KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Częścią przedstawioną na zdjęciu jest
Ilustracja przedstawia korbowód, który jest częścią mechanizmu silnika spalinowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na zdjęciu rozpoznaje się korbowód, czyli element łączący tłok z wałem korbowym w mechanizmie korbowo‑tłokowym. Charakterystyczne są dwa "ucha" (główka i stopa) połączone trzonem. Wodzik i jarzmo to elementy prowadzące, a popychacz jest typowy dla układu rozrządu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "korbowód".

Korbowód jest elementem mechanizmu korbowo‑tłokowego, którego zadaniem jest przeniesienie siły z tłoka (lub innego elementu posuwistego) na wał korbowy oraz zamiana ruchu posuwisto‑zwrotnego na obrotowy. Typowy korbowód ma cechy rozpoznawcze związane z połączeniami przegubowymi: dwa końce z otworami (główka korbowodu od strony czopa korbowego wału oraz stopa od strony sworznia tłokowego) oraz trzon łączący te części.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wodzik" kojarzy się z mechanizmami prowadzącymi (np. w przekładniach, mechanizmach zmiany biegów, układach z krzywką), gdzie element ma przede wszystkim prowadzić lub przesuwać inny detal. Zwykle ma inną geometrię niż element łączący dwa czopy przegubowe pod dużym obciążeniem.
  • "jarzmo" to nazwa spotykana m.in. dla elementów obejmujących/utrzymujących (yoke, jarzmo zaciskowe, jarzmo w mechanizmach jarzmowych). Często jest to część "obejmująca" lub nośna, a nie typowy łącznik dwóch przegubów jak korbowód.
  • "popychacz" występuje głównie w układach rozrządu lub mechanizmach z krzywką (przenosi ruch od krzywki na dźwignię/zawór). Ma zwykle kształt przystosowany do kontaktu z krzywką i prowadzenia w tulei, a nie dwustronne ucho–trzon–ucho.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji ze zdjęcia najpierw ustal funkcję elementu po geometrii (czy łączy dwa przeguby, czy prowadzi w prowadnicy, czy styka się z krzywką), a dopiero potem dobieraj nazwę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korbowód to element łączący część wykonującą ruch posuwisto‑zwrotny (np. tłok) z wałem korbowym. Jego rola to przenoszenie sił i umożliwienie zamiany ruchu posuwistego na obrotowy. Najczęściej ma dwa końce z otworami (przeguby) połączone trzonem.
Szukaj elementu z dwiema charakterystycznymi "główkami" (otworami pod sworzeń i czop) połączonymi trzonem. Korbowód zwykle wygląda jak wydłużony łącznik przegubowy, a jego kształt sugeruje pracę pod znacznym obciążeniem. Elementy prowadzące mają zwykle inne, "ślizgowe" powierzchnie.
Wodzik jest kojarzony z prowadzeniem lub przesuwaniem innego elementu (np. w mechanizmach sterowania, przekładniach, prowadnicach). Korbowód natomiast jest łącznikiem przegubowym przenoszącym siłę między dwoma czopami i pracuje w układzie zamiany ruchu. Różnią się funkcją, obciążeniem i typową geometrią.
Popychacz to element przenoszący ruch w mechanizmach krzywkowych, szczególnie w układach rozrządu. Współpracuje z krzywką i często pracuje w prowadzeniu (tulei), dlatego ma powierzchnie dopasowane do toczenia/ślizgu po krzywce. To inna rola niż łączenie tłoka z wałem, typowe dla korbowodu.
Do częstych problemów należą: zużycie powierzchni współpracy na czopach (luz w łożyskowaniu), odkształcenie korbowodu po przeciążeniu, pęknięcia trzonu oraz uszkodzenia stopy/główki. Objawy mogą obejmować stuki, spadek sprawności lub awarię układu korbowego. Weryfikuje się też współosiowość i stan panewek.
Jarzmo jest często elementem obejmującym, nośnym lub zaciskowym (w zależności od zastosowania) i może pełnić funkcję mocującą albo prowadzącą. Korbowód jest typowo smukłym łącznikiem dwóch przegubów, pracującym w cyklicznym obciążeniu. W zadaniach egzaminacyjnych warto porównywać: czy detal "łączy czopy", czy raczej "trzyma/obejmuje".
Korbowód współpracuje z częścią posuwistą (np. tłokiem poprzez sworzeń) oraz z wałem korbowym (poprzez czop korbowy i zwykle łożyskowanie). W zależności od konstrukcji pojawiają się też panewki, śruby stopy korbowodu i elementy smarowania. Na egzaminie warto znać tę "parę" połączeń: tłok–korbowód–wał.
Często tak, jeśli analizujesz cechy funkcjonalne: obecność otworów pod sworznie/czopy (przeguby), powierzchnie ślizgowe (prowadzenie), kształt pod kontakt z krzywką, miejsca pod mocowanie śrubami itp. Najpierw określ, czy element przenosi siłę między dwoma osiami obrotu, czy prowadzi ruch liniowy. Dopiero potem dobieraj nazwę.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi "na skojarzenie" zamiast po analizie kształtu, mylenie elementów o podobnych nazwach oraz ignorowanie cech przegubowych (otwory, podział na główkę i stopę). Pomaga metoda: wskazać dwa miejsca współpracy elementu z innymi częściami, a potem dopasować nazwę do funkcji.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: przeglądaj rysunki złożeniowe, oglądaj realne detale w pracowni i na stanowisku montażowym, a także rozwiązuj testy ze zdjęciami. Skuteczna technika to tworzenie fiszek: zdjęcie/rysunek z jednej strony, nazwa i funkcja z drugiej. Warto uczyć się parami: element + z czym współpracuje.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Na zdjęciu rozpoznaje się korbowód, czyli element łączący tłok z wałem korbowym w mechanizmie korbowo‑tłokowym."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Korbowód" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Korbow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "korbowód" — https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/korbowod;3923770.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy maszyn (dział: mechanizmy korbowo-tłokowe)
  • Katalogi części i rysunki złożeniowe mechanizmów korbowych (ćwiczenie identyfikacji)
  • Modele dydaktyczne/mechanizmy demonstracyjne w pracowni (oglądanie i nazywanie części)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego