KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Czujka składająca się z elementu czułego na drgania mechaniczne i układu elektronicznego to czujka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujka opisana jako zestaw: element reagujący na drgania mechaniczne oraz układ elektroniczny przetwarzający sygnał, odpowiada definicji czujki wibracyjnej.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych zjawisk: zalania (woda), ruchu (przemieszczenie) lub pola magnetycznego.

Pełne wyjaśnienie:

Czujka, której element czuły reaguje na drgania mechaniczne (wibracje), a następnie sygnał jest wzmacniany/kształtowany przez układ elektroniczny, jest klasyfikowana jako czujka wibracyjna. W praktyce taki tor detekcyjny może bazować na zjawiskach mechaniczno-elektrycznych (np. przetwarzaniu odkształceń lub przyspieszeń na sygnał elektryczny), a elektronika odpowiada za filtrację, progowanie i generację sygnału wyjściowego.

Odpowiedź "zalania" jest nieadekwatna, bo czujki zalania reagują na obecność cieczy (np. zwarcie elektrod, zmiana rezystancji/przewodności lub czujnik wilgotności), a nie na drgania. Odpowiedź "ruchu" dotyczy detekcji obecności/przemieszczenia w przestrzeni (np. czujki PIR, mikrofalowe), gdzie sygnałem jest zmiana promieniowania podczerwonego lub odbicia fali, a nie wibracje konstrukcji. Odpowiedź "magnetyczna" odnosi się do zjawisk pola magnetycznego (np. kontaktrony w czujkach otwarcia drzwi/okien, czujniki Halla), czyli do detekcji zmiany pola, a nie drgań.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest dopasowanie bodźca (drgania, woda, ruch, pole magnetyczne) do nazwy czujki oraz pamiętanie, że opis "element czuły + układ elektroniczny" jest typowy dla większości czujników, więc rozstrzygające jest właśnie to, na co reaguje element czuły.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujka wibracyjna to urządzenie, które wykrywa drgania mechaniczne (wibracje) i zamienia je na sygnał elektryczny przetwarzany przez elektronikę. Stosuje się ją m.in. do wykrywania wstrząsów, uderzeń lub drgań przenoszonych przez konstrukcję.
Element czuły reaguje na drgania/odkształcenia lub przyspieszenia i wytwarza sygnał (np. zmianę napięcia, ładunku albo rezystancji). Następnie układ elektroniczny wzmacnia i filtruje sygnał oraz porównuje go z progiem, aby rozpoznać zdarzenie.
Czujka wibracyjna wykrywa drgania materiału/konstrukcji, a czujka ruchu wykrywa przemieszczenie obiektu w przestrzeni (np. PIR lub mikrofalowa). Ruch nie musi powodować drgań, a drgania mogą wystąpić bez widocznego ruchu w polu widzenia czujki.
Czujka magnetyczna reaguje na zmianę pola magnetycznego (np. magnes oddala się od kontaktronu), więc jest typowa dla kontroli otwarcia drzwi/okien. Czujka wibracyjna reaguje na drgania mechaniczne, np. uderzenia lub wstrząsy przenoszone przez powierzchnię.
Czujkę zalania stosuje się wtedy, gdy zagrożeniem jest woda lub inna ciecz (np. przy pralce, zmywarce, węźle wodnym). Czujka wibracyjna nie wykrywa cieczy; jej zadaniem jest wykrywanie drgań i wstrząsów, więc ma inne przeznaczenie.
Najczęściej myli się bodźce: drgania vs ruch, oraz magnetyczna vs wibracyjna. Pomaga metoda: najpierw nazwij zjawisko (woda/ruch/pole/drgania), a dopiero potem wybierz nazwę czujki. Unikaj wyboru "na skojarzenie" z pojedynczym słowem.
Nie. Większość czujników i czujek ma element czuły oraz część elektroniczną do obróbki sygnału. Dlatego w pytaniach kluczowe jest, na jaki bodziec reaguje element czuły: tutaj są to drgania mechaniczne, więc chodzi o czujkę wibracyjną.
Zwykle wykonuje się test funkcjonalny: wywołuje się kontrolowane drgania/uderzenia w chronionym elemencie i obserwuje reakcję wyjścia czujki oraz centrali/układu wejściowego. Ważne jest dobranie czułości i filtracji tak, aby reagowała na zdarzenia istotne, a nie na przypadkowe wibracje.
Istotne są m.in. pasmo częstotliwości, czułość, próg zadziałania, sposób montażu i odporność na zakłócenia. W układach alarmowych ważna bywa też odporność na fałszywe alarmy, a w pomiarach technicznych: liniowość, powtarzalność i stabilność temperaturowa.
Ucz się "mapy bodziec→czujka": drgania→wibracyjna, woda→zalania, pole→magnetyczna, obecność/ruch→ruchu. Dodatkowo przejrzyj opisy katalogowe i schematy blokowe: element czuły, wzmacniacz, filtr, komparator. To ułatwia rozpoznawanie po krótkich definicjach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Akcelerometr" – opis czujnika przyspieszeń i zastosowań w pomiarze drgań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Akcelerometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Vibration sensor" – ogólny opis czujników drgań/wibracji, https://en.wikipedia.org/wiki/Vibration_sensor (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kontaktron" – przykład czujnika/elementu stosowanego w czujkach magnetycznych, dla rozróżnienia od czujek wibracyjnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontaktron (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw czujników i przetworników (dział: czujniki mechaniczne i drgań)
  • Dokumentacje katalogowe czujników/czujek drgań (opisy działania i zastosowań)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące doboru elementów i urządzeń w instalacjach elektronicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego