KWALIFIKACJA SPL5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 5.
Cysterna o pojemności 40 m3 wykorzystywana do przewozu materiałów niebezpiecznych może być wypełniona maksymalnie w 90%. Co najmniej, ile cystern należy zastosować do przewozu 360 m3 materiału niebezpiecznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pojemność użyteczna jednej cysterny to 90% z 40 m3, czyli 0,9×40=36 m3. Aby przewieźć 360 m3, dzielimy 360/36=10. Wynik jest całkowity, więc minimalna liczba potrzebnych cystern to 10; 9 cystern dałoby tylko 324 m3 pojemności użytecznej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest rozróżnienie między pojemnością nominalną cysterny (40 m3) a pojemnością możliwą do wykorzystania przy ograniczeniu napełnienia do 90%.

1) Oblicz pojemność użyteczną jednej cysterny
90% z 40 m3 to: 0,9 × 40 = 36 m3. Oznacza to, że jedna cysterna może faktycznie zabrać maksymalnie 36 m3 ładunku.

2) Wyznacz minimalną liczbę cystern
Całkowita objętość do przewiezienia to 360 m3. Dzielimy ją przez pojemność użyteczną jednej cysterny: 360 / 36 = 10.

3) Sprawdzenie sensowności wyniku
W logistyce liczba środków transportu musi być liczbą całkowitą, a gdy wynik dzielenia nie jest całkowity, należy zawsze zaokrąglać w górę, bo brakującej części ładunku nie da się "dopchnąć" do już pełnych cystern. Tutaj otrzymaliśmy dokładnie 10, więc nie ma potrzeby zaokrąglania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "9 cystern" wynika zwykle z pominięcia limitu 90% (360/40=9) lub z błędnego zaokrąglenia w dół. Przy limicie 90% dziewięć cystern zapewnia 9×36=324 m3, więc nie mieści całego ładunku.
  • Odpowiedź "8 cystern" to jeszcze większe niedoszacowanie: 8×36=288 m3. Taki wybór często wynika z pobieżnego liczenia lub mylenia pojęć procentowych.
  • Odpowiedź "11 cystern" jest zawyżona, bo 10 cystern już w pełni wystarcza (10×36=360 m3). To typowy efekt "dorzucenia zapasu" mimo że w zadaniu pytanie brzmi: co najmniej.

Najlepsza praktyka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz pojemność użyteczną jednostki (po ograniczeniach), a dopiero potem dziel wolumen i pamiętaj o zaokrąglaniu w górę, gdy wynik nie jest całkowity.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liczymy procent jako ułamek dziesiętny: 90% = 0,9. Następnie mnożymy: 0,9 × 40 = 36 m³. To jest maksymalna objętość ładunku w jednej cysternie przy limicie 90% napełnienia.
Bo liczba cystern musi być całkowita, a ładunku nie da się przewieźć "w części" bez dodatkowej jednostki. Jeśli po podziale objętości wychodzi wynik niecałkowity, nawet minimalna reszta wymaga kolejnej cysterny, więc stosuje się zaokrąglenie w górę.
Oznacza to ograniczenie pojemności użytkowej: można wykorzystać tylko 0,9 pojemności nominalnej. Dla 40 m³ daje to 36 m³. W obliczeniach planistycznych zawsze przyjmuje się tę mniejszą, dopuszczalną wartość.
Najpierw policz pojemność jednej cysterny: 36 m³. Potem pomnóż przez 9: 9 × 36 = 324 m³. Ponieważ 324 m³ < 360 m³, dziewięć cystern nie wystarczy, brakuje 36 m³.
Najczęstsze błędy to: liczenie 360/40 bez uwzględnienia 90%, mylenie 90% z 90 m³, zaokrąglanie w dół "bo blisko", oraz brak kontroli wyniku przez prosty test: liczba cystern × pojemność użytkowa.
Nie zawsze, ale często pojawiają się ograniczenia wynikające z technologii przewozu, bezpieczeństwa lub wymagań operacyjnych. Na egzaminie traktuj taki limit jako warunek zadania: pojemność nominalna nie jest wtedy w pełni dostępna.
Objętość w m³ jest kluczowa, gdy ograniczeniem jest przestrzeń (kubatura) środka transportu, np. zbiorniki, kontenery, nadwozia. Masa jest ważniejsza, gdy limituje nas dopuszczalna ładowność lub naciski na osie. W cysternach często operuje się m³.
Od tego zależy plan floty, terminy podstawienia, koszt frachtu, dobór przewoźnika i harmonogram załadunków/rozładunków. Zbyt mała liczba cystern powoduje opóźnienia i konieczność domawiania transportu, a zbyt duża zawyża koszty.
Nierówny podział jest możliwy, ale nie zmieni minimalnej liczby, bo każda cysterna i tak ma maksymalną pojemność użytkową 36 m³. Suma pojemności wszystkich cystern musi być co najmniej równa 360 m³, więc poniżej 10 nie da się zejść.
Ćwicz schemat: (1) policz pojemność po ograniczeniu procentowym, (2) podziel wielkość ładunku przez pojemność jednostki, (3) zaokrąglij w górę, (4) zrób kontrolę mnożeniem. Rozwiązuj wiele krótkich zadań na procenty i kubaturę.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Pojemność użyteczna jednej cysterny to 90% z 40 m3, czyli 0,9×40=36 m3."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): Funkcja sufitowa – https://pl.wikipedia.org/wiki/Funkcja_sufitowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): Metr sześcienny – https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_szescienny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały do matematyki: procenty i zaokrąglenia w zadaniach praktycznych
  • Zadania treningowe z logistyki/spedycji: dobór liczby pojazdów pod wolumen
  • Karty ćwiczeń z obliczeń w jednostkach objętości (m³) i przeliczeń procentowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego