KWALIFIKACJA ROL12 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Czym pobiera się próby w kierunku gąbczastej encefalopatii bydła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W badaniach w kierunku BSE pobiera się materiał z ośrodkowego układu nerwowego, dlatego stosuje się narzędzie przeznaczone do pobrania fragmentu tkanki (łyżeczkę o ząbkowanej krawędzi), a nie sprzęt do iniekcji czy wymazów. Pozostałe narzędzia służą do pobierania płynów lub materiału powierzchniowego.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie w kierunku gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) dotyczy choroby prionowej, w której kluczowe znaczenie diagnostyczne ma materiał pochodzący z ośrodkowego układu nerwowego. W praktyce pobranie próbki wymaga narzędzia umożliwiającego pobranie fragmentu tkanki w sposób kontrolowany i możliwie czysty.

Dlatego właściwym wyborem jest "Łyżeczka o ząbkowanej krawędzi". Taki przyrząd jest kojarzony z pobieraniem materiału tkankowego (a nie płynów) i ułatwia oddzielenie fragmentu struktur OUN bez polegania na technikach typowych dla pobierania krwi czy wymazów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pobierania prób w kierunku BSE?

  • "Tubostrzykawka" jest typowo kojarzona z podawaniem preparatów lub pobieraniem/odmierzaniem płynów, a nie z pobieraniem fragmentu tkanki nerwowej do badań TSE.
  • "Wacikiem z wymazówki" pobiera się materiał powierzchniowy (wymaz) do badań mikrobiologicznych lub cytologicznych. W BSE nie chodzi o wymaz z błony śluzowej czy skóry, tylko o materiał z OUN.
  • "Igłoprobówką" pobiera się krew lub inne płyny ustrojowe. To narzędzie nie odpowiada specyfice próbki tkankowej wymaganej w diagnostyce BSE.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się BSE/TSE, myśl o OUN i pobraniu tkanki. Odpowiedzi sugerujące wymaz, krew lub iniekcję zwykle oznaczają niewłaściwy rodzaj materiału albo niewłaściwe narzędzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BSE to choroba prionowa bydła (z grupy TSE), w której dochodzi do zmian zwyrodnieniowych w ośrodkowym układzie nerwowym. W diagnostyce kluczowe jest pobranie odpowiedniego materiału z OUN i przekazanie go do badań w sposób bezpieczny oraz ograniczający skażenie.
Zmiany charakterystyczne dla BSE dotyczą przede wszystkim tkanki nerwowej, dlatego materiał z OUN jest najbardziej przydatny diagnostycznie. Pobranie przypadkowego materiału (np. wymazu czy krwi) zwykle nie odpowiada celowi badania i może dawać wynik niemiarodajny.
W praktyce chodzi o pobranie odpowiedniego materiału biologicznego przeznaczonego do badań laboratoryjnych w kierunku TSE. Najczęściej oznacza to pobranie fragmentu tkanki z obszaru OUN zgodnie z obowiązującą procedurą oraz właściwe zabezpieczenie, opis i przekazanie próbki.
Narzędzia do pobrania fragmentu tkanki mają konstrukcję ułatwiającą oddzielenie i uchwycenie materiału tkankowego (a nie zasysanie płynu). W kontekście tego typu pytań egzaminacyjnych łyżeczka o ząbkowanej krawędzi wskazuje właśnie na pobranie tkanki, nie na pobranie krwi czy wykonanie wymazu.
Wacik z wymazówki służy głównie do pobierania wymazów z powierzchni (błony śluzowe, skóra, rany) do badań mikrobiologicznych lub cytologicznych. Badanie w kierunku BSE wiąże się z materiałem z OUN, więc wymazówka co do zasady nie odpowiada wymaganemu typowi próbki.
Tubostrzykawka jest kojarzona z pracą na preparatach lub płynach (podawanie, odmierzanie, aplikacja), a nie z pobieraniem fragmentów tkanki nerwowej. W pytaniach egzaminacyjnych tego typu to typowy "dystraktor" bazujący na skojarzeniu słowa "próba" z "pobraniem płynu".
Igłoprobówkę stosuje się głównie do pobierania krwi lub innych płynów ustrojowych do probówek, np. w diagnostyce laboratoryjnej chorób zakaźnych i niezakaźnych. W kontekście BSE kluczowy jest materiał z OUN, więc narzędzie do pobierania krwi nie będzie właściwym wyborem.
Najczęściej wybierane błędnie są narzędzia "codzienne" (wymazówka, igłoprobówka, strzykawka), bo są najlepiej znane. Drugim błędem jest nieuwzględnienie, że BSE to choroba prionowa OUN, a nie zakażenie wykrywane wymazem. Pomaga zapamiętać: BSE = tkanka nerwowa.
Zwróć uwagę na nazwę choroby i miejsce jej zmian: przy chorobach dotyczących OUN lub zmian w tkankach częściej chodzi o fragment tkanki. Odpowiedzi zawierające "wymaz", "probówkę", "igłę" zwykle sugerują krew lub materiał powierzchniowy, a nie pobranie fragmentu narządu.
Ucz się schematami: choroba → narząd/materiał → narzędzie. Dla BSE zapamiętaj powiązanie z OUN i pobraniem tkanki. Przećwicz rozróżnianie narzędzi do wymazów, pobrania krwi i pobrania materiału tkankowego oraz łącz je z typowymi zastosowaniami w diagnostyce.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe narzędzia służą do pobierania płynów lub materiału powierzchniowego."

Źródła:

  • WOAH (World Organisation for Animal Health), Terrestrial Manual (online): rozdziały dotyczące BSE/TSE i diagnostyki (strona manuala) – https://www.woah.org/en/what-we-do/standards/codes-and-manuals/terrestrial-manual-online-access/ (dostęp 2026-03-01)
  • EFSA (European Food Safety Authority), materiały tematyczne dot. BSE/TSE (przegląd zagadnień i nadzoru) – https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/bovine-spongiform-encephalopathy-bse (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do chorób zakaźnych zwierząt i epizootiologii (rozdziały o TSE/BSE)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu pobierania i zabezpieczania materiału do badań (weterynaria)
  • Instrukcje laboratoriów referencyjnych dotyczące pobierania materiału do badań TSE (jeśli dostępne w szkole/pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego