KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Ciśnienie tlenu wprowadzanego do instalacji powinno wynosić 3,8 Pa. Określ na podstawie wskazania manometru zamontowanego na zaworze butli tlenowej o ile ciśnienie tlenu w butli jest niższe od zalecanego.
Ilustracja przedstawia manometr, który jest używany do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z manometru należy odczytać 2,4 Pa: między 2 a 3 są 4 kreski, więc jedna działka to 0,2 Pa, a wskazówka stoi na drugiej kresce za "2". Różnica do zalecanego 3,8 Pa wynosi 3,8 − 2,4 = 1,4 Pa, więc ciśnienie w butli jest o 1,4 Pa niższe.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba poprawnie odczytać wskazanie z tarczy manometru. Skala główna ma wartości całkowite od 0 do 6, a każdy odcinek między kolejnymi liczbami (np. 2–3) jest podzielony na 5 równych części, bo widać 4 mniejsze kreski pośrednie. Oznacza to, że jedna mała działka odpowiada 0,2 jednostki skali.

Wskazówka znajduje się na drugiej małej kresce za wartością 2, więc odczyt to: 2 + 2 × 0,2 = 2,4 Pa.

Pytanie dotyczy tego, o ile ciśnienie w butli jest niższe od zalecanego dla instalacji (3,8 Pa). Wykonujemy więc różnicę: 3,8 − 2,4 = 1,4 Pa. To jest poszukiwana odchyłka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 0,2 Pa lub 0,8 Pa zwykle wynikają z pomylenia liczby działek (np. policzenia tylko jednej kreski albo przyjęcia, że 1 działka to 0,1). Wynik 1,6 Pa może się pojawić przy błędnym odczycie 2,2 Pa lub 2,3 Pa albo przy zaokrąglaniu. W praktyce operator powinien zawsze: (1) ustalić wartość jednej działki, (2) policzyć działki od najbliższej liczby, (3) wykonać odejmowanie we właściwej kolejności: zalecane minus odczyt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal najpierw, ile wynosi jedna mała działka: policz, na ile części podzielono odcinek między kolejnymi liczbami. Potem policz, na której małej kresce stoi wskazówka i dodaj odpowiednią część do liczby całkowitej (np. 2 + 2×0,2 = 2,4).
Bo często między liczbami całkowitymi są 4 kreski pośrednie, co daje łącznie 5 równych odcinków. Wtedy jedna działka to 1/5 jednostki, czyli 0,2. To typowy układ ułatwiający dokładniejszy odczyt bez zmiany zakresu skali.
Oznacza to, że wynik ma być różnicą: zalecane ciśnienie minus odczyt z manometru. Jeśli odczyt jest mniejszy, różnica wyjdzie dodatnia i pokaże, o ile brakuje do wartości wymaganej w instalacji.
Najpierw wykonujesz prosty odczyt liczbowy (z uwzględnieniem działek), a potem odejmowanie: wartość zalecana − wartość odczytana. To klasyczne obliczenie odchyłki parametru procesu, przydatne w bieżącej kontroli pracy instalacji.
Bo błąd zwykle wynika ze zliczenia nie tej liczby kresek albo przyjęcia złej wartości jednej działki. Jeśli ktoś uzna, że odcinek 2–3 ma 10 części zamiast 5, zacznie liczyć po 0,1 i otrzyma inne wartości. Pomaga zasada: najpierw licz segmenty, potem licz kreski.
Tak, kontrola ciśnień gazów technicznych jest typowa w wielu operacjach (np. zasilanie urządzeń, procesy cieplne, prace pomocnicze). Odczyt z manometrów i szybka ocena odchyłki pomagają utrzymać stabilne parametry oraz zmniejszają ryzyko pracy poza wymaganym zakresem.
Zapisz krótkie zdanie kontrolne: "ile brakuje do zalecanego". To automatycznie narzuca kolejność: zalecane minus odczyt. Dodatkowo sprawdź sens wyniku: skoro odczyt jest mniejszy, różnica musi być dodatnia i mniejsza niż 3,8.
Sprawdź położenie wskazówki między 2 a 3: druga mała kreska za "2" musi być wyraźnie przed połową (2,5). Jeśli wskazówka byłaby w połowie, odczyt wynosiłby 2,5. Taka kontrola "na oko" pomaga wychwycić pomyłkę w zliczaniu działek.
Najczęstsze są: pominięcie małych kresek, mylenie liczby segmentów między liczbami, odczyt od złej wartości początkowej (np. od 3 zamiast od 2) oraz zaokrąglanie odczytu "w górę" bez podstawy. Warto ćwiczyć na różnych tarczach i zawsze wyznaczać wartość działki.
Podczas uruchamiania stanowiska, w trakcie pracy ciągłej (kontrola parametrów), po wymianie butli/reduktora oraz przy podejrzeniu nieszczelności lub spadku wydajności. Porównanie z wartością zalecaną umożliwia szybką decyzję o regulacji lub wstrzymaniu procesu.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Z manometru należy odczytać 2,4 Pa: między 2 a 3 są 4 kreski, więc jedna działka to 0,2 Pa, a wskazówka stoi na drugiej kresce za "2"."

Materiały:

  • Podstawy metrologii przemysłowej: odczyt przyrządów wskazówkowych (manometry, termometry, amperomierze)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące gazów technicznych i pracy z butlami
  • Ćwiczenia rachunkowe: odczyt skali i obliczanie różnicy wartości mierzonych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego