KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 20.
Czy na podstawie samych wymiarów wyrobiska (200 m × 5 m × 3 m) można jednoznacznie określić jego przeznaczenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Same wymiary wyrobiska nie przesądzają o jego funkcji.
O przeznaczeniu decydują m.in. lokalizacja w sieci wyrobisk, wyposażenie (np. urządzenia transportowe, elementy wentylacji, odwadnianie) i rola projektowa. Te same gabaryty mogą mieć wyrobiska o różnych zadaniach.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym wyrobiska klasyfikuje się przede wszystkim według funkcji, czyli tego, do czego są przeznaczone w układzie kopalni. Sama geometria (długość, szerokość, wysokość) jest zwykle skutkiem wymagań funkcjonalnych, a nie jednoznacznym "oznaczeniem" przeznaczenia.

Wymiary 200 m × 5 m × 3 m mogą pasować do różnych rozwiązań organizacyjno-technicznych. O tym, czy jest to wyrobisko transportowe, wentylacyjne, odwadniające, dostępowe albo pomocnicze, rozstrzygają dopiero informacje takie jak:

  • lokalizacja w sieci wyrobisk i rola w układzie komunikacyjnym,
  • wyposażenie techniczne (np. przenośniki, kolejki, rurociągi, pompy, obudowa i instalacje),
  • organizacja ruchu materiałów i ludzi (kierunek przemieszczania, strefy pracy),
  • parametry eksploatacyjne, np. przeznaczenie projektowe, a w praktyce także nachylenie czy kierunek przepływu powietrza.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: nie da się jednoznacznie określić przeznaczenia wyrobiska wyłącznie z jego wymiarów – potrzebny jest kontekst (lokalizacja, wyposażenie, dokumentacja).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zawierają słowo "zawsze". W praktyce te same wymiary mogą wystąpić w wyrobiskach pełniących różne role, a część wyrobisk bywa też wielofunkcyjna. Na egzaminie warto uważać na uogólnienia: jeżeli pytanie nie podaje informacji o wyposażeniu i usytuowaniu, kategoryczne przypisanie funkcji na podstawie gabarytów jest nieuprawnione.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nie. Wymiary mogą pasować do wielu funkcji. O przeznaczeniu decydują przede wszystkim: lokalizacja w sieci wyrobisk, wyposażenie (np. transport, wentylacja, odwadnianie) oraz zapis w dokumentacji kopalni. Geometria jest zwykle konsekwencją funkcji.
To podział wyrobisk podziemnych na grupy zależnie od roli w kopalni, np. związane z eksploatacją, przygotowaniem dostępu, infrastrukturą pomocniczą lub transportem. W praktyce oznacza to, że nazwa/typ wyrobiska wynika z tego, do czego służy, a nie tylko jak wygląda.
Najczęściej po wyposażeniu i organizacji ruchu: przenośnikach, torach, kolejce, trasie przejazdu, znakach i poleceniach ruchowych oraz po tym, że jest elementem ciągu odstawy/transportu. Sama szerokość i wysokość nie przesądzają jeszcze o przeznaczeniu.
Bo wymiary wynikają z minimalnych potrzeb technicznych (przejście ludzi, montaż instalacji, przejazd środków transportu, przepływ powietrza). Jeżeli kilka funkcji ma zbliżone wymagania przestrzenne, to podobne gabaryty mogą wystąpić w różnych miejscach kopalni i dla różnych zadań.
Przydają się: lokalizacja (połączenia z innymi wyrobiskami), wyposażenie techniczne (transport, wentylacja, rurociągi, pompy), przeznaczenie projektowe w dokumentacji oraz sposób użytkowania na zmianie. Te dane razem pozwalają poprawnie zaklasyfikować wyrobisko.
Tak, w praktyce spotyka się wyrobiska, które pełnią więcej niż jedną funkcję. Przykładowo wyrobisko może służyć do przejazdu/transportu, a jednocześnie być drogą przepływu powietrza. Dlatego klasyfikacja wymaga kontekstu i często odnosi się do funkcji dominującej.
Typowy błąd to utożsamienie gabarytów z przeznaczeniem: "duże = transport", "małe = wentylacja". Drugi błąd to ignorowanie słów typu zawsze w odpowiedziach. Jeśli brakuje danych o wyposażeniu i lokalizacji, zwykle nie da się uczciwie wskazać jednej funkcji.
Trzeba zwracać uwagę na oznaczenia i połączenia wyrobisk (ciągi komunikacyjne, rejon ściany/przodka), a także symbole infrastruktury: transportu, wentylacji, odwadniania. Mapa i opisy w dokumentacji pokazują rolę wyrobiska w układzie kopalni lepiej niż same wymiary.
Są istotne przy doborze i bezpiecznym użytkowaniu wyposażenia (np. środki transportu, obudowa, instalacje), przy ocenie możliwości mijania się ludzi i maszyn oraz przy organizacji robót. Jednak wymiary mówią raczej o możliwościach technicznych, a nie o jednoznacznym przeznaczeniu.
Warto sprawdzić, czy pytanie daje podstawę do jednoznacznego wniosku. Jeśli podano tylko geometrię, a odpowiedzi są kategoryczne ("zawsze"), to najczęściej poprawna jest odpowiedź mówiąca, że nie można ustalić funkcji bez dodatkowych informacji. To typowa pułapka na nadmierne uogólnienia.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że te same gabaryty mogą mieć wyrobiska o różnych zadaniach.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne GIW.2 dotyczące klasyfikacji i funkcji wyrobisk podziemnych
  • Podstawy górnictwa podziemnego – rozdziały o wyrobiskach, ich roli i wyposażeniu
  • Ćwiczenia z czytania map górniczych i rozpoznawania oznaczeń infrastruktury

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego