KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
"Copyright" zamieszcza się na stronie książki zwanej stroną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Informację o prawach autorskich (©/copyright) w książce podaje się zwykle w stopce, czyli na stronie redakcyjnej, wraz z danymi wydawniczymi (wydawca, rok, ISBN, redakcja). Strony tytułowe i przedtytułowe służą głównie prezentacji tytułu i autora, a nie pełnych danych prawnych.

Pełne wyjaśnienie:

W tradycyjnej budowie książki (zwłaszcza drukowanej) występuje zestaw stron wstępnych, które mają różne funkcje. Pytanie dotyczy miejsca, w którym standardowo umieszcza się zapis ©/copyright, czyli informację o prawach do utworu.

"redakcyjna" jest właściwa, ponieważ strona redakcyjna (często utożsamiana ze stopką redakcyjną) gromadzi informacje formalne: dane wydawnicze, odpowiedzialność redakcyjną, prawa autorskie, czasem informacje o składzie, druku czy wydaniu. Z punktu widzenia praktyki poligraficznej i edytorskiej jest to logiczne miejsce na komunikat o prawach: jest czytelne, "urzędowe" i nie zaburza ekspozycji tytułu.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do stron, które pełnią inne zadania:

  • "tytułową" – strona tytułowa jest przede wszystkim ekspozycją tytułu, autora i często wydawcy; nie jest przeznaczona na pełny zestaw danych prawnych. Umieszczanie tam rozbudowanej formuły praw autorskich byłoby nietypowe i obniżałoby czytelność strony tytułowej.
  • "przytytułową" – strona przytytułowa (gdy występuje) ma charakter pomocniczy wobec strony tytułowej i nie jest standardowym miejscem dla informacji o prawach.
  • "przedtytułową" – strona przedtytułowa (np. półtytuł) bywa bardzo oszczędna typograficznie; jej funkcją jest wprowadzenie tytułu/serii, a nie podawanie formalnych informacji prawnych.

Dla ucznia technika grafiki i poligrafii cyfrowej kluczowe jest rozróżnienie funkcji stron wstępnych oraz umiejętność poprawnego zaplanowania układu publikacji. W praktyce projektowej warto pamiętać, że w publikacjach cyfrowych informacja o prawach bywa też umieszczana w metadanych lub w sekcji "Informacje o wydaniu", ale w klasycznej terminologii książkowej nadal wiąże się ją ze stroną/stopką redakcyjną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strona redakcyjna (często utożsamiana ze stopką redakcyjną) to miejsce w książce, gdzie podaje się dane formalne o publikacji, np. prawa autorskie, wydawcę, rok wydania, ISBN oraz informacje o redakcji i przygotowaniu wydania. Zwykle znajduje się na początku książki.
Ponieważ strona redakcyjna jest przeznaczona na informacje formalne i "urzędowe" o publikacji. Umieszczenie tam zapisu ©/copyright porządkuje dane prawne i nie zakłóca kompozycji stron tytułowych, które mają funkcję reprezentacyjną (tytuł, autor, wydawca).
Stopka redakcyjna zawiera dane wydawnicze i informacje odpowiedzialności (np. redakcja, prawa, ISBN). Strona tytułowa służy prezentacji tytułu i autora oraz podstawowych danych wydawcy. Różnica wynika z funkcji: formalna informacja vs ekspozycja tytułu.
Można, ale zwykle nie umieszcza się tam pełnej formuły prawnej. Strona tytułowa ma być czytelna i reprezentacyjna, więc informacje prawne częściej trafiają do stopki/strony redakcyjnej. Na egzaminie liczy się typowa praktyka wydawnicza.
To elementy wstępne o różnej roli, ale oba są pomocnicze wobec strony tytułowej. Strona przedtytułowa bywa bardzo oszczędna (np. sam tytuł/seria), a przytytułowa może wspierać prezentację tytułu. Informacje prawne zwykle nie są ich główną funkcją.
Często spotkasz tam: nazwę wydawcy, miejsce i rok wydania, numer ISBN, oznaczenie wydania, nazwiska osób odpowiedzialnych (redakcja, korekta, projekt okładki, skład), a czasem informacje o druku. Zakres zależy od polityki wydawnictwa.
Najczęściej znajduje się na początku książki, wśród stron wstępnych, zwykle w pobliżu stron tytułowych (np. na odwrocie strony tytułowej lub w sąsiedztwie). Dokładne miejsce może się różnić, ale pozostaje w części informacyjnej publikacji.
W e-bookach bywa to rozwiązane różnie: część informacji jest w treści (np. w sekcji informacyjnej na początku), a część w metadanych pliku. Mimo to w zadaniach egzaminacyjnych często stosuje się terminologię z książki drukowanej jako punkt odniesienia.
Najczęstsze są pomyłki nazw wynikające z podobieństwa brzmienia (przedtytułowa/przytytułowa) oraz przenoszenie intuicji "najważniejsze = strona tytułowa" na dane formalne. Pomaga zapamiętać: tytuł eksponuje, stopka porządkuje informacje prawne i wydawnicze.
Ćwicz na realnych przykładach: otwórz kilka książek i wskaż strony wstępne oraz stopkę redakcyjną. Zrób własną "mapę" kolejności stron (front matter) i dopisz, jakie informacje zwykle się tam znajdują. Takie skojarzenia są trwalsze niż sama definicja.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Informację o prawach autorskich (©/copyright) w książce podaje się zwykle w stopce, czyli na stronie redakcyjnej, wraz z danymi wydawniczymi (wydawca, rok, ISBN, redakcja)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Stopka redakcyjna", https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopka_redakcyjna (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Strona tytułowa", https://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_tytu%C5%82owa (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN (hasło), "kolofon", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kolofon;3923004.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie terminów edytorskich (hasła: stopka redakcyjna, strona redakcyjna, kolofon)
  • Materiały dydaktyczne z edytorstwa i typografii dla kierunków poligraficznych
  • Przykładowe skany/układy stron książek (analiza: gdzie jest stopka redakcyjna i informacja ©)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego