KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 26.
Częsta i długotrwała praca narzędziami ręcznymi o napędzie elektrycznym lub pneumatycznym może prowadzić do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długotrwała, częsta praca narzędziami ręcznymi (elektrycznymi lub pneumatycznymi) zwykle wiąże się z ekspozycją na drgania przenoszone na kończyny górne.
Skutkiem przewlekłego narażenia mogą być zaburzenia naczyniowo-nerwowe i kostno-stawowe, określane jako choroba wibracyjna.

Pełne wyjaśnienie:

Przy częstej i długotrwałej pracy narzędziami ręcznymi z napędem (elektrycznym lub pneumatycznym) dominującym czynnikiem szkodliwym bywa drganie mechaniczne przenoszone na organizm, zwłaszcza na dłonie i przedramiona. Taka ekspozycja ma charakter przewlekły i jej skutki narastają stopniowo.

Choroba wibracyjna (zespół dolegliwości od drgań) obejmuje typowo:

  • objawy naczyniowe (np. napadowe zblednięcia palców, zaburzenia ukrwienia),
  • objawy neurologiczne (mrowienie, drętwienie, osłabienie czucia),
  • zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym (ból, spadek sprawności chwytu).

Dlatego poprawną odpowiedzią jest choroba wibracyjna – bezpośrednio związana z długotrwałym narażeniem na wibracje podczas obsługi narzędzi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Porażenie prądem elektrycznym dotyczy przede wszystkim uszkodzeń izolacji, niewłaściwego podłączenia, pracy w niekorzystnych warunkach lub błędów eksploatacyjnych. Jest to zagrożenie zdarzeniowe (nagłe), a nie typowy skutek "częstej i długotrwałej" pracy jako takiej.
  • Negatywne skutki w układzie pokarmowym nie są charakterystycznym, typowym następstwem ekspozycji na drgania od narzędzi ręcznych; ten układ nie jest główną drogą oddziaływania wibracji przenoszonych przez ręce.
  • Rozedma płuc wiąże się głównie z długotrwałym oddziaływaniem czynników oddechowych (np. pyły, dym tytoniowy, niektóre czynniki chemiczne). Sama praca narzędziami pneumatycznymi/elektrycznymi nie stanowi typowego mechanizmu prowadzącego do rozedmy.

W praktyce BHP kluczowe jest rozpoznanie stanowisk z drganiami, ograniczanie ekspozycji (organizacyjnie i technicznie) oraz edukacja pracowników, aby zmniejszać ryzyko rozwoju objawów przewlekłych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba wibracyjna to zespół dolegliwości spowodowanych przewlekłym narażeniem na drgania mechaniczne, najczęściej przenoszone na dłonie i przedramiona podczas pracy narzędziami ręcznymi. Obejmuje zwykle objawy naczyniowe, neurologiczne oraz zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym.
Wiele narzędzi pneumatycznych generuje znaczne drgania, które przez uchwyt przechodzą na ręce operatora. Jeśli praca jest częsta i długotrwała, a przerwy i organizacja pracy są niewystarczające, ekspozycja kumuluje się i może prowadzić do przewlekłych dolegliwości typowych dla choroby wibracyjnej.
Do częstych sygnałów należą: mrowienie i drętwienie palców, osłabienie czucia i siły chwytu, bóle w obrębie dłoni i nadgarstka oraz zaburzenia krążenia (np. zblednięcia palców w chłodzie). W BHP ważne jest wczesne wyłapywanie takich objawów i ograniczanie narażenia.
Nie jest to typowy skutek "długotrwałej" ekspozycji, lecz raczej zdarzenie wynikające z uszkodzeń, błędów użytkowania lub niewłaściwych warunków (np. wilgoć, brak ochrony, wadliwa instalacja). Pytanie o długotrwałą pracę dotyczy zwykle skutków przewlekłych, takich jak dolegliwości od drgań.
Stosuje się rozwiązania techniczne i organizacyjne: dobór narzędzi o niższych drganiach, regularny serwis, właściwe osprzęty, rotację pracowników, planowanie przerw oraz ergonomiczny chwyt. Skuteczność rośnie, gdy działania są łączone, a nie ograniczane do jednego środka.
W praktyce obejmuje to: identyfikację źródeł drgań, ocenę ryzyka i narażenia, dobór środków ograniczających ekspozycję, instruktaż stanowiskowy oraz monitorowanie stanu zdrowia pracowników w ramach profilaktyki. Ważne jest też dokumentowanie działań i kontrola, czy procedury są faktycznie stosowane.
O "długotrwałości" decyduje nie tylko czas jednego dnia, ale powtarzalność pracy i łączny czas w skali tygodni i miesięcy. W ocenie BHP bierze się pod uwagę realny czas trzymania pracującego narzędzia, przerwy oraz charakter pracy. Im większa regularność i czas, tym większe ryzyko skutków przewlekłych.
Często myli się skutki przewlekłe z zagrożeniami nagłymi: wybiera się "porażenie prądem", bo kojarzy się z elektronarzędziami. Innym błędem jest łączenie wibracji z układem oddechowym lub pokarmowym bez mechanizmu. Warto szukać, jaki czynnik dominuje: drgania, hałas, pyły czy prąd.
Nie zawsze. Rękawice mogą ograniczać część drgań w pewnych zakresach częstotliwości, ale nie zastępują doboru narzędzia, serwisu i organizacji pracy. Mogą też pogarszać chwyt i ergonomię, co bywa ryzykiem wtórnym. Najlepsze efekty daje łączenie środków technicznych i organizacyjnych.
Choroba wibracyjna jest związana z oddziaływaniem drgań i często daje objawy naczyniowo-nerwowe (np. drętwienie, zaburzenia czucia, zblednięcia palców). Przeciążenia ergonomiczne częściej wynikają z siły, powtarzalności i nieprawidłowych pozycji, powodując ból przeciążeniowy i ograniczenie ruchu. W BHP oba czynniki mogą współwystępować.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 5349-1:2004, Drgania mechaniczne — Pomiar i ocena narażenia człowieka na drgania przenoszone przez ręce — Część 1: Wymagania ogólne
  • PN-EN ISO 5349-2:2004, Drgania mechaniczne — Pomiar i ocena narażenia człowieka na drgania przenoszone przez ręce — Część 2: Poradnik praktyczny do pomiarów w miejscu pracy
  • Dyrektywa 2002/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (drgania)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące drgań mechanicznych i narażenia na wibracje
  • Normy opisujące pomiar i ocenę narażenia na drgania przenoszone na ręce
  • Podręczniki medycyny pracy/BHP omawiające choroby zawodowe i czynniki szkodliwe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego