserwowanych zachowań z obszarem potrzeb i funkcjonowania w czynnościach dnia codziennego. W opisie pacjent z rozpoznaniem schizofrenii nie goli się, nie czesze i nie dba o schludny wygląd. Są to typowe przykłady zaniedbania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, czyli elementów samoopieki (ADL).

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "higienicznych i estetycznych." Obejmuje ona zarówno podstawową higienę (golenie, czesanie, mycie, pielęgnacja), jak i aspekt estetyki wyglądu (schludność), który jest bezpośrednio widoczny w opisie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "poznawczych i psychologicznych." Brak jest informacji o trudnościach poznawczych (np. pamięci, uwagi, uczeniu się) czy o potrzebach psychologicznych rozumianych jako ogólny dobrostan. Opis dotyczy konkretnej sfery zachowania: pielęgnacji.
  • "bezpieczeństwa i afiliacji." Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą m.in. ochrony przed zagrożeniem, stabilności, przewidywalności. Afiliacja dotyczy przynależności i więzi. W treści nie ma danych o ryzyku, lęku, przemocy ani o izolacji społecznej.
  • "uznania i szacunku." Te potrzeby wiążą się z oceną społeczną, statusem, poczuciem własnej wartości. Choć wygląd może wpływać na odbiór społeczny, sam opis nie wskazuje, że problemem jest potrzeba uznania; wskazuje na brak realizacji podstawowych czynności pielęgnacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "deprywację potrzeb" najpierw nazwij obserwowalne zachowanie (np. higiena, jedzenie, sen, relacje), a dopiero potem dopasuj kategorię potrzeb. Nie sugeruj się samą diagnozą psychiatryczną, tylko treścią opisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deprywacja potrzeb oznacza sytuację, w której określony obszar potrzeb nie jest zaspokajany i widać to w zachowaniu lub funkcjonowaniu. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się ją po faktach z opisu (np. higiena, jedzenie, relacje), a nie po samej diagnozie.
Zwróć uwagę na konkretne czynności samoopieki: mycie, czesanie, golenie, zmiana ubrań, schludność. Jeśli pacjent tych czynności nie wykonuje lub wykonuje je bardzo rzadko, wskazuje to na niezaspokojenie potrzeb higienicznych i pielęgnacyjnych.
Golenie i czesanie są elementami codziennej pielęgnacji ciała i utrzymania czystości oraz porządku osobistego. To bezpośrednie wskaźniki samoopieki (ADL). Nie mówią wprost o relacjach społecznych ani o potrzebach uznania, jeśli opis nie podaje takich danych.
To dbałość o schludny, zadbany wygląd: uczesanie, ogolenie, czyste ubranie dobrane do sytuacji. W terapii zajęciowej często przekłada się to na trening rutyn porannych, planowanie czynności i wzmacnianie nawyków, aby pacjent był bardziej samodzielny.
Afiliacja dotyczy więzi i kontaktów (samotność, izolacja, odrzucenie, brak wsparcia). Higiena dotyczy czynności pielęgnacyjnych (mycie, czesanie, ubiór, schludność). Jeśli opis mówi o wyglądzie i pielęgnacji, wybieraj odpowiedź z obszaru higieny, nie relacji.
Nie zawsze. Potrzeby uznania dotyczą oceny, statusu i poczucia wartości, a zaniedbany wygląd może mieć wiele przyczyn (np. brak motywacji, trudność w samoopiece, objawy choroby). W testach liczy się to, co jest opisane wprost: tu są to czynności higieniczne.
Pomagają m.in.: trening czynności dnia codziennego (ADL), rozpisanie rutyny porannej krok po kroku, checklisty, przypomnienia, dobór prostych przyborów, ćwiczenie w bezpiecznym środowisku oraz wzmacnianie pozytywne. Cel to samodzielność i regularność higieny.
Często pojawia się w okresach nasilenia objawów i spadku funkcjonowania, zwłaszcza gdy dominuje wycofanie, obniżona motywacja lub trudność w organizacji działania. W opisie egzaminacyjnym taki sygnał zwykle prowadzi do rozpoznania problemu w obszarze higieny i estetyki.
Typowe błędy to: sugerowanie się rozpoznaniem zamiast opisem, wybór "psychologicznych" bo brzmi ogólnie, mylenie afiliacji z samoopieką oraz dopowiadanie informacji, których nie ma w zadaniu. Najlepiej wypisać fakty z opisu i dopasować do nich kategorię potrzeb.
Stosuj prosty schemat: (1) wypisz 2–3 fakty z opisu, (2) nazwij obszar funkcjonowania (higiena, jedzenie, sen, relacje, bezpieczeństwo), (3) dopasuj najbardziej bezpośrednią kategorię potrzeb. Unikaj interpretacji "na wyrost" i wybieraj odpowiedź najbliższą faktom.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do relacji społecznych, poczucia bezpieczeństwa lub uznania, czego w opisie nie ma."

Źródła:

  • Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, rozdział V (F00–F99) – ogólny opis zaburzeń psychicznych i zachowania; WHO (wydania polskie dostępne w publikacjach i bibliotekach)
  • Klasyfikacja diagnoz pielęgniarskich NANDA International (NANDA-I) – obszary dotyczące deficytu samoopieki i higieny (publikacje książkowe, różne wydania)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw terapii zajęciowej (trening ADL, samoobsługa)
  • Materiały dydaktyczne z psychiatrii dla kierunków medycznych (objawy i funkcjonowanie w schizofrenii)
  • Opracowania z psychologii potrzeb i motywacji (klasyfikacje potrzeb, hierarchie potrzeb)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego