W sterylizacji parowej kluczowy dla skuteczności jest czas ekspozycji, czyli okres, w którym wsad jest utrzymywany w zadanej temperaturze w obecności nasyconej pary wodnej. Dla temperatury 121°C jako minimalny czas fazy sterylizacji tradycyjnie przyjmuje się 15 minut, co odpowiada powszechnie nauczanym parametrom cyklu.
Ważne jest rozróżnienie pojęć:
- czas cyklu (całkowity) obejmuje m.in. nagrzewanie, odpowietrzanie/usuwanie powietrza, ekspozycję i suszenie,
- czas fazy sterylizacji dotyczy wyłącznie utrzymania wymaganej temperatury przez określony czas.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Czasy typu 3,5 minuty czy 7 minut są zbyt krótkie, aby w typowych warunkach zapewnić wymaganą redukcję drobnoustrojów w całym wsadzie, zwłaszcza w wyrobach o złożonej budowie lub w opakowaniach. Odpowiedź 20 minut może występować w niektórych programach lub dla określonych wsadów, ale pytanie dotyczy wartości minimalnej, więc nie jest najlepszym wyborem.
Jednocześnie w praktyce klinicznej i w systemie jakości należy pamiętać, że parametry procesu nie powinny być dobierane "z pamięci", tylko zgodnie z:
- programem sterylizatora i jego przeznaczeniem,
- instrukcją wytwórcy wyrobu medycznego (warunki sterylizacji),
- wynikami walidacji i rutynowej kontroli procesu,
- rodzajem wsadu (masa, pakiety, porowatość, światła narzędzi).
Na egzaminie najczęściej sprawdza się rozumienie, że dla 121°C minimalny czas ekspozycji jest dłuższy niż w wyższych temperaturach oraz że mówimy o fazie sterylizacji, a nie o całym cyklu.
