KWALIFIKACJA HAN2 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 32.
Co zdarzy się z ceną sprzedaży, jeśli koszt jednostkowy produktu wzrośnie, a marża handlowa pozostanie bez zmian?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy założeniu, że marża handlowa pozostaje bez zmian, wzrost kosztu jednostkowego podnosi podstawę kalkulacji ceny.
Dlatego, aby utrzymać tę samą marżę (w wartości lub w % według przyjętej definicji), cena sprzedaży musi wzrosnąć, a nie spaść ani pozostać stała.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu rozpatrujemy prostą zależność między kosztem jednostkowym, marżą handlową i ceną sprzedaży.

Jeżeli koszt jednostkowy rośnie, a marża handlowa pozostaje bez zmian, to cena sprzedaży powinna wzrosnąć. Intuicja jest następująca: marża to część ceny (lub narzut na koszt – zależnie od definicji stosowanej w danym materiale). Jeśli firma chce utrzymać "tę samą" marżę, a koszt będący bazą kalkulacji jest wyższy, to nie da się utrzymać dotychczasowej ceny bez pogorszenia wyniku na jednostce towaru.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Cena sprzedaży wzrośnie"?
Bo przy stałej marży wzrost kosztu powoduje wzrost minimalnej ceny, która pozwala zachować zakładany poziom zysku na sprzedaży. W praktyce handlowej to typowa sytuacja np. przy wzroście cen zakupu u dostawcy: aby utrzymać politykę marżową, aktualizuje się cennik w górę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Cena sprzedaży spadnie" – spadek ceny przy rosnącym koszcie i niezmienionej marży jest sprzeczny z logiką kalkulacji; oznaczałby obniżenie marży albo sprzedaż poniżej oczekiwanego wyniku.
  • "Cena sprzedaży pozostanie bez zmian" – przy niezmienionej cenie i wyższym koszcie faktyczna marża (zysk na jednostce lub wskaźnik marżowy) ulegnie pogorszeniu, więc warunek "marża bez zmian" nie byłby spełniony.
  • "Nie można tego określić bez dodatkowych informacji" – do wniosku jakościowego nie są potrzebne liczby; sam kierunek zmiany wynika z relacji koszt–marża–cena. Dodatkowe dane byłyby potrzebne jedynie do obliczenia konkretnej wartości nowej ceny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się "koszt rośnie" i "marża ma zostać utrzymana", najczęściej oznacza to konieczność podniesienia ceny albo zaakceptowania spadku marży (ale tu spadek marży jest wykluczony warunkiem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Marża handlowa to część ceny sprzedaży (lub w praktyce szkolnej często także narzut na koszt) stanowiąca "zarobek" sprzedawcy na danym towarze. Służy do pokrycia kosztów działalności i wygenerowania zysku. W zadaniach ważne jest, jak marża jest liczona: kwotowo albo procentowo.
Marża jest zwykle liczona od ceny sprzedaży, a narzut od kosztu. To częsta pułapka egzaminacyjna: te same liczby procentowe dają inne wyniki, bo inna jest podstawa obliczeń. Dlatego warto czytać, czy chodzi o "marżę od ceny", czy "narzut od kosztu".
Gdy koszt jednostkowy rośnie, a firma chce utrzymać ten sam poziom marży, musi przenieść wzrost kosztu na cenę. W przeciwnym razie marża spadnie, bo różnica między ceną a kosztem się zmniejszy. To typowa reakcja w cennikach przy podwyżkach u dostawcy.
Może, ale tylko wtedy, gdy firma zgodzi się na spadek marży albo zrekompensuje koszt innymi działaniami (np. obniżką kosztów pośrednich). W pytaniu warunek brzmi "marża pozostanie bez zmian", więc przy tym założeniu cena nie powinna zostać na tym samym poziomie.
Najczęściej oznacza, że firma trzyma stałą politykę marżową: np. stały procent marży dla danej grupy towarów albo stałą kwotę marży na jednostce. Jeśli baza kalkulacji (koszt) rośnie, utrzymanie marży wymusza aktualizację ceny, aby wynik na sprzedaży nie pogorszył się.
Do obliczenia konkretnej wartości potrzebujesz liczbowo: kosztu jednostkowego (przed i po zmianie) oraz sposobu wyrażenia marży (kwotowo lub procentowo i od jakiej podstawy). Samo pytanie o kierunek zmiany (wzrost/spadek) można rozstrzygnąć bez liczb.
Najczęściej myli się marżę z narzutem, ignoruje się informację "bez zmian" i wybiera odpowiedź "nie można określić". Błędem jest też rozumowanie z życia codziennego (promocje), zamiast trzymania się warunków zadania: koszt rośnie, marża stała → cena rośnie.
Dla samego kierunku zmiany najczęściej nie: zarówno przy stałej marży kwotowej, jak i przy stałej marży procentowej, wzrost kosztu zwykle prowadzi do wzrostu ceny, jeśli marża ma zostać utrzymana. Różnica pojawia się przy liczeniu dokładnej kwoty nowej ceny.
Ceny podnosi się np. przy wzroście cen zakupu, kosztów transportu, energii lub opakowań. Jeśli przedsiębiorstwo ma ustalone minimalne poziomy marży dla asortymentu, wzrost kosztów powoduje aktualizację cenników, aby zachować rentowność i pokryć koszty stałe.
Najpierw ustal, co jest "stałe" (tu: marża), co się zmienia (tu: koszt) i jaki ma być skutek w wyniku na jednostce. Jeśli koszt rośnie i marża ma zostać zachowana, to cena musi iść w górę. Dopiero potem rozważasz obliczenia, jeśli pytanie prosi o konkretną wartość.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Marża" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Cena" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Cena (dostęp: 2026-02-18)
  • mfiles.pl: "Marża handlowa" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Mar%C5%BCa_handlowa (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw rachunkowości zarządczej i kalkulacji cen (działy: marża/narzut)
  • Materiały edukacyjne z kalkulacji handlowej (marża handlowa, narzut, rabaty)
  • Zadania treningowe z wyliczania ceny sprzedaży przy zmiennym koszcie i stałej marży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego