KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 33.
Co to jest PEG (percutaneous endoscopic gastrostomy) w kontekście karmienia osoby chorej i niesamodzielnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PEG to sposób uzyskania stałego dostępu do żołądka w celu żywienia dojelitowego, najczęściej wprowadzany metodą endoskopową przez powłoki brzuszne. Nie jest to lek ani rodzaj diety, tylko procedura założenia gastrostomii (przetoki) umożliwiającej podawanie pokarmu i płynów bezpośrednio do żołądka.

Pełne wyjaśnienie:

PEG (ang. percutaneous endoscopic gastrostomy) oznacza przezskórną endoskopową gastrostomię, czyli wytworzenie dostępu do żołądka przez ścianę jamy brzusznej z wykorzystaniem endoskopii. W praktyce jest to procedura zakładania gastrostomii (przetoki odżywczej), która umożliwia karmienie dojelitowe pacjenta, gdy żywienie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające (np. w ciężkiej dysfagii).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź o procedurze chirurgicznej?
Kluczowe jest to, że PEG opisuje drogę podaży (dostęp do przewodu pokarmowego), a nie samą mieszankę odżywczą. Powstaje kanał/przetoka prowadząca do żołądka, przez którą można podawać odpowiednie preparaty odżywcze, wodę i leki (zgodnie z zaleceniami personelu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Rodzaj leku" – PEG nie jest nazwą preparatu farmakologicznego. To skrót dotyczący procedury i rodzaju dostępu do żołądka.
  • "Rodzaj diety" – dieta dotyczy składu i podaży pokarmu, natomiast PEG dotyczy technicznego sposobu podania. Pacjent z PEG może otrzymywać różne diety przemysłowe lub przygotowane, ale sama nazwa PEG nie określa diety.
  • "Technika masażu" – to zupełnie inna dziedzina działań opiekuńczo-terapeutycznych; nie ma związku z dostępem do żołądka.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w skrócie widzisz człon "gastrostomy"/"gastro-", myśl o żołądku i wytworzeniu przetoki. W pracy opiekuna medycznego ważne jest rozpoznanie, że pacjent ma PEG i wymaga szczególnej organizacji karmienia oraz obserwacji miejsca wyprowadzenia zgłębnika i ogólnej tolerancji żywienia, zawsze zgodnie z poleceniami pielęgniarki/lekarza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PEG to przezskórna endoskopowa gastrostomia, czyli wytworzenie dostępu do żołądka przez skórę (z użyciem endoskopii), aby podawać pokarm i płyny bezpośrednio do żołądka. To nazwa procedury i rodzaju dostępu, a nie nazwa diety lub leku.
PEG zakłada się, gdy pacjent nie może bezpiecznie jeść lub pić doustnie (np. ma nasilone trudności z połykaniem), a przewód pokarmowy działa. Umożliwia to podawanie żywienia dojelitowego w sposób bardziej stabilny niż krótkotrwałe zgłębniki nosowo-żołądkowe.
PEG to "przezskórna endoskopowa gastrostomia". W praktyce oznacza to gastrostomię (przetokę do żołądka) wykonaną przez skórę z pomocą endoskopu. Rozwinięcie pomaga zapamiętać, że chodzi o drogę dostępu do żołądka.
Nie. Zgłębnik nosowo-żołądkowy przechodzi przez nos i przełyk do żołądka i zwykle jest rozwiązaniem krótkoterminowym. PEG to przetoka do żołądka wykonana przez powłoki brzuszne, stosowana częściej w żywieniu długoterminowym.
Najczęściej myli się PEG z nazwą diety ("żywienie PEG"), z lekiem lub z ogólną metodą karmienia. W pytaniach definicyjnych kluczowe jest rozpoznanie, że PEG to procedura i dostęp do żołądka, a dieta to dopiero to, co podaje się przez ten dostęp.
Zwykle widoczny jest zgłębnik/port wyprowadzony przez skórę w okolicy nadbrzusza, zabezpieczony opatrunkiem. Informacja powinna też wynikać z dokumentacji i zaleceń. Opiekun powinien znać ograniczenia pacjenta i stosować się do instrukcji pielęgniarki.
Najważniejsze są: wykonywanie czynności zgodnie z zaleceniami personelu, właściwe ułożenie pacjenta, zachowanie higieny oraz obserwacja tolerancji żywienia. W razie bólu, duszności, wymiotów, wycieku lub zaczerwienienia okolicy wyjścia zgłębnika trzeba to zgłosić.
Czasem tak, ale tylko zgodnie z zaleceniem personelu medycznego, bo nie każdy lek nadaje się do podania tą drogą. Ważne jest też ryzyko niedrożności zgłębnika. W praktyce opiekun medyczny nie powinien samodzielnie zmieniać sposobu podawania leków bez wyraźnych zaleceń.
Do niepokojących sygnałów należą m.in. silny ból brzucha, gorączka, narastające zaczerwienienie, ropny wyciek, krwawienie, nieszczelność wokół przetoki, wymioty, duszność lub podejrzenie przemieszczenia zgłębnika. Takie objawy trzeba szybko przekazać pielęgniarce/lekarzowi.
Ucz się definicji skrótów (PEG, zgłębnik, gastrostomia) oraz tego, co one oznaczają w praktyce opieki. Ćwicz rozróżnianie: procedura vs dieta vs lek. W zadaniach wybieraj odpowiedzi, które wskazują na drogę podaży i dostęp do żołądka, a nie na skład pokarmu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "PEG to sposób uzyskania stałego dostępu do żołądka w celu żywienia dojelitowego, najczęściej wprowadzany metodą endoskopową przez powłoki brzuszne."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Gastrostomy feeding tube (PEG tube)" https://medlineplus.gov/ency/article/007303.htm - accessed 2026-02-26
  • NHS – "PEG feeding tube" https://www.nhs.uk/conditions/peg-feeding-tube/ - accessed 2026-02-26
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – "Percutaneous Endoscopic Gastrostomy" https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne do kwalifikacji opiekuna medycznego dotyczące żywienia i pielęgnacji pacjenta niesamodzielnego
  • Materiały edukacyjne szpitali/poradni żywieniowych o żywieniu dojelitowym i PEG (ulotki dla opiekunów)
  • Zasady opieki nad pacjentem ze stomią odżywczą omawiane na zajęciach praktycznych (procedury wewnętrzne placówki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego