KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Co ile stopni rozstawione jest najczęściej wykorbienie wału korbowego w silniku 3-cylindrowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku 3‑cylindrowym najczęściej stosuje się równomierny rozstaw wykorbień.
Pełny obrót wału to 360°, więc dzieląc 360° przez 3 cylindry otrzymuje się 120°. Taki układ zapewnia równomierne odstępy pracy poszczególnych cylindrów.

Pełne wyjaśnienie:

"Wykorbienie wału korbowego" opisuje kątowe rozmieszczenie czopów korbowych (ramion korbowych) względem siebie. W typowym silniku 3‑cylindrowym dąży się do możliwie równomiernego rozkładu pracy cylindrów w czasie jednego obrotu wału.

Pełny obrót wału korbowego ma 360°. Jeżeli konstrukcja przewiduje równomierne rozłożenie wykorbień dla trzech cylindrów, naturalnym rozwiązaniem jest podział pełnego obrotu na trzy równe części:

360° / 3 = 120°

Dlatego odpowiedź "120°" jest właściwa jako najczęściej spotykany rozstaw w silnikach 3‑cylindrowych (zapewnia równomierne odstępy między kolejnymi fazami pracy, co ułatwia uzyskanie płynniejszej charakterystyki momentu).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne w tym ujęciu?

  • "90°" oznaczałoby podział obrotu na cztery części, co pasuje do pewnych rozwiązań w innych konfiguracjach, ale nie jest typowym równomiernym rozstawem dla trzech cylindrów.
  • "180°" kojarzy się często z niektórymi układami w silnikach 4‑cylindrowych (np. zależności ruchu tłoków parami), jednak dla trzech cylindrów nie daje równomiernego rozkładu w 360°.
  • "270°" to w praktyce "3/4 obrotu", czyli wartość niepowiązana z równomiernym podziałem 360° na trzy cylindry i nieopisująca typowego układu wykorbień w R3.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o typowy rozstaw kątowy w silniku o n cylindrach często sprawdza się prostą ideę równomiernego podziału 360°. Jeśli w treści pojawia się "najczęściej", zwykle chodzi o rozwiązanie standardowe, a nie o rzadkie wyjątki konstrukcyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykorbienie to geometryczne "przesunięcie" czopów korbowych na wale, które powoduje zamianę ruchu posuwisto-zwrotnego tłoków na ruch obrotowy. Opisuje się je m.in. przez kątowe rozmieszczenie wykorbień względem siebie, co wpływa na równomierność pracy silnika.
Bo pełny obrót wału ma 360°, a równomierny rozkład dla 3 cylindrów to 360°/3. Daje to 120°, co sprzyja równym odstępom między kolejnymi fazami pracy cylindrów i ułatwia uzyskanie regularnego przebiegu momentu.
Najprostsza metoda dla typowego, równomiernego układu to podział 360° przez liczbę cylindrów. Przykład: dla 3 cylindrów 360°/3=120°. To skrót myślowy przy zadaniach egzaminacyjnych o "najczęściej" spotykane rozwiązanie.
Zwykle nie, jeśli pytanie dotyczy najczęściej spotykanego, równomiernego rozstawu wykorbień. 180° nie dzieli 360° na trzy równe części, więc nie opisuje standardowego układu dla R3. Ta wartość bywa mylona z rozwiązaniami kojarzonymi z innymi konfiguracjami silników.
Rozstaw wykorbień wpływa na to, jak równomiernie pojawiają się impulsy momentu i jak sumują się siły bezwładności. Równomierny układ (np. 120° w R3) pomaga uzyskać bardziej regularny przebieg pracy, choć 3 cylindry nadal mogą wymagać rozwiązań ograniczających wibracje.
Najczęściej myli się silnik 3-cylindrowy z 4-cylindrowym i wybiera 180° "z przyzwyczajenia". Druga typowa pomyłka to wybór 90° jako "popularnego" kąta. Warto pamiętać regułę: przy standardowym układzie myśl o 360° i podziale na liczbę cylindrów.
Pomaga to zrozumieć, jak powinien wyglądać przebieg sygnału z czujnika położenia wału (CKP) i w jakich odstępach czasowych pojawiają się zdarzenia związane z pracą cylindrów. Ułatwia też analizę nierównej pracy, wypadania zapłonów i problemów z synchronizacją.
Nie zawsze, bo konstrukcje mogą się różnić, a producenci czasem stosują rozwiązania nietypowe dla osiągnięcia konkretnych celów (np. ograniczenia drgań lub dopasowania do osprzętu). Jednak w pytaniach szkolnych "najczęściej" odnosi się do klasycznego, równomiernego układu 120°.
Bezpośrednio współpracują m.in. korbowody i tłoki (zamiana ruchu), łożyska główne i korbowodowe (podparcie), koło zamachowe (wygładzenie pracy) oraz koła pasowe/rozrządu. Zrozumienie geometrii wału pomaga pojąć obciążenia tych elementów.
Ucz się zależności 360°/n dla typowych układów, rozpoznawaj różnice między pojęciami (wykorbienie, kolejność zapłonu, rozrząd), a także ćwicz na schematach i prostych zadaniach. W diagnostyce łącz teorię z praktyką: CKP/CMP, zapłon/wtrysk, nierówna praca.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w silniku 3‑cylindrowym najczęściej stosuje się równomierny rozstaw wykorbień.Pełny obrót wału to 360°, więc dzieląc 360° przez 3 cylindry otrzymuje się 120°.

Źródła:

  • Wikipedia: Straight-three engine (informacje o typowym kącie 120°), https://en.wikipedia.org/wiki/Straight-three_engine - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: Crankshaft (opis funkcji i geometrii wału korbowego), https://en.wikipedia.org/wiki/Crankshaft - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: Firing order (kontekst równomierności pracy i odstępów zapłonów), https://en.wikipedia.org/wiki/Firing_order - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z działu: budowa i zasada działania silników spalinowych
  • Materiały producentów i szkolenia dotyczące sygnałów CKP/CMP w diagnostyce oscyloskopowej
  • Katalogi/opracowania techniczne opisujące układy cylindrów i równomierność zapłonów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego