KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 24.
Co należy wykonać bezpośrednio przed wprowadzeniem pierwszego ładunku do otworu strzałowego przy inicjacji tylnej (od dna otworu)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oczyszczenie otworu ze zwiercin jest konieczne przed wprowadzeniem pierwszego ładunku przy inicjacji tylnej, aby ładunek mógł dojść do dna i nie uległ zaklinowaniu lub uszkodzeniu. Przybitkę wykonuje się dopiero po umieszczeniu wszystkich ładunków, na końcu ładowania.

Pełne wyjaśnienie:

Przy inicjacji tylnej (od dna otworu) kluczowe jest, aby pierwszy ładunek został poprawnie umieszczony możliwie przy dnie otworu. Dlatego czynnością wykonywaną bezpośrednio przed wprowadzeniem pierwszego ładunku jest oczyszczenie otworu ze zwiercin. Zwierciny (okruchy i pył po wierceniu) mogą zmniejszać średnicę efektywną otworu, powodować tarcie i blokowanie ładunku, a także utrudniać jego właściwe ułożenie.

Odpowiedź "oczyścić otwór ze zwiercin" jest poprawna, bo stanowi etap przygotowania otworu niezbędny do bezpiecznego i skutecznego ładowania. W praktyce oczyszczanie wykonuje się np. sprężonym powietrzem lub mechanicznie, tak aby ładunek mógł zostać wprowadzony od dna bez przeszkód.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "wprowadzić przybitkę" – przybitka jest elementem końcowym, wykonywanym po umieszczeniu ładunków; jej wcześniejsze wykonanie uniemożliwiłoby prawidłowe ładowanie.
  • "pozostawić zwierciny w otworze" – pominięcie oczyszczenia zwiększa ryzyko zaklinowania ładunku, błędnego ułożenia oraz problemów z inicjacją, co może prowadzić do niewypału lub sytuacji niebezpiecznych.
  • "zakończyć ładowanie otworu" – to czynność wykonywana po wprowadzeniu ładunków i ewentualnym wykonaniu przybitki, a nie krok poprzedzający wprowadzenie pierwszego ładunku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się kolejność czynności, szukaj etapów przygotowawczych (wiercenie → oczyszczenie), a przybitkę traktuj jako etap kończący ładowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Inicjacja tylna to sposób odpalania ładunku, w którym inicjator umieszcza się przy dnie otworu, a detonacja rozchodzi się od dna ku wylotowi. Stosuje się ją, aby lepiej wykorzystać energię wybuchu i uzyskać korzystniejszą fragmentację urobku.
Zwierciny po wierceniu mogą zwężać otwór, zwiększać tarcie i powodować zaklinowanie ładunku. Oczyszczenie poprawia możliwość dosunięcia ładunku do dna, ogranicza ryzyko uszkodzeń materiału oraz zmniejsza prawdopodobieństwo problemów z prawidłową inicjacją.
Zwierciny to okruchy skały i pył powstające podczas wiercenia otworu strzałowego. Zalegają w otworze, jeśli nie zostaną usunięte przed ładowaniem. Ich obecność może utrudniać wprowadzenie ładunku oraz pogarszać jakość wykonania robót strzałowych.
Przybitkę wykonuje się po wprowadzeniu ładunków do otworu, jako etap kończący ładowanie. Jej zadaniem jest uszczelnienie wylotu otworu i lepsze skierowanie energii wybuchu w skałę. Wykonanie przybitki zbyt wcześnie utrudni lub uniemożliwi ładowanie.
Pozostawienie zwiercin może spowodować, że ładunek nie dojdzie do dna albo zaklinuje się w otworze. Zwiększa to ryzyko błędnego ułożenia ładunku, trudności technologicznych oraz sytuacji niebezpiecznych, w tym niewypału i konieczności działań korygujących.
Najczęściej stosuje się przedmuch sprężonym powietrzem lub narzędzia mechaniczne do usunięcia okruchów i pyłu. Sposób zależy od warunków w wyrobisku i wyposażenia. Celem jest uzyskanie drożnego otworu o możliwie stałej średnicy na całej długości.
Tak, idea inicjacji tylnej polega na umieszczeniu pierwszego elementu inicjującego i ładunku możliwie przy dnie. Żeby to było realne, otwór musi być drożny i oczyszczony. W przeciwnym razie ładunek może zatrzymać się wyżej i pogorszyć efekt strzału.
Typowe błędy to pomijanie oczyszczania otworu, mylenie momentu wykonania przybitki oraz traktowanie "inicjacji tylnej" jako informacji o kolejności wszystkich czynności. Na egzaminie warto pamiętać: oczyszczenie jest przed ładowaniem, a przybitka jest na końcu.
Przybitka kojarzy się z "zabezpieczeniem", więc część osób intuicyjnie wybiera ją jako krok wcześniejszy. To jednak błąd wynikający z mylenia funkcji z kolejnością technologii. Przybitka ma sens dopiero wtedy, gdy ładunki są już umieszczone w otworze.
Sprawdź, czy pytanie dotyczy miejsca/kierunku odpalania (inicjacja), czy czynności "przed wprowadzeniem ładunku". Gdy jest mowa o etapie bezpośrednio poprzedzającym ładowanie, zwykle chodzi o przygotowanie otworu, zwłaszcza jego drożność i oczyszczenie.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Oczyszczenie otworu ze zwiercin jest konieczne przed wprowadzeniem pierwszego ładunku przy inicjacji tylnej, aby ładunek mógł dojść do dna i nie uległ zaklinowaniu lub uszkodzeniu."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dotyczące robót strzałowych (procedury ładowania otworów) obowiązujące w danym ZG
  • Materiały szkoleniowe BHP i technologii robót strzałowych dla górnictwa podziemnego
  • Podręczniki/opracowania z zakresu robót strzałowych w górnictwie (część: przygotowanie i ładowanie otworów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego