KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Część lub całość zespołu archiwalnego przejęta do zasobu archiwum od twórcy zespołu to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akcesja to określenie przejęcia (wpływu) części lub całości zespołu archiwalnego do zasobu archiwum od jego twórcy. Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych sytuacji: łączenia materiałów, następstwa/ciągłości lub zwrotu (odzyskania) materiałów, więc nie opisują typowego wpływu od twórcy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania właściwego terminu archiwalnego dla sytuacji, w której archiwum przejmuje część lub całość zespołu archiwalnego bezpośrednio od twórcy zespołu i włącza te materiały do swojego zasobu. W takim przypadku właściwym pojęciem jest "akcesja", rozumiana jako wpływ/nabytki materiałów do archiwum, czyli akt przejęcia i włączenia do zasobu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Scalenie" kojarzy się z czynnością łączenia rozproszonych części w jedną całość. W archiwistyce może dotyczyć działań porządkujących lub łączenia materiałów, ale nie jest podstawowym terminem oznaczającym sam fakt przejęcia materiałów od twórcy do zasobu.
  • "Sukcesja" wskazuje na następstwo (ciągłość) po kimś lub po czymś, zwykle w sensie przejęcia praw, obowiązków albo kontynuacji działalności przez inny podmiot. To inny mechanizm niż opisany w pytaniu wpływ materiałów do archiwum od twórcy zespołu.
  • "Rewindykacja" odnosi się do odzyskania mienia/dóbr (zwrotu), a więc sytuacji restytucyjnej: archiwum lub inny uprawniony podmiot dochodzi zwrotu materiałów. Nie opisuje to standardowego przejmowania zespołu od twórcy w ramach wpływu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "przejęcie do zasobu archiwum od twórcy" szukaj terminu oznaczającego wpływ/nabytki. Natomiast terminy związane z łączeniem (scalenie), następstwem (sukcesja) oraz odzyskaniem (rewindykacja) opisują inne procesy, choć mogą brzmieć podobnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akcesja to przejęcie materiałów archiwalnych (części lub całości zespołu) do zasobu archiwum, najczęściej jako wpływ/nabytki od twórcy zespołu. W praktyce oznacza moment, gdy materiały trafiają do archiwum i podlegają ewidencji.
W ujęciu terminologicznym akcesja opisuje sytuację, gdy materiały powstałe u twórcy są przekazywane do archiwum i włączane do zasobu. Kluczowe jest pochodzenie od twórcy oraz fakt przyjęcia do zasobu, a nie np. łączenie czy odzyskiwanie.
Rewindykacja dotyczy odzyskania lub żądania zwrotu materiałów, które znajdują się u nieuprawnionego posiadacza albo poza miejscem, gdzie powinny być przechowywane. To proces restytucyjny, a nie standardowy wpływ materiałów od twórcy do archiwum.
Akcesja dotyczy przyjęcia materiałów do zasobu (wpływ). Scalenie dotyczy łączenia rozproszonych części w jedną całość (działanie porządkujące). Jeśli pytanie mówi o przejęciu od twórcy, właściwsza jest akcesja.
Nie. Sukcesja odnosi się do następstwa (np. przejęcia praw, obowiązków lub kontynuacji działalności przez inny podmiot). Przejęcie materiałów do zasobu archiwum od twórcy to co do zasady akcesja, czyli wpływ/nabytki, a nie relacja następstwa.
Najczęściej mylone są terminy brzmiące podobnie lub kojarzące się z "przejęciem": sukcesja (następstwo) i rewindykacja (odzyskanie). Część osób wybiera też scalenie, bo intuicyjnie łączy "porządkowanie" z wpływem, choć to inny proces.
W praktyce akcesja bywa odzwierciedlona w dokumentacji wpływu: rejestrach wpływów/nabytków, protokołach przekazania lub innych zapisach ewidencyjnych. Najważniejsze jest, aby dało się wykazać, co przejęto, od kogo i kiedy.
Gdy twórca przekazuje materiały etapami (np. po zakończeniu kolejnych okresów działalności) albo gdy przekazanie dotyczy wybranych serii/spraw. Pytanie egzaminacyjne zwykle podkreśla, że może to być "część lub całość" zespołu.
Akcesja jest punktem wyjścia do dalszych czynności: ewidencjonowania wpływu, ustalenia przynależności zespołowej, a następnie porządkowania i opracowania. Bez poprawnego rozpoznania, że to wpływ do zasobu, łatwo pomylić procesy i użyć błędnych terminów.
Najlepiej uczyć się przez krótkie definicje i kontrprzykłady: akcesja = wpływ do zasobu, rewindykacja = odzyskanie, sukcesja = następstwo, scalenie = łączenie. Pomaga też układanie własnych zdań z każdym terminem i porównywanie, jaki proces opisuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Akcesja to określenie przejęcia (wpływu) części lub całości zespołu archiwalnego do zasobu archiwum od jego twórcy."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (słowniki/encyklopedie terminów archiwalnych, podręczniki archiwistyki).
  • Instrukcje i materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące ewidencji zasobu i terminologii archiwalnej.
  • Zestawy pytań powtórkowych z terminologii: wpływy/nabytki, ewidencja, proweniencja, historia zespołu.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego