KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 14.
Część tokarki oznaczona strzałką przeznaczona jest do
Ilustracja przedstawia tokarkę, która jest urządzeniem używanym w obróbce drewna, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "mocowania toczonego elementu."
W toczeniu kluczowe jest pewne zamocowanie przedmiotu w zespole mocującym (np. uchwycie) tak, aby obracał się razem z wrzecionem. "Centrowanie" dotyczy osiowego ustawienia (często kłami), a wiercenie i smarowanie noża nie są funkcją elementu mocującego.

Pełne wyjaśnienie:

W toczeniu podstawowym zadaniem elementów mocujących tokarki jest unieruchomienie i pewne utrzymanie obrabianego przedmiotu tak, aby mógł on obracać się współosiowo z układem napędowym i nie wysunął się pod wpływem sił skrawania. Dlatego odpowiedź "mocowania toczonego elementu." odpowiada typowej funkcji zespołu mocującego (np. uchwytu, tarczy czołowej lub innego oprzyrządowania mocującego).

Odpowiedź "centrowania elementu." jest częstą pomyłką. Centrowanie oznacza osiowe ustawienie i podparcie elementu, zwykle przy użyciu kła (w koniku lub wrzecionie) albo innych baz ustalających. Centrowanie może towarzyszyć mocowaniu, ale nie jest tym samym: element może być mocowany w uchwycie bez klasycznego centrowania kłami, a samo centrowanie nie zastępuje bezpiecznego zamocowania.

Odpowiedź "wiercenia gniazd w czole elementu." dotyczy operacji technologicznej, którą wykonuje się narzędziem wiercącym (np. wiertłem w uchwycie wiertarskim osadzonym w koniku lub w oprawce), a nie funkcji standardowego elementu mocującego przedmiot. Sam fakt, że na tokarce można wiercić osiowo, nie oznacza, że wskazany element służy do wiercenia.

Odpowiedź "smarowania noża podczas pracy." jest niepoprawna, bo smarowanie/chłodzenie (jeśli występuje) realizuje się osobnym układem (chłodziwo, oliwiarka) lub ręcznie, a nie przez element przeznaczony do trzymania przedmiotu. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli część "trzyma" przedmiot, jej funkcją jest mocowanie; jeśli "podpiera" oś, jej funkcją jest centrowanie/podparcie.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij w myślach rolę elementu ("trzyma", "podpiera", "napędza", "prowadzi narzędzie"). To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa kształtów na rysunkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mocowanie to unieruchomienie i pewne utrzymanie przedmiotu w oprzyrządowaniu (np. uchwycie, na tarczy), tak aby obracał się stabilnie i nie wysunął się podczas skrawania. Celem jest bezpieczeństwo pracy i utrzymanie wymiarów oraz współosiowości.
Mocowanie "trzyma" przedmiot (zaciska lub przykręca). Centrowanie zwykle "ustawia i podpiera" oś przedmiotu, często przy użyciu kła (w koniku) lub innego elementu bazującego. W praktyce oba procesy mogą wystąpić razem, ale pełnią różne funkcje.
Bo na rysunku oba elementy są blisko osi obrabiarki i mają podobne, "masywne" kształty. Uchwyt jest związany ze wrzecionem i służy do trzymania przedmiotu, a konik służy głównie do podparcia (kłem) lub osadzenia narzędzia w osi (np. wiertła).
W praktyce spotyka się m.in. mocowanie w uchwycie, na tarczy (płycie czołowej), na trzpieniu, między kłami oraz z użyciem podtrzymek. Dobór zależy od kształtu elementu, wymaganej dokładności i tego, czy obrabiasz czoło, czy powierzchnie walcowe.
Tak, wiercenie osiowe jest możliwe, ale realizuje się je narzędziem (wiertłem) osadzonym w odpowiednim uchwycie/oprawce, najczęściej w koniku. To nie jest "funkcja" elementu mocującego przedmiot, tylko osobna operacja technologiczna wykonywana po prawidłowym zamocowaniu.
Centrowanie (toczenie między kłami) stosuje się, gdy zależy Ci na dobrej współosiowości długiego elementu, możliwości obróbki na całej długości oraz ograniczeniu bicia. Uchwyt jest wygodny, ale przy długich detalach może wymagać dodatkowego podparcia.
Najgroźniejsze to wysunięcie lub wyrwanie detalu, uderzenie obracającym się elementem, zakleszczenie narzędzia i nagły odrzut. Skutkiem mogą być urazy oraz uszkodzenie obrabiarki. Dlatego przed startem sprawdza się docisk, stabilność i brak kolizji.
Uchwyt tokarski służy przede wszystkim do mocowania przedmiotu obrabianego tak, aby obracał się razem z wrzecionem. Nie jest to układ smarowania ani element do wiercenia. Rozpoznasz go po tym, że jest na osi wrzeciona i ma elementy zaciskowe.
Bo smarowanie/chłodzenie to osobny układ (chłodziwo, oliwiarka, ręczne podawanie), a nie podstawowa funkcja części przeznaczonej do mocowania lub podparcia. W pytaniach o "część tokarki" najczęściej chodzi o rolę mechaniczną: trzymanie, napęd, prowadzenie.
Najpierw określ, czy strzałka wskazuje element na wrzecionie (zwykle mocowanie/napęd), czy na końcu łoża (często konik/podparcie). Potem dopasuj funkcję: "trzyma detal" (mocowanie) vs "podpiera oś" (centrowanie). Unikaj zgadywania po nazwach.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "mocowania toczonego elementu."W toczeniu kluczowe jest pewne zamocowanie przedmiotu w zespole mocującym (np. uchwycie) tak, aby obracał się razem z wrzecionem."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny obróbki skrawaniem i budowy obrabiarek
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dla prac na tokarce (materiały szkolne/zakładowe)
  • Podręczniki i skrypty do "obróbki skrawaniem" oraz "obrabiarek" stosowane w kształceniu zawodowym (wymagają wskazania konkretnego wydania przez ośrodek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego